Władysław Hasior

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Hasior
Ilustracja
Władysław Hasior
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1928
Nowy Sącz
Data i miejsce śmierci 14 lipca 1999
Kraków
Dziedzina sztuki rzeźbiarz, malarz, scenograf
Epoka współczesny
Muzeum artysty Galeria Władysława Hasiora (filia Muzeum Tatrzańskiego)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Czarownik, 1970/1971
Popiersie Władysława Hasiora w Alei Sław na Skwerze Harcerskim w Kielcach

Władysław Hasior (ur. 14 maja 1928 w Nowym Sączu, zm. 14 lipca 1999 w Krakowie) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, scenograf, związany z Podhalem[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1947–1952 uczył się w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem pod kierunkiem profesora Antoniego Kenara, a następnie w latach 1952–1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, pod kierunkiem profesora Mariana Wnuka. W roku 1959 otrzymał stypendium francuskiego Ministra Kultury; studiował w pracowni rzeźbiarza Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Od 1957 roku wystawiał indywidualnie oraz brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, m.in. w: Paryżu, Rzymie, Sztokholmie, Oslo, Montevideo, São Paulo, Helsinkach, Wiedniu, Wenecji, Kopenhadze, Brukseli, Moskwie. Uczestnik Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jego twórczość nawiązuje do nowoczesnych prądów artystycznych (surrealizmu, rzeźby abstrakcyjnej, nowego realizmu), ale także do tradycyjnego rzemiosła i wytwórczości o charakterze ludowym. W pracach swych Hasior wykorzystywał przedmioty gotowe – „zużyte rekwizyty codzienności”, które kolekcjonował w swoim domu w Zakopanem. Uważany też za pioniera asamblażu w Polsce.

Galeria autorska artysty[edytuj | edytuj kod]

Galeria Władysława Hasiora znajduje się w budynku starej Leżakowni w Zakopanem i jest filią Muzeum Tatrzańskiego im. dr. Tytusa Chałubińskiego. Budynek ten w okresie międzywojennym był miejscem werandowania kuracjuszy sanatorium przeciwgruźliczego.

Hasior zaadaptował dwukondygnacyjny budynek na własne potrzeby umieszczając w nim swoją galerię, mieszkanie i pracownię. Znajdowała się tu również „świetlica powiatowa”, będąca miejscem aranżowanych przez artystę spotkań z publicznością, podczas których Hasior wygłaszał prelekcje ilustrowane własnymi przeźroczami. Otwarcie w lutym 1984 autorskiej galerii artysty zakończyło okres „egzystencji wędrownej” w jego życiu – zgromadzony w szopie przy willi „Borek” prawie dwudziestoletni dorobek artystyczny Hasiora wreszcie znalazł miejsce stałej ekspozycji. Tworzone sukcesywnie przez artystę wnętrze galerii jest według Teresy Jabłońskiej, dyrektorki Muzeum Tatrzańskiego: „... jedyną w swoim rodzaju instalacją z własnych eksponatów, kreującą przestrzeń magiczną przesyconą muzyką, światłami, odrealnioną w fantastycznych odbiciach ogromnych luster”.

Niektóre prace[edytuj | edytuj kod]

  • Niobe (1961)
  • Przesłuchiwanym (1964)
  • cykl Sztandary (1965–1975)
  • Golgota (1971)
  • Czarny krajobraz I – Dzieciom Zamojszczyzny (1974)
  • Wyszywanie charakteru (1974)
  • Przesłuchanie anioła (1962)

Pomniki i rzeźby plenerowe[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1971: Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia.
  • 1974: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[3].
  • 1975: Nagroda Polskiego Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA dla najwybitniejszego twórcę powojennego 30-lecia.
  • 1976: Powołany przez Ministerstwo Kultury i Sztuki do Rady Programowej Plastyki.
  • 1976: Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za osiągnięcia w propagowaniu sztuki polskiej za granicą.
  • 1989: Medal Kalos Kagathos[4].
  • 1998: Nagroda Fundacji Kultury Polskiej.
  • 1999: Tytuł doktora honoris causa przyznany przez Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku (pośmiertnie)[5].

Z okazji 10 rocznicy śmierci Poczta Polska wydała serię czterech okolicznościowych znaczków pocztowych z fotografiami prac artysty[6].

Władysław Hasior w filmie[edytuj | edytuj kod]

Władysław Hasior był bohaterem kilku polskich filmów dokumentalnych:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Galeria Władysława Hasiora - Zakopane, Tatry i Podhale - Zakopiański Portal Internetowy - z-ne.pl, z-ne.pl [dostęp 2017-11-27].
  2. Danuta Dziedzic, Zbigniew Makarewicz (red.), Sympozjum Plastyczne Wrocław '70, Wrocław: Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe. Ośrodek Teatru Otwartego "Kalambur", 1983, s. 177, OCLC 830242745.
  3. Odznaczenia dla wybitnych twórców i działaczy kultury. „Dziennik Polski”. Nr 175 (9456), s. 2, 26 lipca 1974. 
  4. Dziennik Polski, nr z 9.01.1989
  5. Doktoraty Honoris Causa
  6. Poczta Polska, Numer katalogowy 4263-4266, data wydania: 6.03.2009 [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Irena Grzesiuk-Olszewska: Polska rzeźba pomnikowa w latach 1945–1995. Warszawa: 1995.
  • Władysław Hasior. Dlaczego pomników nie robiłem?. „Rzeźba Polska”. 4, 1989. 
  • Władysław Hasior. Płomienne ptaki. „Sztuka”. 8 (1), 1981. 
  • Zbigniew Michta. Zamiast kwiatów. „Sztuka”. 8 (1), 1981. 
  • Andrzej Osęka, Wojciech Skrodzki: Współczesna rzeźba polska. Warszawa: 1977.
  • Maciej Szybist. Pomnik tym, którzy walczyli o polskość i wolność Pomorza. „Sztuka”. 8 (1), 1981. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]