Viktor Uspaskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Viktor Uspaskich
Viktor Uspaskich 1205.jpg
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1959
Urdoma
Minister gospodarki Litwy
Okres od 2004
do 2005
Przynależność polityczna Partia Pracy
Poprzednik Petras Čėsna
Następca Kęstutis Daukšys

Viktor Uspaskich, ros. Виктор Викторович Успасских[1] (ur. 24 lipca 1959 w Urdomie) – litewski polityk i biznesmen rosyjskiego pochodzenia, przewodniczący Partii Pracy, były minister gospodarki, poseł na Sejm Republiki Litewskiej, eurodeputowany.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Urdomie w obwodzie archangielskim w ówczesnym ZSRR. W 1985 przyjechał do Litewskiej SSR, rozpoczął pracę jako spawacz w fabryce.

W drugiej połowie lat 90. studiował na Uniwersytecie Technicznym w Kownie.

Działalność gospodarcza[edytuj]

Po jakimś czasie wyjechał do Finlandii, po czym wrócił i rozwiedziony już z rosyjską żoną, poślubił Litwinkę. W 1990 założył własną firmę "Efektas", rok później uzyskał litewskie obywatelstwo. W działalności biznesowej rozpoczął inwestycje przy imporcie gazu ziemnego od rosyjskiego Gazpromu oraz w przemyśle rolno-spożywczym.

W latach 1997–2003 był prezesem Stowarzyszenia Litewskich Pracodawców.

Działalność polityczna[edytuj]

W 2000 został po raz pierwszy wybrany do litewskiego parlamentu jako kandydat niezależny.

W 2003 utworzył własne ugrupowanie polityczne pod nazwą Partia Pracy, która rok później wygrała wybory parlamentarne, uzyskując w Sejmie 39 mandatów[2] (z których jeden objął jej lider, wygrywając w swoim okręgu wyborczym). W wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku ugrupowanie Viktora Uspaskicha otrzymało 30% głosów, wprowadzając pięciu deputowanych.

Jesienią tego roku przewodniczący Partii Pracy został ministrem gospodarki w koalicyjnym rządzie Algirdasa Brazauskasa. W połowie 2005 podał się do dymisji i złożył mandat poselski, po tym jak Główna Komisja Etyki Służbowej orzekła, że przyczynił się on do powstania kolizji interesów prywatnych i służbowych. Miał wówczas protegować w negocjacjach z władzami Rosji firmę, w której posiadał pakiet 17,44% akcji[3].

W 2006 kolejne zarzuty związane z nadużyciami finansowymi (pozyskiwanie nielegalnych wpływów na konto partyjne) zaczęto wysuwać pod adresem czołowych przywódców Partii Pracy, co doprowadziło do jej wyjścia z koalicji w czerwcu tego samego roku, a także do dymisji premiera. Viktor Uspaskich zrezygnował z kierowania partią, a po wyjeździe w tym samym roku na pogrzeb brata do Rosji, nie powrócił na Litwę.

Władze litewskie wydały europejski nakaz aresztowania jego osoby w związku z podejrzeniami popełnienia przestępstw skarbowych. We wrześniu 2006 Litwa wystąpiła o jego ekstradycję z Rosji[2].

W drugiej połowie 2007 przyjechał na Litwę, po przesłuchaniu w prokuraturze znalazł się w areszcie domowym. Powrócił do działalności politycznej, bezskutecznie próbował odzyskać mandat poselski w wyborach uzupełniających, a 17 listopada 2007 objął ponownie stanowisko przewodniczącego Partii Pracy. Kierował nią formalnie do 2013, faktycznie nadal pozostają jej liderem.

W wyborach parlamentarnych w 2008 po raz trzeci dostał się do Sejmu, jako lider krajowej listy swojego ugrupowania. W 2009 został posłem do Parlamentu Europejskiego VII kadencji. W wyniku wyborów krajowych w 2012 powrócił do krajowego Sejmu, rezygnując z mandatu europosła[4]. W 2014 ponownie wybrany do Parlamentu Europejskiego na okres VIII kadencji.

Przypisy

  1. W nowszych litewskich publikacjach urzędowych jego nazwisko zapisywane jest w formie Viktor Uspaskich lub Viktoras Uspaskich. Uprzednio stosowany był zapis Viktoras Uspaskichas. Przy zastosowaniu polskich reguł transkrypcji rosyjskiej cyrylicy zapis ma formę Wiktor Wiktorowicz Uspasskich.
  2. a b Wiktor Uspaskich zwolniony za kaucją. wp.pl, 15 września 2006.
  3. Litewski minister gospodarki Wiktor Uspaskich podaje się do dymisji. gazeta.pl, 17 czerwca 2005.
  4. Uspaskich zrezygnował z mandatu europosła. delfi.lt, 14 listopada 2012.

Bibliografia[edytuj]