Węzeł zarodkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Węzeł zarodkowy- jedna z dwóch kategorii komórek blastocysty obok trofoblastu. Składa się z pluripotencjalnych komórek macierzystych, które dadzą początek wszystkim komórkom organizmu i znajduje się pod trofoblastem.

Ludzka blastocysta. W górnej części możemy zaobserwować węzeł zarodkowy (zaciemniony okrągły obszar)

Węzeł zarodkowy powstaje w okresie przedimplantacyjnym zarodka na etapie blastocysty. Możemy wówczas wyróżnić dwa typy komórek. Pierwsze z nich to pluripotencjalne komórki węzła zarodkowego, widoczne jako grudka komórek zlokalizowanych wewnątrz blastocysty na jednym z jej biegunów, z których w późniejszych etapach rozwoju powstaną trzy listki zarodkowe- endoderma, ektoderma i mezoderma. Drugi kategoria komórek blastocysty to komórki trofoblastu czyli zewnętrzna warstwa płaskich komórek otaczających zarodek, z których powstaną tkanki pozazarodkowe: część błon płodowych i zarodkowa część łożyska. Komórki węzła zarodkowego są pluripotencjalne, ponieważ są w stanie różnicować w każdą tkankę organizmu.[1]

Komórki tworzące węzeł zarodkowy – embrioblast – różnicują się w dwie warstwy. Pierwsza warstwa sąsiaduje z jamą blastocysty i nosi nazwę warstwy hipoblastycznej, hipoblastu lub endodermy pierwotnej. Druga warstwa składa się z komórek walcowatych, znajduje się pomiędzy hipoblastem a trofoblastem biegunowym i nazywana jest warstwą epiblastyczną lub epiblastem (dawniej ektoderma pierwotna).[2].

Po implantacji  komórki epiblastu utworzą­­­­­ ciało  zarodka oraz mezodermę pozazarodkową, która wejdzie w skład błon płodowych: owodni, kosmówki i pęcherzyka żółtkowego oraz utworzy całą omocznię. Z komórek  hipoblastu powstanie warstwa endodermy pęcherzyka żółtkowego. Trofektoderma da początek trzonowi łożyskowemu oraz ektodermie pozazarodkowej kosmówki. [3]

Blastomery wyizolowane z komórek węzła zarodkowego mogą dawać początek zarodkowym komórkom macierzystym ES.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria A. Ciemerych, Zarodkowe komórki macierzyste- w poszukiwaniu pluripotencji, „Postępy Biologii Komórki”, 2008.
  2. Praca zbiorowa pod redakcją Macieja Kurpisza, Molekularne podstawy rozrodczości człowieka i innych ssaków, Termedia Wydawnictwa Medyczne, 2002.
  3. Katarzyna Filimonow, Magdalena Krupa, Aneta Suwińska, Pierwsze decyzje rozwojowe — różnicowanie komórek w przedimplantacyjnym zarodku myszy, 2013.