Vyhne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Vyhne
ilustracja
Państwo  Słowacja
Kraj  bańskobystrzycki
Powiat Żar nad Hronem
Starosta Vladimír Bevelaqua[1]
Powierzchnia 18,344[2] km²
Wysokość 350[3] m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

1284[3]
70,00 os./km²
Nr kierunkowy +421-45
Kod pocztowy 966 02
Tablice rejestracyjne ZH
Położenie na mapie kraju bańskobystrzyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju bańskobystrzyckiego
Vyhne
Vyhne
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Vyhne
Vyhne
Ziemia48°30′15″N 18°48′12″E/48,504167 18,803333
Strona internetowa
Gołoborze

Vyhne (wcześniej także Vyhňorany[4], niem. Eisenbad[5], Eisenbach[5], węg. Vihnyepeszerény, wcześniej Vihnye) – wieś gminna (słow. obec) na środkowo-zachodniej Słowacji, w kraju (słow. kraj) bańskobystrzyckim, w powiecie (słow. okres) Żar nad Hronem.

Liczba mieszkańców wynosi 1284 osoby (spis ludności z 21.05.2011), powierzchnia – 18,34 km².

Położenie i opis[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość leży na wysokości 350 m n.p.m. Znajduje się w południowej części Gór Szczawnickich (słow. Štiavnické vrchy), w Vyhniańskiej dolinie, w środkowej części regionu Pohronie. Ponad wsią góruje wzniesienie Kamenná (495 m n.p.m.), na której zboczach znajduje się rezerwat przyrody (słow. Národná prírodná rezervácia) Kamenné more vo Vyhniach – największe gołoborze (słow. kamenné more) w wulkanicznej części Karpat i jeden z najstarszych obszarów chronionych na Słowacji, cenny przede wszystkim ze względów geologicznych. Innym chronionym obszarem jest pomnik przyrody (słow. Prírodná pamiatka) Vyhniansky travertín – wzniesienie zbudowane z trawertynu, z wodospadem o wysokości 3,5 m z wodą wypływającą ze starej sztolni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z roku 1326.

Miejscowość znana jest ze swojej historii górniczej, hutnictwu, zakładom mechanicznym oraz posiadaniem najstarszego, czynnego browaru na Słowacji. Kiedyś było tu również uzdrowisko.

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy wody termalne o temperaturze 37 °C zaczęto wykorzystywać w 1497 r.[5] Były one odwiedzane przez różne znane osobistości, byli to m.in. książę Franciszek II Rakoczy i pisarz Mór Jókai. Uzdrowisko zostało zdewastowane podczas II wojny światowej. Do tradycji uzdrowiska nawiązuje Vodný raj Vyhne, utworzony w 2007 r.

Browar[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy browar został założony w 1473 r. przez templariuszy lub joannitów. Te z kolei tradycje godnie kontynuuje obecny Browar Steiger. Obecnie jest to trzeci co do wielkości browar na Słowacji.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • barokowy kościół rzymskokatolicki z 1776 r.
  • barokowo-klasycystyczny budynek plebanii z XVIII w.
  • piec hutniczy z 1689 r.
  • zabudowania browaru z 1895 r.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajduje się klub i stadion biathlonowy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-17].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-17].
  3. a b Slovakia: Banskobystrický kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-09-22].
  4. Názvy obcí Slovenskej republiky (Vývin v rokoch 1773 – 1997)
  5. a b c Ernst Hochberger (2000) Das Große Buch der Slowakei; Hochberger Sinn; ​ISBN 3-921888-09-3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]