Wąkrota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wąkrota
Ilustracja
Wąkrota zwyczajna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd selerowce
Rodzina araliowate
Rodzaj wąkrota
Nazwa systematyczna
Hydrocotyle L.
Sp. Pl. 234. 1753
Typ nomenklatoryczny
Hydrocotyle vulgaris L.[2]
Wąkrota zwyczajna

Wąkrota (Hydrocotyle L.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych okrytonasiennych rodzaj ten włączany był do selerowatych (Apiaceae), jednak wraz z siostrzanym rodzajem Trachymene okazał się tworzyć grupę siostrzaną araliowatych i z nimi został połączony w jedną rodzinę. Znanych jest około 130[3]–200[4] gatunków występujących na różnych kontynentach. W Europie, w tym w Polsce[5], naturalnie występuje tylko wąkrota zwyczajna H. vulgaris[4]. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Australii, gdzie rośnie 55 gatunków z tego rodzaju, w większości endemitów[4]. Rośliny te zasiedlają zwykle mokradła i płytkie wody[3].

Niektóre gatunki bywają uprawiane jako ozdobne, głównie dla oryginalnych liści[3]. Do rozpowszechnionych w uprawie należy gatunek pochodzący z Azji – Hydrocotyle sibthorpioides. Rozpowszechniany był także gatunek północnoamerykański – Hydrocotyle ranunculoides, ale z powodu inwazyjności i silnego wzrostu (dziennie pędy przyrastać mogą o 20 cm) wprowadzono ograniczenia w obrocie tym gatunkiem. Liście Hydrocotyle javanica używane są w Indonezji do trucia ryb[4]. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny akwariowe[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny o pędach płożących lub podnoszących się[7], osiągających do 20 cm wysokości[3], korzeniących się w węzłach[7].
Liście
Tylko odziomkowe, ogonkowe, o blaszce kolistej, nerkowatej lub sercowatej[7], często w różnym stopniu palczasto wcinanej[3]. U nasady liści obecne są błoniaste przylistki[7].
Kwiaty
Drobne, zebrane w pojedyncze baldachy (czasem główkowato skupione[7]) lub luźne kłosy. Działki kielicha drobne. Korona tworzona jest przez 5 wolnych, jajowatych, zielonkawych, czasem białawych lub żółtawych płatków[7]. Pręcików 5. Zalążnia dolna, dwukomorowa, w każdej z komór z pojedynczym zalążkiem. Szyjki słupka dwie[3].
Owoce
Rozłupnia rozpadająca się na dwie rozłupki, spłaszczone, owalne lub koliste, z 5 żebrami[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Hydrocotyle sibthorpioides
Hydrocotyle ranunculoides
Hydrocotyle elongata
Pozycja systematyczna

Rodzaj z podrodziny Hydrocotyloideae z rodziny araliowatych Araliaceae[8].

Wykaz gatunków[9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-16].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  3. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 301. ISBN 0-333-74890-5.
  4. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 454. ISBN 978-1-107-11502-6.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 629-630. ISBN 978-1-842466346.
  7. a b c d e f She Menglan, Mark F. Watson, John F. M. Cannon: Hydrocotyle Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-05-19].
  8. Genus: Hydrocotyle L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-05-18].
  9. Hydrocotyle. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-05-18].