Włodzimierz Cimoszewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Włodzimierz Cimoszewicz
Włodzimierz Cimoszewicz Kancelaria Senatu.jpg
Data i miejsce urodzenia 13 września 1950
Warszawa
Prezes Rady Ministrów
Okres od 7 lutego 1996
do 31 października 1997
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Józef Oleksy
Następca Jerzy Buzek
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Okres od 5 stycznia 2005
do 18 października 2005
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Józef Oleksy
Następca Marek Jurek
Wiceprezes Rady Ministrów, minister sprawiedliwości, prokurator generalny
Okres od 26 października 1993
do 1 marca 1995
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Jan Piątkowski
Następca Jerzy Jaskiernia
Minister spraw zagranicznych
Okres od 19 października 2001
do 4 stycznia 2005
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Władysław Bartoszewski
Następca Adam Daniel Rotfeld
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi (Francja) Order Gwiazdy Białej I Klasy (Estonia) Xirka Ġieħ ir-Repubblika (Malta) Krzyż Wielki Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania) Wielki Krzyż Orderu „Za Zasługi dla Litwy”

Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 13 września 1950 w Warszawie[1]) – polski polityk i prawnik. Wiceprezes Rady Ministrów oraz minister sprawiedliwości i prokurator generalny (1993–1995), wicemarszałek Sejmu (1995–1996), prezes Rady Ministrów (1996–1997), minister spraw zagranicznych (2001–2005) oraz marszałek Sejmu (w 2005). W latach 1989–2005 poseł na Sejm X, I, II, III i IV kadencji, senator VII i VIII kadencji.

Wykształcenie i praca naukowa[edytuj]

Jest absolwentem XIX Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Warszawy w Warszawie i Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończył w 1972. W 1978 uzyskał stopień doktora nauk prawnych, specjalizując się w prawie międzynarodowym publicznym. W latach 1972–1985 pracował jako asystent, a potem adiunkt w Zakładzie Organizacji Międzynarodowych Instytutu Prawa Międzynarodowego Wydziału Prawa i Administracji UW. Od 1980 do 1981 był stypendystą fundacji Fulbrighta na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.

W 2006 został zatrudniony jako wykładowca na Uniwersytecie w Białymstoku, gdzie pracował w Katedrze Prawa Międzynarodowego na Wydziale Prawa[2][3].

Działalność polityczna w PRL[edytuj]

Karierę polityczną rozpoczął jako działacz organizacji młodzieżowych w Polsce Ludowej. Był m.in. członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej w latach 1968–1973 oraz Zrzeszenia Studentów Polskich, w którym w 1972 wybrany został na stanowisko przewodniczącego tej organizacji na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1971 aż do rozwiązania w styczniu 1990 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Podczas pracy na uczelni był sekretarzem Komitetu Uczelnianego partii[4][5]. W 1985 wycofał się z aktywności politycznej, przenosząc się do Kalinówki Kościelnej na Podlasiu, gdzie objął gospodarstwo rolne swoich teściów[6].

Do polityki wrócił po zmianach zapoczątkowanych obradami Okrągłego Stołu. W 1989 wystartował po raz pierwszy w wyborach parlamentarnych i został wybrany posłem na Sejm kontraktowy z ramienia PZPR[7].

Działalność polityczna w III Rzeczypospolitej[edytuj]

Lata 1990–2005[edytuj]

Wystartował jako kandydat postkomunistów w pierwszych demokratycznych i powszechnych wyborach prezydenckich w Polsce w 1990. Uzyskał 9,21% głosów (1 514 025 głosów), zajmując 4. miejsce[8].

Mandat poselski sprawował od 1989 do 2005, kandydując w 1991, 1993, 1997 i 2001 z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W latach 1990–1991 był przewodniczącym Parlamentarnego Klubu Lewicy Demokratycznej. Nie wstąpił do utworzonej w 1990 Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej. W 1991 odmówił objęcia funkcji szefa klubu parlamentarnego SLD[9], uzasadniając tę decyzję sprzeciwem wobec objęcia mandatu poselskiego przez Leszka Millera, zamieszanego w sprawę tzw. pożyczki moskiewskiej. Od 1992 do 1996 był członkiem Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. W 1999 wstąpił do nowo powołanej partii, Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

W rządzie Waldemara Pawlaka objął stanowisko wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego. Funkcje te pełnił od 26 października 1993 do 1 marca 1995. Był inicjatorem rządowych działań antykorupcyjnych zapamiętanych pod hasłem „czyste ręce”. W wyniku kontroli ujawnił w październiku 1994 nazwiska osób, które pełniły funkcje rządowe i jednocześnie zasiadały w radach nadzorczych spółek prawa gospodarczego.

Po zmianie rządu w 1995 został wybrany na wicemarszałka Sejmu. Funkcję tę sprawował do 1996[10]. Po objęciu urzędu prezydenta RP przez Aleksandra Kwaśniewskiego przejął po nim stanowisko przewodniczącego Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego[2] (na 2 miesiące).

Po dymisji Józefa Oleksego z funkcji premiera Aleksander Kwaśniewski powierzył Włodzimierzowi Cimoszewiczowi 1 lutego 1996 utworzenie nowego gabinetu, który został powołany 7 lutego[11]. Z czasu tzw. powodzi tysiąclecia z lipca 1997 zapamiętano wypowiedź premiera na temat braku ubezpieczeń u poszkodowanych[12]. Premier uznał ją później za niefortunną i publicznie przeprosił ofiary powodzi urażone jego sformułowaniem: to jest kolejny przypadek, kiedy potwierdza się, że trzeba być przezornym i trzeba się ubezpieczać, a ta prawda jest ciągle mało powszechna.

W październiku 1996 został przewodniczącym (urząd w randze ministra) nowo utworzonego Komitetu Integracji Europejskiej, odpowiedzialnego za przygotowanie Polski do negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską. Funkcję tę pełnił do 31 października 1997.

Po ponownym dojściu do władzy lewicowej koalicji SLD-UP-PSL objął stanowisko ministra spraw zagranicznych w rządzie Leszka Millera. Urząd ten zajmował od 19 października 2001. Był on obok premiera sygnatariuszem podpisującym w imieniu Polski Traktat o Przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej w Atenach 16 kwietnia 2003[8]. Po dymisji gabinetu stanowisko ministra pełnił kolejno w dwóch rządach Marka Belki od 2 maja 2004 do 4 stycznia 2005, kiedy został odwołany z urzędu w związku z kandydowaniem na marszałka Sejmu.

W 2004 był jednym z twórców projektu uchwały „Dość złudzeń”, zgłoszonej przez Marka Borowskiego w trakcie krajowej konwencji SLD. W uchwale tej grupa dziesięciu polityków partii, skrytykowała wewnętrzne działania sojuszu. Wkrótce wszyscy poza nim wystąpili z SLD, przechodząc do nowo powstałej Socjaldemokracji Polskiej. W lipcu 2005 Włodzimierz Cimoszewicz zrezygnował z ubiegania się o miejsce w parlamencie następnej kadencji, rezygnując z aktywności partyjnej.

5 stycznia 2005 po przyjęciu przez Sejm rezygnacji Józefa Oleksego z funkcji marszałka Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz został wybrany na trzeciego z kolei marszałka Sejmu IV kadencji. Jego kontrkandydatem był Józef Zych, którego pokonał stosunkiem głosów 223:219[13].

Wybory prezydenckie w 2005[edytuj]

Marszałek Włodzimierz Cimoszewicz i prezydent Aleksander Kwaśniewski

18 maja 2005 ogłosił publicznie, że nie będzie kandydował na urząd prezydenta w wyborach w tym samym roku. Jednak 28 czerwca zmienił zdanie i zadeklarował swój start w tych wyborach. Swoją decyzję uzasadnił wpływem wyborców. Do zmiany deklaracji o zakończeniu kariery politycznej namawiał go także prezydent Aleksander Kwaśniewski oraz Stowarzyszenie Ordynacka[14].

Choć pozostał członkiem SLD i jego klubu poselskiego, wystartował jako kandydat niezależny. 3 lipca na konwencji wyborczej SLD uzyskał poparcie tej partii w wyborach, wsparły go też Unia Lewicy III RP, Federacja Młodych Socjaldemokratów i fundacja Jolanty KwaśniewskiejPorozumienie bez barier”. Szefem komitetu wyborczego została Jolanta Kwaśniewska, szefową sztabu wyborczego posłanka Katarzyna Piekarska[15].

Po ogłoszeniu kandydatury został wezwany przed komisję śledczą ds. PKN Orlen. Do przesłuchania doszło 30 lipca. W efekcie śledczy deklarowali możliwość postawienia przesłuchiwanego przed Trybunałem Stanu[16], do czego nie doszło.

14 września 2005 Włodzimierz Cimoszewicz ogłosił rezygnację z kandydowania na urząd prezydenta oraz wycofanie się z życia publicznego, podając jako powody tej decyzji ataki ze strony oponentów politycznych na niego samego i jego rodzinę. Bezpośrednio wpłynęła na to sprawa Anny Jaruckiej[17].

Działalność po 2005[edytuj]

Włodzimierz Cimoszewicz podczas 71. posiedzenia Senatu (2015)

W wyborach parlamentarnych w 2007 kandydował do Senatu z ramienia KWW Cimoszewicz do Senatu. Uzyskał mandat w okręgu białostockim jako jedyny kandydat niezależny liczbą 175 839 głosów.

Na początku marca 2009 Rada Ministrów zgłosiła jego kandydaturę na stanowisko sekretarza generalnego Rady Europy. 15 kwietnia odbyło się przesłuchanie, w którym wzięli udział także jego konkurenci: Luc Van den Brande, Mátyás Eörsi i były premier Norwegii Thorbjørn Jagland, który razem z Włodzimierzem Cimoszewiczem przeszedł do II tury wyborów. Odbyła się ona 29 września 2009, a Włodzimierz Cimoszewicz przegrał z Thorbjørnem Jaglandem stosunkiem głosów 80:165[18].

W czerwcu 2010 przed pierwszą turą wyborów prezydenckich poparł kandydaturę Bronisława Komorowskiego[19].

W wyborach parlamentarnych w 2011 ponownie dostał się do Senatu z ramienia KWW Cimoszewicz do Senatu[20]. Przystąpił do Koła Senatorów Niezależnych. W Senacie VIII kadencji został przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych. W grudniu 2011 został skreślony z listy członków SLD[21].

W 2015 podjął współpracę z grupą zajmującą się zwalczaniem korupcji w ramach Agencji Modernizacji Ukrainy[22]. Zrezygnował z kandydowania w wyborach parlamentarnych w tym samym roku.

Wyniki wyborcze[edytuj]

Wybory Komitet Wyborczy Organ Okręg Wynik
1989 Polska Zjednoczona Partia Robotnicza Sejm X kadencji nr 10 23 398 (18,69%)N[23]
34 952 (52,56%)T[24]
1990 Ogólnopolski KW Włodzimierza Cimoszewicza Prezydent RP 1 514 025 (9,21%)N[25]
1991 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm I kadencji nr 25 52 677 (16,35%)T[26]
1993 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm II kadencji nr 4 51 710 (20,34%)T[27]
1997 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm III kadencji nr 4 53 958 (20,67%)T[28]
1998 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejmik Województwa Podlaskiego I kadencji nr 5 b.d.T[29]
2001 KKW Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy Sejm IV kadencji nr 24 71 819 (18,06%)T[30]
2007 KWW Cimoszewicz do Senatu Senat VII kadencji nr 23 175 839 (37,86%)T[31]
2011 KWW Cimoszewicz do Senatu Senat VIII kadencji nr 61 39 095 (49,83%)T[32]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Został uhonorowany tytułem doktora honoris causa amerykańskich uniwersytetów: Appalachijskiego oraz Południowej Karoliny. W 2009 otrzymał Medal Zasłużony dla Tolerancji przyznany przez Fundację Ekumeniczną Tolerancja.

Życie prywatne[edytuj]

Jest synem Mariana i Teresy[38]. Matka pochodziła z Wołynia, zaś rodzina ojca z Wołkowyska, skąd w czasie I wojny światowej trafiła do Symbirska, gdzie urodził się Marian Cimoszewicz[39]. Ojciec Włodzimierza Cimoszewicza był zawodowym wojskowym[40], uczestnikiem II wojny światowej, pracownikiem WAT na stanowisku szefa Informacji Wojskowej, następnie w WSW[41]. Włodzimierz Cimoszewicz zawarł związek małżeński z Barbarą Aponowicz. Ma dwoje dzieci: Małgorzatę i Tomasza[42].

Od 1985 prowadzi 20-hektarowe gospodarstwo rolne w Kalinówce Kościelnej. Deklaruje się jako osoba niewierząca[43].

Przypisy

  1. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 15. ISBN 978-83-924991-4-5.
  2. a b Biogram na stronie Senatu (VII kadencja). [dostęp 7 stycznia 2013].
  3. Włodzimierz Cimoszewicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 22 kwietnia 2016].
  4. Czerwony Noe. „Wprost” nr 27/2005. [dostęp 6 maja 2011].
  5. Baronowa lewicy kontra złoty chłopiec. gazeta.pl, 28 maja 2009. [dostęp 6 maja 2011].
  6. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 48. ISBN 978-83-924991-4-5.
  7. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 53. ISBN 978-83-924991-4-5.
  8. a b Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 57. ISBN 978-83-924991-4-5.
  9. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 58. ISBN 978-83-924991-4-5.
  10. Strona sejmowa posła II kadencji. [dostęp 22 kwietnia 2016].
  11. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 65. ISBN 978-83-924991-4-5.
  12. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 72. ISBN 978-83-924991-4-5.
  13. Głosowania. sejm.gov.pl. [dostęp 7 stycznia 2013].
  14. Ordynacka zebrała 50 tys. podpisów dla Cimoszewicza. wp.pl, 23 czerwca 2005. [dostęp 3 września 2013].
  15. Katarzyna Piekarska. sld.org.pl. [dostęp 3 września 2013].
  16. Cimoszewicz przed Trybunał?. wprost.pl, 30 lipca 2005. [dostęp 3 września 2013].
  17. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 104. ISBN 978-83-924991-4-5.
  18. Cimoszewicz przegrał bój w Radzie Europy. tvp.info, 29 września 2009. [dostęp 7 stycznia 2013].
  19. Cimoszewicz poparł Komorowskiego, bo wygra Kaczyński. wp.pl, 17 czerwca 2010. [dostęp 7 stycznia 2013].
  20. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 7 stycznia 2013].
  21. Paweł Kołodziejski: Oświadczenie w sprawie wypowiedzi Włodzimierza Cimoszewicza w programie „Fakty po faktach” TVN24. sld.org.pl, 27 marca 2013. [dostęp 8 listopada 2014].
  22. Informacje na stronie amukraine.org (ang.). [dostęp 1 lipca 2015].
  23. M.P. z 1989 r. Nr 21, poz. 149
  24. M.P. z 1989 r. Nr 21, poz. 151
  25. Dz. U. z 1990 r. Nr 83, poz. 483
  26. M.P. z 1991 r. Nr 41, poz. 288
  27. M.P. z 1993 r. Nr 50, poz. 470
  28. M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 620
  29. Dziennik Urzędowy Województwa Białostockiego: Białystok, dnia 28 października 1998 r. Nr 20, poz. 247. Podlaska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 22 kwietnia 2016].
  30. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 17 marca 2016].
  31. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 17 marca 2016].
  32. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 22 kwietnia 2016].
  33. a b Beata Cynkier: Kto jest kim w Polsce. T. 1. Warszawa: PAI, 2001. s. 128
  34. Riiklike autasude andmine. Vastu võetud 13.03.2002 nr 121 (est.). riigiteataja.ee. [dostęp 7 stycznia 2013].
  35. Past Recipients of Honorary Honours Awards (ang.). opm.gov.mt. [dostęp 4 września 2015].
  36. Honorary knighthoods awarded 1997–2006. parlament.uk. [dostęp 30 września 2015]. s. 10.
  37. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). grybauskaite.is.lt. [dostęp 28 marca 2011].
  38. Włodzimierz Cimoszewicz. ipn.gov.pl. [dostęp 28 listopada 2013].
  39. „Biełorusskaja Dziełowaja Gazieta” – wywiad S. Bukczyna z Ministrem Spraw Zagranicznych RP Włodzimierzem Cimoszewiczem. msz.gov.pl, 23 kwietnia 2003. [dostęp 17 kwietnia 2013].
  40. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 15. ISBN 978-83-924991-4-5.
  41. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 32. ISBN 978-83-924991-4-5.
  42. Włodzimierz Cimoszewicz. fakt.pl. [dostęp 13 sierpnia 2011].
  43. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 18. ISBN 978-83-924991-4-5.