Władysław Figielski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Władysław Figielski (ur. 6 czerwca 1889 w Soczewce, zm. 19 stycznia 1919 w Taszkencie) - działacz socjalistyczny i komunistyczny, przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych Turkiestańskiej ASRR (1918-1919).

Syn Damiana, oficjalisty w papierni, 1901-1905 uczył się w gimnazjum w Płocku, gdzie był prymusem; 1905 wydalony za udział w strajku szkolnym, później uczył się prywatnie, następnie w nowo otwartym gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej, w którym 1909 zdał maturę. Podczas nauki zaprzyjaźnił się z Julianem Leszczyńskim-Leńskim, pod wpływem którego zainteresował się marksizmem. 1909-1913 studiował na wydziale matematyczno-fizycznym Sorbony, poznał wówczas Lenina, skończył studia z wyróżnieniem, otrzymał od prof. Henri'ego Poincaré propozycję współpracy, której jednak nie przyjął i wrócił do kraju. 1914 przeniósł się do Samarkandy, gdzie się nostryfikował i został nauczycielem w gimnazjum i nawiązał kontakt z grupą tamtejszych rewolucjonistów. 1915 zmobilizowany do rosyjskiej armii, wkrótce jako niebezpieczny agitator został zwolniony pod pretekstem słabego wzroku i wrócił do pracy w samarkandzkim gimnazjum. W grudniu 1917 uczestniczył w tworzeniu grupy nauczycieli-internacjonalistów będących zwolennikami władzy bolszewickiej, był aktywnym współorganizatorem i członkiem Samarkandzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, a od 11 grudnia 1917 komisarzem ds. oświaty w Komitecie Wykonawczym Rad okręgu samarkandzkiego. Członek SDPRR(b), w kwietniu 1918 brał udział w zwołaniu zjazdu nauczycieli okręgu samarkandzkiego, był współautorem "internacjonalistycznych" deklaracji przyjętej przez ten zjazd, 25 czerwca 1918 został wybrany przewodniczącym Rady Delegatów Robotniczych, Chłopskich i Żołnierskich obwodu samarkandzkiego, od 23 października 1918 przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych Turkiestańskiej ASRR, od 4 listopada 1918 równocześnie przewodniczący Najwyższego Kolegium Wojskowego ds. Obrony Republiki. W grudniu 1918 brał udział w walkach z basmaczami pod Chanabadem. Rozstrzelany przez "białogwardzistów" w Taszkencie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]