Wąsówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wąsówka
Xenoglaux loweryi[1]
O'Neill & G.R. Graves, 1977
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

sowy

Rodzina

puszczykowate

Podrodzina

sóweczki

Rodzaj

Xenoglaux[2]
O'Neill & G. R. Graves, 1977

Gatunek

wąsówka

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Wąsówka[4] (Xenoglaux loweryi) – gatunek małego ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae). Endemiczny dla niewielkiego obszaru w peruwiańskich Andach położonego w regionach San Martín i Amazonas. Zasięg występowania ograniczony do lasów mglistych z bujnym podszytem i epifitami, na wysokości 1900–2600 m n.p.m. (prawdopodobnie także niżej – do 1800 m n.p.m.)[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wąsówka jest w większości brązowa z białawym spodem ciała i obrączką oczną. Duże oczy mają barwę pomarańczowobrązową. Mimo że nie ma „uszu” z piór, pióra z przodu głowy tej małej sowy odstają na boki głowy, wyglądając jak pióropusz. Nazwa monotypowego rodzaju Xenoglaux oznacza dziwną sowę i odnosi się do długich piór na głowie. Z długością ciała 13–14 cm i masą ciała ok. 47,5 g, to jedna z najmniejszych sów na świecie. Jedynie cięższa od niej sóweczka meksykańska (Glaucidium sanchezi) i lżejsza kaktusówka (Micrathene whitneyi) mają podobną długość ciała[6]. Skrzydło holotypu mierzy 105,2 mm, ogon 50,3 mm, skok 17,7 mm, a dziób 9,6 mm[7]. Prawdopodobnie żywi się owadami[5].

Obserwacje[edytuj | edytuj kod]

Mało wiadomo o tym gatunku. Trzy razy został złapany w sieci, jakich używa się do łapania nietoperzy i ptaków celem zbadania ich. Przed rokiem 2007 nie zaobserwowano wąsówki w naturalnych warunkach. W 2007 roku na terenie rezerwatu Abra Patricia-Alto Nieva została trzykrotnie zaobserwowana w ciągu dnia, a w nocy nagrano jej odgłosy. Późniejsze nagrania i obserwacje miały miejsce w pobliżu wsi La Esperanza (około 15 km na zachód od Abra Patricia), gdzie została po raz pierwszy odnotowana w styczniu 2010 roku. Niedługo później odkryto dwa kolejne stanowiska – w pobliżu miejscowości Corosha oraz niedaleko miasta Yambrasbamba[5].

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Wąsówka ma niską liczebność oraz ograniczony zasięg występowania, ale duża część jej środowiska nie została naruszona przez człowieka, dlatego od 2020 roku jest klasyfikowana przez IUCN jako gatunek narażony (VU – Vulnerable); wcześniej, od 2000 roku uznawano ją za gatunek zagrożony (EN – Endangered), a od 1988 roku jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened). Populacja szacowana jest na 250–999 dorosłych osobników. Rezerwat Abra Patricia-Alto Nieva jest ważny dla tego gatunku, podobnie jak i innych endemicznych dla tego rejonu ptaków, jak cienkodziobek złotobrzuchy (Poecilotriccus luluae), lordzik królewski (Heliangelus regalis) i drobik brunatny (Grallaricula ochraceifrons)[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Xenoglaux loweryi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Xenoglaux, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2014-03-09] (ang.).
  3. Xenoglaux loweryi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Surniinae Bonaparte, 1838 - sóweczki (Wersja: 2020-01-13). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-05].
  5. a b c d Species factsheet: Xenoglaux loweryi. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-09-27].
  6. Claus Konig, Friedhelm Welck & Jan-Hendrik Becking: Owls: A Guide to the Owls of the World. Yale University Press, 1999. ISBN 978-0-300-07920-3.
  7. John P. O'Neill & Gary R. Graves. A new genus and species of owl (Aves: Strigidae) from Peru. „The Auk”. 94 (3), 1977. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]