Władysław Ślewiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Ludwig Ślewiński
Ilustracja
Autoportret w bretońskim kapeluszu, 1912
Data urodzenia 1 czerwca 1856
Data i miejsce śmierci 24 marca 1918
Paryż
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Epoka secesja

Władysław Ludwig Ślewiński (ur. 1 czerwca 1856 w Białyninie, gmina Nowa Sucha, powiat sochaczewski, zm. 24 marca 1918 w Paryżu[1]) – polski malarz, jeden z przedstawicieli Młodej Polski i secesji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 1 czerwca 1856 roku we wsi Białynin nad rzeczką Pisią (gmina Nowa Sucha), a ochrzczony został w kościele w Mikołajewie (gmina Teresin) dnia 19 czerwca 1856 roku o godzinie 9 rano. Władysław był synem Kajetana Ślewińskiego, dziedzica wsi Białynin, oraz Heleny z Mysyrowiczów, która zmarła przy porodzie, a jej zwłoki spoczywają do dnia dzisiejszego na cmentarzu blisko kościoła w Mikołajewie. Był kuzynem malarza Józefa Chełmońskiego, za jego to namową Władysław Ślewiński podjął krótko naukę w Szkole Rysunkowej Wojciecha Gersona, ale jej nie ukończył.

W 1886 Ślewiński przejął odziedziczony po matce majątek Pilaszkowice na Lubelszczyźnie, który w krótkim czasie poważnie zadłużył prowadząc życie "złotego i beztroskiego młodzieńca" w Warszawie. Ostatecznie majątek i finansowo Ślewińskiego dobiło ujawnienie dużej kradzieży w miejscowej gorzelni przez gorzelnianego i urzędnika akcyzy, w wyniku czego obciążono go podatkiem akcyzowym za alkohol w wysokości 20 tys. rubli[2]. Z tego powodu, w 1888 r., uciekł przed podatkami i wierzycielami do Paryża. W latach 1888–1890 studiował w paryskiej Académie Colarossi. Był związany ze Szkołą z Pont-Aven Paula Gauguina.

W latach 1905–1910 przebywał wraz z żoną w Polsce; przede wszystkim w Warszawie[3], z epizodami poronińskim w okresie 1906-1908, monachijskim (1908) i domaniewickim (1908). Podczas pobytu w Polsce miał indywidualne wystawy w Warszawie (1905; w galerii Aleksandra Krywulta), Krakowie (1906) i Lwowie (1907; z przedmową do katalogu Jana Kasprowicza.

W przedostatnim roku pobytu w Polsce przez pół roku był profesorem warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, ale szybko zrezygnował z powodu nieumiejętności bycia nauczycielem akademickim[4]. W 1910 Ślewińscy powrócili do Francji gdzie ponownie osiedlili się w Bretanii, w Doëlan.

Zmarł w Paryżu w szpitalu Cochin dla nerwowo chorych (w którym przebywał od 1916 r.)[5] - 24 marca 1918 roku[6]. Pogrzeb odbył się trzy dni później, zwłoki wyprowadzono z kościoła Sainte Anne de la Butte aux Cailles w Paryżu[7] i pochowano na cmentarzu w Bagneux pod Paryżem[6] (aleja 86, rząd 10, grób nr 36[8]).

Żona: Eugenia (z pochodzenia Rosjanka; "cicha" malarka), syn: Władysław Porankiewicz (1884–1924), malarz i grafik.

W 1928 r. malarz Tytus Czyżewski, uczeń Ślewińskiego, napisał o nim książkę Władysław Ślewiński, w której podał, iż jego mistrz urodził się w 1854 w Białyninie nad Pilicą[9]. Ten sam rok podaje członek najbliższej rodziny, Mieczysław Fijałkowski: (Tym człowiekiem (...) był brat mojej matki - Heleny ze Ślewińskich Fijałkowskiej - Władysław Slewiński[10]. Od tego czasu autorzy międzywojennych i powojennych haseł encyklopedycznych oraz prac i artykułów poświęconych Ślewińskiemu powielali ten błąd. Trwało to do końca lat 80. XX w., kiedy profesor Władysława Jaworska, znana historyczka sztuki, za radą proboszcza parafii Mikołajewie Antoniego Szyrwińskiego (1979–1988) i po wglądzie do akt poprawiła ten błąd w swojej książce o Władysławie Ślewińskim.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Sierota z Poronina (ok. 1906)

Malować rozpoczął późno i prawie wszystkie lata okresu twórczego spędził we Francji. Częstym tematem jego prac było morze. Malował liczne martwe natury, pejzaże – skromne, surowe, spokojne. Z Gauguinem i secesją łączyły go środki wyrazu: uproszczenia i spłaszczenie plamy barwnej oraz linearyzm.

W malarstwie posługiwał się delikatną linią, bardziej wyczuwalną niż widzianą, co widoczne jest m.in. w obrazie Czesząca się, gdzie zarówno motyw długich, jak fale lejących się włosów, miękkość oraz płynność form nasuwają myśl o ulubionych przez styl kształtach i układach. Z okresu, gdy przebywał w Krakowie, pochodzi Sierota z Poronina – w ciemnej, zgaszonej gamie syntetycznie ujętych, szerokich plam barwnych.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Czesząca się kobieta – 1897 r.
  • Anemony w wazonie – 1904 r.
  • Sierota z Poronina – 1906 r.
  • Autoportret – 1915 r.
  • Morze wiosną – 1911 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ślewiński Władysław, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2011-09-21].
  2. Fijałkowski 1969 ↓, s. 68.
  3. Tu mieszkał i pracował w domach przy ulicach: Złotej 51 (1905), Szpitalnej 5 (1905-1906; kamienica Wedla, IV p.) i Polnej (1909-1910).
  4. Fijałkowski 1969 ↓, s. 121–122.
  5. Fijałkowski 1969 ↓, s. 124.
  6. a b Czyżewski 1928 ↓, s. 14.
  7. Monografie Artystyczne, s. 14, Tytus Czyżewski wyd. 1928 roku.
  8. Świadectwo z cmentarza Bagneux zamieszczone w prof. zw. dr hab. Władysława Jaworska, Władysław Ślewiński, Wydanie I, Wydawnictwo Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1991, s.135 (fotokopia świadectwa pochówku)
  9. Czyżewski 1928 ↓, s. 6.
  10. Fijałkowski 1969 ↓, s. 59–60.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]