Władysław Steblik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Steblik
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany podpułkownik dyplomowany
Data i miejsce urodzenia 22 października 1898
Tresna, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 16 czerwca 1971
Żywiec-Sporysz, Polska
Przebieg służby
Lata służby od 1916
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Stanowiska dowódca 9 kompanii 12 pp, z-ca attaché wojskowego i lotniczego przy ambasadzie polskiej w Berlinie, szef: Wydziału Ewidencyjnego, Wydziału Wywiadowczego Armii „Kraków”
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa,
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Odznaka Honorowa „Orlęta”

Władysław Steblik (ur. 22 października 1898 w Tresnej k. Żywca, zm. 16 czerwca 1971 w Żywcu-Sporyszu) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się rodzinie robotni­czo-chłopskiej. Jego ojciec, Jan pracował w fabryce sukna w Bielsku-Białej. Szkołę powszechną ukończył w Żywcu w 1910. Po jej ukończeniu uczęsz­czał do ówcześnie V-go Gimnazjum w Krako­wie. Przed ukończeniem gimnazjum, 11 maja 1916, w wyniku trwającej I wojny światowej, został zmobilizowany do cesarskiej i królewskiej armii. Walczył na froncie włoskim. Został następnie odkomenderowany do austriackiej szkoły oficerów rezerwy w Opawie, którą ukończył w czerwcu 1918 roku.

Służba w Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Po odzyskaniu niepodległości i rozpadzie Au­stro-Węgier, wstąpił 1 listopada 1918 roku do organi­zującego się Wojska Polskiego. Służbę rozpoczął w 12 pułku piechoty. W czasie wojny z Ukraińcami walczył w obronie Lwowa, za co 19 marca 1919 został odznaczony odznaką „Orlęta”. We wrześniu 1920 objął stanowisko drugiego adiutanta 12 pp.

W latach 1923–1925 był słuchaczem V kursu normalnego Wyż­szej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1925, po ukończeniu kursu z drugą lokatą i uzyskaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział do Oddziału I Sztabu Generalnego WP, na stanowisko referenta[1]. Jego praca dyplomowa jako jedyna ogłoszona została drukiem w „Bellonie”. Przetłuma­czono ją również na język rosyjski i opublikowa­no w fachowym piśmie kawalerii Armii Czerwonej. Następnie, w tej samej komórce organizacyjnej, zajmował stanowisko kierownika Referatu Mobilizacyjno-Perso­nalnego i uczestniczył w pracach nad planem mobilizacyjnym sił zbrojnych. 1 listopada 1931 rozpoczął staż na stanowi­sku dowódcy 9 kompanii 12 pp. 16 listopada 1932 objął stanowisko zastępcy ppłk. dypl. Antoniego Szymańskiego attaché wojskowego i lotniczego przy Ambasadzie RP w Berlinie. Wiosną 1936 roku razem z kpt. dypl. Janem Leśniakiem został przydzielony do zespołu opracowującego studium „Niemcy”, dotyczącego zbrojeń III Rzeszy. 28 lutego 1939, po powrocie do kraju, rozpoczął staż na stanowisku dowódcy I batalionu 20 pułku piechoty Ziemi Krakowskiej.

23 marca 1939 otrzymał przydział mobilizacyjny do Oddziału II Sztabu Armii „Kraków”, mającej bronić południowo-zachodniej granicy Polski, na stanowisko szefa Wydziału Ewidencyjnego. Na tym stanowisku rozpoczął kampanię wrześniową. 13 września został szefem Oddziału II Sztabu Armii „Kraków”. Wziął udział w walkach toczonych przez armię od 1 do 20 września. Po bitwie pod Tomaszowem Lubelskim w wyniku kapitulacji, dostał się do niewoli niemieckiej.

W niewoli[edytuj | edytuj kod]

20 września 1939 został wzięty do niewoli i przebywał w niej do zakończenia działań wojennych w Europie. Z obozu przejściowego w Krakowie skierowany został do Oflagu VII A Murnau. 17 stycznia 1940 razem z gen. dyw. Tadeuszem Piskorem i pięcioma oficerami przeniesiony został karnie do Oflagu VIII B Silberberg (Srebrna Góra). 30 października 1940 trafił do Oflagu IV C Colditz. W maju 1942 przeniesiony został do Oflagu X C Lübeck, a 15 sierpnia 1944 do Oflagu VI B Dössel. W niewoli prowadził pracę naukową, zbierając materiały i relacje uczestników kampanii wrześniowej, z zamiarem opublikowania pracy naukowej polegającej na jak najpełniejszej charakterystyce działań Armii „Kraków”. 27 września 1944 o godz. 21:30, w czasie pomyłkowego bombardowania Oflagu VI B Dössel przez aliantów został ciężko ranny w głowę, piersi i nogi. Życie uratował mu podchorąży Antoni Karpf wynosząc go półprzytomnego spod gruzów baraku. Trzykrotne zapalenie mięś­nia sercowego, dwukrotne zapalenie płuc, silna anemia wraz z konsekwencjami licz­nych ran uczyniły go in­walidą. Pełnej spraw­ności fizycznej nie od­zyskał już nigdy. Bombardowanie spowodowane było zlekceważeniem, przez jeńców, przepisów o zaciemnianiu okien i gaszeniu świateł w czasie alarmów przeciwlotniczych. Śmierć poniosło wówczas 90 oficerów, wielu doznało ran.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

W wyniku działań wojennych, przebywania w niewoli, z orzeczeniem 95% stopnia inwalidztwa, został zdemobilizowany 20 listopada 1947 roku. Przed opuszczeniem Niemiec Zachodnich, jeden z egzemplarzy maszynopisu swej pracy, Zarys działań wojennych armii „Kraków” w kampanii wrześniowej 1939 ro­ku przekazał In­stytutowi Historycznemu w Londynie. W roku 1949 drukarnia „La Colonne” w Brukseli wydrukowała, na zlecenie Wojskowego Instytutu Historycznego w Londynie, pierw­sze wydanie jego dzieła w objętości 454 stron druku i 24 szkiców. Pociągiem sanitarnym wrócił do kraju. Zamieszkał u swego brata w Żywcu–Sporyszu, tam też kontynuował pracę pisarską rozpoczętą w niewoli. W 1971 roku złożył maszynopis poprawionej monografii Armia „Kraków” 1939, w Wydawnictwie Ministerstwa Obrony Narodowej, ale wznowienia nie doczekał, zmarł 16 czerwca 1971 roku. Armia „Kraków” 1939 wydana została cztery lata po jego śmierci. Spoczął na cmentarzu Przemienienia Pańskiego w Żywcu.

Wybrana bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zarys działań wojennych armii „Kraków” w kampanii wrześniowej 1939 ro­ku, Londyn 1949;
  • Armia „Kraków” 1939, MON Warszawa 1975 wydanie I;
  • Armia „Kraków” 1939, MON Warszawa 1989 wydanie II.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • porucznik – zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty
  • kapitan – 3 maja 1926 ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i 274 lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • major – 27 czerwca 1935 ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 46 lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • podpułkownik – 1 stycznia 1946 Londyn, zweryfikowany 20 października 1961

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 101 z 07.10.1925 r.
  2. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2103 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1749)
  3. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 79)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leszek Gondek, Wywiad polski w III Rzeszy 1933-1939. Zarys struktury, taktyki i efektów obronnego działania, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1982, wyd. II, ​ISBN 83-11-06794-5
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932