Verkehrsbetriebe Karlsruhe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Verkehrsbetriebe Karlsruhe
Ilustracja
Państwo  Niemcy
Siedziba Karlsruhe
Udziałowcy miasto Karlsruhe
brak współrzędnych
Strona internetowa
Tramwaj VBK typu DWM GT8 w Rynku
Tramwaj VBK typu Siemens GT8-70DN na Kaiserallee koło przystanku Schillerstraße
Sieć torowisk tramwaju konnego w Karlsruhe w 1885
Współczesny układ sieci torowisk tramwajowych w Karlsruhe

Verkehrsbetriebe Karlsruhe GmbH, VBK (z niem. Zakłady Komunikacyjne Karlsruhe) – przedsiębiorstwo komunikacji miejskiej w niemieckim mieście Karlsruhe, stanowiące oddział Stadtwerke (przedsiębiorstw komunalnych) i tym samym pozostające w wyłącznym posiadaniu miasta. VBK prowadzi ruch na siedmiu miejskich liniach tramwajowych oraz jednej linii podmiejskiej, całkowicie znajdujących się w strefie taryfowej KVV.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tramwaje na ulicach Karlsruhe pojawiły się 21 stycznia 1877. Najpierw był to tramwaj konny, prowadzący w kierunku wschód-zachód z Mühlburger Tor przez Rynek do koszar Gottesaue (obecnie Staatliche Hochschule für Musik Karlsruhe). W tym samym roku przedłużono linię do Mühlburga oraz zbudowano boczne odgałęzienie z Rynku do dworca. Po przedłużeniu głównej linii do położonego o 4 km na wschód Durlachu (16 lipca 1881) jej wschodni odcinek wydzielono jako tramwaj parowy. Przez dalsze 19 lat sieć linii tramwajowych nie ulegała żadnym zmianom.

Tramwaje konne i parowe w Karlsruhe nie przynosiły dużych zysków. Mimo że liczba przewiezionych pasażerów stale rosła (1,6 mln w 1882, 2,5 mln w 1893 i 3,6 mln w 1899) sytuacja finansowa zakładu była zła, tak że wielokrotnie zmieniał on właściciela. Ostatecznie trafił on w ręce Zjednoczonego Towarzystwa Tramwajów Konnych i Parowych Karlsruhe, Mühlburg i Durlach (Vereinigte Karlsruher, Mühlburger und Durlacher Pferde- und Dampfbahngesellschaft). W 1893 posiadało ono pięć lokomotyw parowych (dla linii do Durlachu), 46 koni i 32 wagony, z czego 15 dla pociągów parowych, zaś pozostałe dla tramwaju konnego.

W 1894 r. przedsiębiorstwo zostało przejęte przez AEG w celu elektryfikacji, a w 1900 trakcję konną i parową zastąpiono zasilaniem elektrycznym. 10 lutego tegoż roku ruszył w trasę pierwszy tramwaj elektryczny, podczas gdy ostatni konny zakończył kursowanie 19 marca. W 1904 rozbudowana już sieć tramwaju przeszła na własność miasta. Od tego czasu sieć stale się rozbudowuje, z przerwami w okresie wojen. Podczas fali wielkiej likwidacji tramwajów w latach 50. i 60. XX w. zlikwidowano jedynie 500 m torów. Od 1984 średnio co 3 lata otwierany jest nowy odcinek, przeciętnie 1 km dwutorowej linii.

Tabor[edytuj | edytuj kod]

Obecnie VBK używają następujących wagonów tramwajowych:

  • AB/Henschel GT6-70D/N i Duewag/Siemens GT6-70D/N – niskopodłogowe, sześcioosiowe, wagony 221-265, od 1995
  • Siemens-DUEWAG GT8-70D/N – niskopodłogowe, ośmioosiowe, wagony 301-325, od 1998
  • Vossloh Citylink NET 2012 – niskopodłogowe, ośmioosiowe, wagony 326-350, od 2014
  • pewna liczba wagonów używanych przez AVG zarejestrowana jest na VBK ze względów formalno-podatkowych
  • ponadto VBK posiada kilka wagonów historycznych (numery 14, 92, 100) i służbowo-technicznych

Do przewozów autobusowych wykorzystywane są:

  • Mercedes 0405N i O405N2
  • Mercedes 0405GN
  • Mercedes 0530 Citaro
  • Mercedes 0530G Citaro
  • Man Lion’s City
  • Solaris Urbino

Sieć linii tramwajowych[edytuj | edytuj kod]

28 maja 2006 został otwarty nowy odcinek torowiska, prowadzący w kierunku Nordstadt i Neureut-Heide. W związku z tym przeprowadzono pierwszą poważniejszą reorganizację linii od 1997, trasy zmieniły linie 2, 3, 6 i S2. Obecnie VBK obsługuje następujące linie trawajowe:

  • S2: Stutensee-Spöck – Stutensee-Friedrichstal – Stutensee-Blankenloch – Hagsfeld – Marktplatz – Europaplatz – Entenfang – Rheinstetten (linia regionalna; przedłużenie do Stuttensee-Spöck zostało otwarte w czerwcu 2006)
  • 1: Durlach Turmberg – Marktplatz – Europaplatz – Europahalle – Oberreut
  • 2: Worfartsweier – Durlach – Marktplatz – Hauptbahnhof – ZKM – Europaplatz – Kaiserplatz – Siemensallee
  • 3: Heide – Nordstadt – Kaiserplatz – Europaplatz – Marktplatz – Hauptbahnhof
  • 4: Waldstadt – Marktplatz – Europaplatz – Hauptbahnhof
  • 5: Rintheim – Marktplatz – Konzerthalle – Kühler Krug – Entenfang – Rheinhafen
  • 6: Tivoli – Hauptbahnhof – Europaplatz – Entenfang – Daxlanden (– Rappenwörth w sezonie letnim)
  • 8: Wolfartsweier – Durlach Turmberg (tylko w dni robocze)

Ponadto VBK obsługuje około 15 linii autobusowych. Linie tramwaju dwusystemowego są obsługiwane przez Albtal-Verkehrs-Gesellschaft mbH.

Historyczny układ linii[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1997 do 2006 linie miały następujący układ:

  • S2: Stutensee – Hagsfeld – Marktplatz – Europaplatz – Entenfang – Rheinstetten (linia regionalna)
  • 1: Durlach Turmberg – Marktplatz – Europaplatz – Europahalle – Oberreut
  • 2: Durlach Turmberg – Marktplatz – Hauptbahnhof – Europaplatz – Entenfang – Daxlanden (– Rappenwörth w sezonie letnim)
    • od 2004 (otwarcie linii na Wolfartsweier) początek linii: Worfartsweier – Durlach – Marktplatz...
  • 3: Siemensallee – Europaplatz – Marktplatz – Hauptbahnhof
  • 4: Waldstadt – Marktplatz – Europaplatz – Hauptbahnhof
    • w 1999 przedłużenie linii do nowej pęltli Waldstadt-Europaviertel
  • 5: Rintheim – Marktplatz – Konzerthalle – Kühler Krug – Entenfang – Rheinhafen
  • 6: Kaiserplatz – Europaplatz – ZKM – Hauptbahnhof – Tivoli (od 1999)
  • 8: Wolfartsweier – Durlach Turmberg (od 2004 – otwarcie linii na Wolfartsweier)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Manfred Koch (wyd.) Unter Strom: Geschichte des öffentlichen Nahverkehrs in Karlsruhe, Karlsruhe 2000, ​ISBN 3-7617-0324-4​.