Władysław Bogusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prof. Władysław Bogusz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 11 kwietnia 1916
Kraków
Data i miejsce śmierci 4 listopada 1975
Kraków
Zawód Fizyk
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal Jerzego Military Medal (Wielka Brytania) War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda 1939–1945 (Wielka Brytania) Africa Star (Wielka Brytania) Italy Star (Wielka Brytania)

Władysław Bogusz (ur. 11 kwietnia 1916 w Krakowie, zm. 4 listopada 1975 tamże) – polski fizyk, profesor, uczestnik II wojny światowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Władysław Bogusz urodził się w Krakowie. Po ukończeniu Gimnazjum im. B. Nowodworskiego w Krakowie rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i 1938 uzyskał dyplom magistra filozofii w zakresie matematyki.

Okres II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Władysław Bogusz w sposób czynny brał udział w II wojnie światowej - od pierwszego dnia wojny aż do jej zakończenia w maju 1945 roku. Zaraz po ukończeniu studiów został powołany do Szkoły Podchorążych w Zambrowie, a następnie jako podchorąży brał udział w kampanii wrześniowej. Pod Zamościem został wzięty do niewoli niemieckiej, ale udało mu się zbiec - wyskoczył z pociągu przewożącego jeńców, gdy pociąg przejeżdżał w odległości kilkudziesięciu metrów od jego rodzinnego domu w krakowskiej dzielnicy Podgórze. Po paru miesiącach pobytu w okupowanym Krakowie poprzez Słowację, Węgry, Rumunie, Turcję przedostał się na Bliski Wschód i tam wstąpił do polskiej armii. Wraz z Samodzielną Brygadą Karpacką, a następnie Dywizją Karpacką przeszedł cały szlak bojowy: Egipt, Libię i Włochy. Walczył pod Tobrukiem, pod El-Ghazalą, brał udział w bitwie o Monte Cassino, następnie pod Ankoną. Swój szlak bojowy zakończył w Bolonii. Gdy skończyła się wojna, Władysław Bogusz był w stopniu porucznika.

Za swoje zasługi bojowe odznaczony został czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino, brytyjskimi odznaczeniami: Military Medal, Gwiazdą za Wojnę, Gwiazdą Afryki, Gwiazdą Italii, Brytyjskim Medalem Wojny 1939-1945 oraz Medalem Jerzego[1].

Okres po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie Władysław Bogusz został w Wielkiej Brytanii, gdzie pracował na Uniwersytecie w Oksfordzie. Po powrocie do Polski pracował w Zjednoczeniu Przemysłu Odlewniczego w Krakowie, a następnie jako nauczyciel matematyki w VIII Gimnazjum i Liceum w Krakowie. Równocześnie studiował na Wydziale Elektromechanicznym Akademii Górniczej i w roku 1952 uzyskał stopień inżyniera mechanika hutniczego.

W styczniu 1950 roku rozpoczął prace na AGH. Przeszedł wszystkie stanowiska od asystenta do profesora zwyczajnego. W 1955 uzyskał stopień naukowy kandydata nauk technicznych (doktora) na podstawie rozprawy pt. Wyznaczanie sił wewnętrznych powodujących tłumienie drgań metodą drgań swobodnych zanikających dla materiałów konstrukcyjnych, zaś w 1960 roku stopień naukowy docenta (doktora) habilitowanego na podstawie rozprawy Wyznaczanie obszarów stateczności nieliniowych układów dynamicznych.

W latach 1960-1969 był kierownikiem Katedry Mechaniki Technicznej, a następnie po reorganizacji uczelni - kierownikiem Zakładu Teorii Maszyn i Automatycznej Regulacji.

Działalność naukowa i dydaktyczna[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem ponad 100 publikacji, w wielu przypadkach w zagranicznych czasopismach naukowych. Tematyka jego prac poświęcona jest głównie zagadnieniom drgań liniowych i nieliniowych, dynamiki maszyn, a także wibroakustyki. Posługiwał się własną oryginalną metodą do badania jakościowego nieliniowych układów dyskretnych. Metoda ta nazwana została "dwutensorową" i opublikowana została w artykule pt. A Two Tensor Method of Investigating Nonlinear Systems (w: "Proceeding of Vibration problems", t.2, nr 3, 1961).

Za pomocą tej metody Profesor Bogusz rozwiązał szereg zagadnień naukowych i technicznych między innymi do określania bezpiecznych warunków przesuwania smukłych obiektów, co było podstawą opracowania i dokonania przesunięcia wielkiego pieca w hucie "Pokój" w Rudzie Śląskiej.

Do dorobku Profesora Bogusza zaliczyć należy organizowanie wielu krajowych i międzynarodowych sympozjów i konferencji naukowych, np. Międzynarodowe Konferencje Dynamiki Maszyn, czy Konferencje Drgań Nieliniowych. Utrzymywał rozległe kontakty z pracowników wielu krajowych i zagranicznych np. Stanów Zjednoczonych, Czechosłowacji, Niemiec, ówczesnego Związku Radzieckiego, Japonii, Węgier oraz Rumunii. Aktywnie działał w komitetach Polskiej Akademii Nauk, w Polskim Towarzystwie Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej.

Za swoją działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną był wielokrotnie odznaczany i nagradzany. Odznaczony był między innymi Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Był laureatem nagród Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Bartoszewski: Doświadczenia lat wojny 1939-1945. 1982, s. 560. ISBN 978-83-240-1217-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Mechanics", t. 24, nr 3, 2005.