Władysław Świtalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Świtalski
Ilustracja
Tablica upamiętniająca rektora na ścianie dawnej Akademii w Braniewie
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1875
Kąkolewo
k. Leszna
Data i miejsce śmierci 9 lutego 1945
Frombork
Rektor Państwowej Akademii w Braniewie
Okres sprawowania 1914–1917,
1926–1927
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Kościół katolicki
Prezbiterat 10 września 1899[1]
Grób księdza Władysława Świtalskiego na cmentarzu kanoników we Fromborku (na nagrobku błędna data śmierci)

Władysław Bronisław Świtalski (ur. 27 czerwca 1875 w Kąkolewie k. Leszna[2], zm. 9 lutego 1945 we Fromborku) – duchowny rzymskokatolicki, profesor teologii i filozofii, rektor Akademii Państwowej w Braniewie, Sługa Boży[2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 27 czerwca 1875 w Kąkolewie koło Leszna. Jego ojciec, Marcin Świtalski (1849–1929), był z wykształcenia matematykiem. W 1890 roku rodzina osiedliła się w Braniewie, gdy ojciec posadę w królewskim gimnazjum w Braniewie (pracował jako nauczyciel matematyki i fizyki w gimnazjum, później jako lektor języka polskiego w Liceum Hosianum). Z rodzicami do Braniewa przyjechały do Braniew ich dzieci – Władysław i o rok młodsza siostra Helena[4].

Władysław Świtalski po uzyskaniu matury w braniewskim gimnazjum w 1893 roku rozpoczął studia teologiczne w Seminarium Duchownym (Liceum Hozjanum) w Braniewie. Następnie w latach 1897–1899 studiował filozofię na Uniwersytecie w Monachium. Święcenia kapłańskie otrzymał 10 września 1899 i pracował przez pewien czas jako wikariusz w Olsztynie. W styczniu 1900 roku uzyskał tytuł doktora filozofii. W latach 1902–1903 kontynuował studia na Uniwersytecie we Wrocławiu. W 1903 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w grudniu 1907 roku zwyczajnym na wydziale filozofii Liceum „Hosianum” w Braniewie. Wykładał w nim filozofię i pedagogikę. Dwukrotnie pełnił funkcję rektora Państwowej Akademii w Braniewie (w latach 1914–1917 i 1926–1927). W roku akademickim 1922/23 zorganizował w Bonn Akademię św. Alberta Wielkiego, czyli Katolicki Instytut Filozoficzny. Był członkiem kilku towarzystw naukowych (m.in. należał do Kant-Gesellschaft)[5].

W 1923 otrzymał tytuł doktora honoris causa Wydziału Teologicznego Uniwersytetu w Bonn[3]. W 1927 otrzymał profesurę Akademii Państwowej w Braniewie (taką nazwę nosiło wówczas Hosianum).

W 1932 roku został mianowany kanonikiem kapituły we Fromborku. Pełnił funkcję kaznodziei katedralnego i ekonoma kapitulnego. W Kurii Biskupiej zajmował się sprawami katechetycznymi i żeńskimi klasztorami, był m.in. komisarzem do spraw zgromadzenia sióstr katarzynek w Braniewie.

Po nadejściu frontu i rozpoczęciu okupacji rosyjskiej został 9 lutego 1945 zamordowany – zastrzelony przez młodocianego rosyjskiego żołnierza w pobliżu budynku kanonii pw. św. Stanisława we Fromborku[2]. Na chwilę przed śmiercią ks. Świtalski wziął do ręki różaniec i modlił się.

Najpierw ksiądz Świtalski został pochowany w pobliżu miejsca śmierci – przy kanonii św. Stanisława. W 1953 z inicjatywy ojca Mariana Kubrychta, ówczesnego proboszcza katedry we Fromborku, jego szczątki przeniesiono na cmentarz kapitulny we Fromborku[6].

Proces beatyfikacyjny[edytuj | edytuj kod]

15 września 2007 arcybiskup Wojciech Ziemba, metropolita warmiński, otworzył proces beatyfikacyjny dotyczący męczenników drugiej wojny światowej - ofiar hitleryzmu i komunizmu. Władysław Świtalski jest jednym z 46 męczenników warmińskich II wojny światowej. 5 listopada 2011 zakończył się diecezjalny etap procesu beatyfikacyjnego[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://www.pacelli-edition.de/kurzbiografie.html?idno=19014
  2. a b c GTKRK, WŁADYSŁAW BRONISŁAW ŚWITALSKI — MARTYROLOGIUM, www.swzygmunt.knc.pl [dostęp 2017-03-07] (pol.).
  3. a b Władysław Świtalski - Encyklopedia Warmii i Mazur, „Encyklopedia Warmii i Mazur” [dostęp 2017-03-07] (pol.).
  4. Braunsberg / Ostpreußen, Unsere Schulen, Heft 64, Weihnachten 1996
  5. Zdzisław Kieliszek Filozoficzna spuścizna księdza Władysława Świtalskiego Studia Warmińskie 46, 89-100, 2009
  6. Archikatedra we Fromborku, www.katedra-frombork.pl [dostęp 2020-10-19].
  7. Procesy Beatyfikacyjne » Archidiecezja Warmińska, archwarmia.pl [dostęp 2017-03-07] (pol.).