Władysław Taczanowski (zoolog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Władysława Taczanowskiego, zoologa. Zobacz też: Władysław Taczanowski (polityk).
Władysław Taczanowski
Ilustracja
Herb
Jastrzębiec
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1819
Jabłonna
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 1890
Warszawa
Ojciec Kazimierz Taczanowski[1]
Matka Izabella z Owidzkich[1]
Grób zoologa Władysława Taczanowskiego na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Władysław Taczanowski (ur. 1 marca 1819 w Jabłonnie k. Lublina, zm. 17 stycznia 1890 w Warszawie) – polski ornitolog. Władysław Taczanowski pochodził ze starej wielkopolskiej rodziny szlacheckiej Taczanowskich. W młodości studiował w Paryżu. W latach 1840–1855 był domownikiem u biskupa Walentego Baranowskiego

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od 1855 r. adiunkt i od 1862 r. kierownik (po Feliksie P. Jarockim) oraz kustosz Gabinetu Zoologicznego Szkoły Głównej w Warszawie (od 1869 r. Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego).

W okresie 1860–1890 pracował w muzeach europejskich, m.in. w Wiedniu, Berlinie, Paryżu i Londynie. W latach 1866–1867 przebywał wraz z Antonim Wagą oraz braćmi Aleksandrem i Konstantym Branickimi na wyprawie naukowej (finansowanej przez tych ostatnich) w Algierii. Od 1867 członek ówczesnej algierskiej Académie Hippone (obecnie Université Badji Mokhtar – Annaba) w Bône (Annaba).

Autor ok. 590 prac naukowych i opracowań haseł encyklopedycznych (większość haseł zoologicznych w Encyklopedii powszechnej S. Orgelbranda), m.in.: „O ptakach drapieżnych w Królestwie Polskim pod względem wpływu, jaki wywierają na gospodarstwo ogólne” (1860), „Oologia ptaków polskich” (1862), „Ptaki krajowe” (t. 1–2, 1882), „Spis ptaków Królestwa Polskiego, obserwowanych w ciągu ostatnich lat pięćdziesięciu” (1888). Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii.[2]

Opracował opis ornitofauny Ameryki Południowej i Środkowej, m.in.: Peru – „Ornithologie du Pérou”, t. 1–4 (1884–1886).

Na podstawie informacji zebranych przez zesłańców polskich z Syberii, m.in. przez B. Dybowskiego napisał „Faune ornithologique de la Sibérie orientale” (część 1–2, 1891–1894).

Oprócz ptaków interesował się pajęczakami, czego owocem były m.in. prace:

Doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1887.

Jego imieniem nazwano gatunek z rodzaju aguti: Agouti taczanowskii (Stolzmann, 1865) oraz gatunki ptaków[3]:

a także nazwy gatunków stosowane przez polskich ornitologów:

Władysław Taczanowski jest odkrywcą ponad 40 gatunków i ponad 20 podgatunków ptaków.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Genealogia Władysława Taczanowskiego
  2. "Encyklopedia Powszechna", tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.
  3. Mielczarek P., Cichocki W., 1999, Polskie nazewnictwo ptaków świata, Notatki Ornitologiczne tom 40 – zeszyt specjalny.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]