Włodzimierz Krukowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Włodzimierz Krukowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 września 1887
Radom, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 4 lipca 1941
Lwów, Polska pod okupacją, III Rzeszy
Przyczyna śmierci egzekucja
Zawód inżynier elektryk
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor
Uczelnia Politechnika Lwowska

Włodzimierz Krukowski (ur. 19 września 1887 w Radomiu, zm. 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski uczony, inżynier elektryk, profesor Politechniki Lwowskiej.

Był synem Antoniego (sędziego) i Heleny z Chmielewskich. Gimnazjum ukończył w Narwi, następnie rozpoczął studia na wydziale matematyczno-fizycznym uniwersytetu w Petersburgu; w 1906 przeniósł się na wydział elektrotechniczny politechniki w Darmstadt, ukończył tę uczelnię w 1913 z dyplomem inżyniera elektryka. Już w trakcie studiów pracował jako asystent w Instytucie Sejsmograficznym Darmstadt-Jugenheim, a także uzyskał dwie nagrody w konkursach fizycznym i elektrotechnicznym. Po kilku latach pracy w Instytucie Fizycznym Politechniki w Darmstadt obronił doktorat (1918).

W latach 1912-1926 był kolejno inżynierem i naczelnym inżynierem w firmie Siemens-Schuckert w Norymberdze; pełnił tam także funkcje zastępcy kierownika i kierownika laboratorium elektrotechnicznego. Laboratorium to sam zaprojektował, wzór ten wykorzystano w tworzeniu analogicznego laboratorium Głównego Urzędu Miar w Warszawie. Od 1920 Krukowski był doradcą naukowym i członkiem Komisji Elektrycznej przy Głównym Urzędzie Miar. W latach 1926-1930 wchodził w skład dyrekcji Polskich Zakładów Siemens-Schuckert w Warszawie, z racji tej pracy odbył serię podróży naukowych po Niemczech i Włoszech.

Zajmował się także pracą dydaktyczną. W latach 1928-1930 prowadził zlecone wykłady z liczników elektrycznych na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W 1930 przeniósł się do Lwowa, gdzie został profesorem pomiarów elektrotechnicznych Politechniki Lwowskiej oraz kierownikiem Laboratorium Elektrotechnicznego. Od 1934 był członkiem-korespondentem Akademii Nauk Technicznych (od 1936 członkiem czynnym), od 1937 członkiem Towarzystwa Naukowego we Lwowie oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Politechnicznego.[1]

W okresie radzieckiej okupacji Lwowa 1939-1940 nadal prowadził działalność naukową. W grudniu 1940 roku stanął na czele miejskiej komisji wyborczej do rad delegatów pracujących[2]. Od 1939 prorektor sowieckiej Politechniki Lwowskiej. Został zamordowany przez Niemców[3] w nocy z 3 na 4 lipca 1941 wraz z grupą uczonych lwowskich. Z małżeństwa z lekarką Heleną z Wasilkowskich (w 1937 została szefową komisji muzealnej Muzeum Higieny we Lwowie[4][5], zm. 1982) nie miał dzieci.

Włodzimierz Krukowski był czołowym polskim metrologiem, wybitnym specjalistą techniki licznikowej, wzorów i pomiarów. Opublikował ponad 20 prac naukowych i zgłosił 60 patentów (w Niemczech, Danii, Włoszech, Holandii, Szwecji, Szwajcarii, Japonii, Anglii i Austrii). Najbardziej znanym patentem Krukowskiego był licznik elektrolityczny o elektrodzie specjalnej; do 1939 działało w Europie ponad milion takich liczników. Był znanym kolekcjonerem zegarów i książek o tematyce zegarmistrzowskiej.

Najważniejsze prace naukowe:

  • Liczniki energii elektrycznej (1930, wydanie polskie 1955)
  • Der Wechselstromkompensator (Kompensator prądu zmiennego, 1920)
  • Nowe metody pomiaru oporności ogniw (1934)
  • Podstawowe jednostki elektryczne i ich wzorce (1933)
  • Zadania poszczególnych pracowni badawczych w dziedzinie miernictwa elektrotechnicznego (1937)

W 1956 wydano wybór artykułów Prace Włodzimierza Krukowskiego.

Włodzimierz Krukowski został wybrany patronem Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego „Elektryk” w Nowej Soli[6].

Przypisy

  1. Czasopismo Techniczne. R. 54, 10 sierpnia 1936, Nr 15 s. 266
  2. Grzegorz Hryciuk, Polacy we Lwowie 1939-1944, Warszawa 2000, s. 24.
  3. Einsatzkommando zur besonderen Verwendung pod dowództwem Brigadeführera dr Karla Eberharda Schöngartha.
  4. Otwarcie Muzeum Higieny. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 34 z 13 lutego 1937. 
  5. Muzeum Higieny we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 35 z 14 lutego 1937. 
  6. Patron - prof. Włodzimierz Krukowski. ckziu-elektryk.pl, 2015-04-04. [dostęp 2015-11-16].

Bibliografia[edytuj]

  • Zygmunt Albert Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941 / studia oraz relacje i dokumenty zebrane i oprac. przez Zygmunta Alberta Wrocław 1989, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ​ISBN 83-229-0351-0wersja elektroniczna
  • Julian Samujłło, Włodzimierz Krukowski, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XV, 1970
  • Jerzy Hickiewicz, Piotr Rataj, Przemysław Sadłowski - Włodzimierz Krukowski (1887-1941). Kurier Galicyjski nr 11 (255) 17-29 czerwca 2016 (wersja elektroniczna)