Włodzimierz Puchalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Włodzimierz Puchalski
Data i miejsce urodzenia

6 marca 1909
Mosty Wielkie

Data i miejsce śmierci

19 stycznia 1979
Wyspa Króla Jerzego

Zawód, zajęcie

fotograf, reżyser

Narodowość

polska

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Włodzimierz Puchalski (ur. 6 marca 1909 w Mostach Wielkich, zm. 19 stycznia 1979 na Wyspie Króla Jerzego) – polski agronom, przyrodnik, myśliwy, fotograf, reżyser filmów przyrodniczych.

Włodzimierz Puchalski jest autorem określenia „bezkrwawe łowy”[1][2], odnoszącego się do fotografowania przyrody.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Włodzimierz Puchalski, Żaba, Kolekcja prywatna

Pasją fotografowania „zaraził się” w domu rodzinnym. Jego ojciec uprawiał fotografię zwierząt i krajobrazu. Chociaż najbardziej znany jest z „bezkrwawych łowów”, od 13. roku życia był myśliwym. W wieku 14 lat (1923) otrzymał od swojego dziadka, Hieronima Sykory, swój pierwszy aparat fotograficzny (mieszkowy). Po ukończeniu szkoły średniej w latach 1931-32 odbywał służbę wojskową w Korpusie Kadetów nr 1[3] we Włodzimierzu Wołyńskim. W 1932 rozpoczął studia na Akademii Rolniczej w Dublanach na Wydziale Rolniczo-Leśnym, zakończone uzyskaniem dyplomu inżyniera agronoma. Na Politechnice Lwowskiej w 1931 roku powstało Technickie Koło Fotografów przy Towarzystwie Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej utworzone dla mniej zaawansowanych fotografów i do tego Koła należał od 1932 roku Włodzimierz Puchalski[4].

Od 1933 do 1936 współpracował z prof. Witoldem Romerem (wówczas inżynierem) przy Zakładzie Fotografii Politechniki Lwowskiej, ucząc się techniki filmowania. W latach 1937-39 opublikował kilkaset przyrodniczych widokówek w Wydawnictwie Książnica Atlas[4]. W 1936 zaprezentował pierwszą wystawę autorską o tematyce przyrodniczej i myśliwskiej[5]. W 1937 zdobył Złoty Medal na Wielkiej Olimpiadzie Łowiectwa w Berlinie za zdjęcie przedstawiające dzika w lesie. Swój pierwszy film przyrodniczy zatytułowany Bezkrwawe Łowy zaprezentował publicznie po raz pierwszy w 1939[6]. W latach 1937–1939 był asystentem prof. Wodzickiego przy Zakładzie Anatomii Zwierząt i Histologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, gdzie opracował metodę posługiwania się filmami i przeźroczami w czasie wykładów uniwersyteckich. W tym czasie wyjeżdżał dwukrotnie jako polski delegat do największej europejskiej stacji ornitologicznej w Rossitten w Prusach Wschodnich. Stał się powszechnie znany. Wielokrotnie przyjmowany był przez prezydenta Mościckiego (m.in. w 1938 fotografował polowanie organizowane przez prezydenta, w którym uczestniczył Göring). Otrzymał również wiele zamówień na fotografię przyrodniczą od czasopism krajowych i zagranicznych[7]. W latach 1933 - 1938 czterokrotnie zdobył pierwszą nagrodę[8][9][10][11], raz drugą[12] i raz piątą[13] oraz otrzymał odznaczenia honorowe - żeton: trzy razy złoty[8][11][13], raz srebrny[12] w konkursie fotograficznym Łowca Polskiego[14].

W 1939 czynnie uczestniczył w wojnie obronnej. W czasie II wojny światowej pracował jako leśniczy w Puszczy Sandomierskiej. Po zakończeniu wojny rozpoczął pracę w Katedrze Genetyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1946 organizował krakowski Instytut Filmowy.

W semestrze wiosennym 1946, jako pracownik Państwowego Instytutu Robót Ręcznych (PIRR), prowadził w Bielsku kurs nauki posługiwania się filmem, obsługi aparatów filmowych i sposobów filmowania rzeczy i zjawisk potrzebnych w naukach przyrodniczych. Każdy z uczestników miał możliwość samodzielnego nakręcenia filmu przez pięć minut. Kurs kończył się w lipcu 1946.

W 1949 rozpoczął pracę w Instytucie Zootechniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie stworzył dział dokumentacji foto-filmowej zwierząt. Od 1956 pracował w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi jako operator i reżyser.

W 1957 i 1958 wziął udział w dwóch arktycznych wyprawach na Spitsbergen. W 1976 przeszedł na emeryturę.

W 1978 wyjechał do Antarktyki z III wyprawą organizowaną przez Polską Akademię Nauk. Zmarł podczas wykonywania zdjęć w Polskiej Stacji Badawczej im. Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego i tam też został pochowany. Grób Włodzimierza Puchalskiego został wpisany na listę obiektów historycznych Antarktyki pod numerem 51 (HSH No.51)[15].

Był daltonistą i chętniej wykonywał fotografie czarno-białe. Bogate zbiory zdjęć Puchalskiego można podziwiać na zamku w Niepołomicach[16].

Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1975 otrzymał Nagrodę Miasta Krakowa[17].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Fotografią przyrody zajmował się także starszy brat Włodzimierza, Roman (1906–1941)[18].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Chata Włodzimierza Puchalskiego w Morusach niedaleko Tykocina
Model czatowni używanej przez Włodzimierza Puchalskiego
  • Na ptasiej wyspie (1947)[19]                                                      
  • Zima w Puszczy Białowieskiej (1947)[19]
  • Jeziora Mazurskie (1948)[19]
  • Warmia i Mazury (1948)[19]
  • Na śnieżnym szlaku Karkonoszy (1948)[19]
  • Wykluwanie się i rozwój piskląt (1948)[19]                      
  • Ziemia Kłodzka (1948)[19]
  • Flora Tatr (1949)[19]
  • Czaple (1950)[19]
  • Kormorany (1950)[19]
  • Łabędzie (1950)[19]
  • U stóp Karkonoszy (1950)[19]
  • Wiosna (1950)[19]
  • Wyspa Wolin (1950)[19]
  • Kujawy (1951)[19]
  • Instynkt macierzyński ptaków (1954)[19]
  • Skrzydlaci rycerze (1955)[19]
  • Nietoperze (1956)[19]
  • Łabędzie jezioro (1957)[19]
  • Wśród gór i dolin Arktyki (1958)[19]
  • W tundrach Arktyki (1959)[19]
  • Śpiewające góry (1959)[19]
  • Wyspa piór i puchu (1959)[19]
  • Kwitnąca Arktyka (1959)[19]
  • Zwierzęta naszych lasów (1963)[19]
  • Żubry (1964)[19]                                                                        
  • Puszcza Białowieska (1964)[19]
  • U brzegów Skandynawii (1965)[19]
  • Rok myśliwego - Na tropach wielkich drapieżników, Wielkie łowy, Na rozlewiskach Biebrzy i Narwi, Toki. (1966)[19]
  • Zima w lesie (1966)[19]
  • Bażanty (1968)[19]
  • W Krakowskim Ogrodzie Botanicznym (1968)[19]
  • Prawidłowy wykot owiec (1970)[19]
  • Wychów jagniąt (1970)[19]
  • Nasze zwierzęta stepowe (1971)[19]
  • Nasze gady i płazy (1972)[19]
  • Smocze plemię (1972)[19]
  • Przystosowanie ptaków do środowiska (1974)[19]
  • Ptaki naszych wód (1974)[19]
  • W krainie Czarnej Hańczy (1974)[19]
  • Wśród łąk i wód (1974)[19]  
  • Egzotyczne ptaki w ZOO (1975)[19]
  • Jedno z wielu... (1977)[19]
  • Ptasie rodziny (1977)[19]
  • Bąki, bączki, ślepowrony (1978)[19]
  • Ptaki dziwaki (1978)[19]
  • Lato na Wyspie Króla Jerzego (1979)[19]  
  • Przyrodnicze opowieści Włodzimierza Puchalskiego[20]:
  • W Arktyce (1978),
  • Moich sześć stepowych tchórzy (1978),
  • Łabędzie i ich sąsiedzi (1979),
  • Od żaby do krokodyla (1979),
  • Puszcza (1979)
  • Pingwiny z Wyspy Króla Jerzego (1980)[19]
  • Polska Stacja Antarktyczna (1980)[19]
  • Przyroda antarktycznej wyspy (1980)[19]
  • W Antarktyce (1980)[19]
  • Na zimnym kontynencie (1985)[21]
  • Motyle profesora Razowskiego (1987)[21]
  • Trzy tematy Leszka Rózgi (1987)[21]
  • Niedźwiedź z nadajnikiem (1988)[21]
  • Profesor i gołębie (1988)[21]
  • Świat zwierząt profesora Strojnego (1988)[21]
  • Wiedzą sąsiedzi, gdzie suseł siedzi (1990)[21]

Wydawnictwa[edytuj | edytuj kod]

  • Bezkrwawe Łowy (1951, 1953, 1954), wznowienie z audiobookiem  (2012)  ( 2014, ISBN 978-83-936241-3-3)
  • Nekrvavé lovy (1954)
  • Wyspa kormoranów (1954, 1957), wznowienie z audiobookiem  (2013)  ( 2015, ISBN 978-83-936241-9-5)
  • Ostrov kormoránů (1957)
  • Wśród trzcin i wód (1955), wznowienie z audiobookiem (2014, ISBN 978-83-936241-5-7)
  • W krainie łabędzia (1956), wznowienie z audiobookiem (2014, ISBN 978-83-936241-6-4)
  • V kraji Labuti (1958)
  • Rok w puszczy (1960, 1961)
  • Portrety zwierząt (1962)
  • Animals through the lens (1965)
  • Snĕžnou stopu (1965)
  • W krainie łowów (1966, 1973)
  • Mieszkańcy lasów (1967)
  • ОБИТАТЕЛИ ЛЕСА (1966, 1968)
  • Tiere des Waldes (1969, 1972)
  • W skrzydlatym świecie (1967)  
  • В МИРЕ КРЫЛАТЫХ (1967, 1968)
  • Gefiederte Welt (1969, 1974)
  • Gady i płazy (1967)
  • ПРЕСМЫКАЮЩИЕСЯ (1967)  
  • В МИРЕ ЖИВОТНЫХ (1967, 1970)           
  • Zwierzęta z dalekich stron (1967, 1973)  
  • Tiere aus fernen Ländern (1969, 1971)
  • ЖИВОТНЫЕ ДАЛЬНИХ СТРАН (1967, 1968)
  • Przyroda Arktyki (1968)
  • ЛРИРОДА АРКТИКИ (1968)
  • Przyroda Polski (1969)
  • ПРИРОДА ПОЛЬШИ в фотографиях Влодимежа Пухальскиого (1969)
  • Die Natur Polens in Fotografien von Wlodzimierz Puchalski (1970)
  • Na rozlewiskach Biebrzy i Narwi (1972)
  • ПТИЦЫ ДАЛЬИХ СТРАН (1972)
  • ХИЩИЫЕ ПТИЦЫ (1972)
  • Puszcza (1975)
  • In freier Wildbahn (1977, ISBN: 3-7944-0089-5)  
  • Ptaki naszych pól, łąk i wód (1979,ISBN 83-09-00125-8 ) (1986, ISBN 83-09-00125-8)
  • Trofea obiektywu (1981)
  • W krainie Czarnej Hańczy (1986, ISBN 83-217-2475-2)
  • Włodzimierz Puchalski - film i fotografia (1989, ISBN 83-0302601-1)
  • Ostatnie bezkrwawe łowy (1995, ISBN 83-85331-49-2 )
  • Krainy łowieckie Włodzimierza Puchalskiego (2009, ISBN 978-83-89223-39-5)

Dzięki staraniom Tomasza Ogrodowczyka z Leśnego Studia Filmowego ORWLP, w latach 2012–2015 Lasy Państwowe wznowiły albumy z Zielonej serii: Bezkrwawe Łowy, Wyspę kormoranów, Wśród trzcin i wód i W krainie łabędzia. Nowe wydania nie są reprintami albumów z lat 50., zostały na nowo opracowane w mniejszym niż oryginały formacie z wykorzystaniem tych samych projektów graficznych okładek, układu ilustracji i zdjęć. Wszystkie oryginalne analogowe fotografie – negatywy, zostały odszukane w archiwum Włodzimierza Puchalskiego w Muzeum Przyrodniczym w Niepołomicach[22][23][24] i poddane cyfrowej rekonstrukcji[25], co pozwoliło uzyskać doskonałą jakość techniczną zdjęć wykonanych w latach 30. i 50. ubiegłego wieku. Opowiadania zostały skrócone, a ich pełną wersję w formie słuchowiska czytanego przez znakomitych polskich aktorów dołączono na płycie CD do każdego z albumów[25].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • I nagroda MFF Fontainebleau 1947 (Ptasia wyspa)
  • I nagroda MFF Edynburg 1947 (Ptasia wyspa)
  • Honorowe wyróżnienie MFF Londyn 1948 (Wykluwanie się piskląt)
  • I nagroda MPFDiO, Lipsk 1956 (Nietoperze) [26]
  • I nagroda Kongres Ochrony Przyrody Edynburg 1957 (Skrzydlaci rycerze)
  • Srebrny Lajkonik IV OFF Kraków 1964 (Puszcza białowieska)
  • Wyróżnienie MFFN, Bruksela 1965 (Zwierzęta naszych lasów) [26]
  • Srebrny Puchar MFFoM, Mediolan 1966 (U brzegów Skandynawii) [26]
  • Złoty Światowid III OFF Dydaktycznych Łódź 1974 (Wśród łąk i wód)
  • Złota Plakieta MPFS, Brno 1975 ( Ptaki naszych wód) [26]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Włodzimierz Puchalski: Bezkrwawe łowy. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1951, s. 3.
  2. Człowiek, który wymyślił "bezkrwawe łowy". national-geographic.pl. [dostęp 2021-05-12].
  3. https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=120457 [dostęp 2022-03-12]    TRZECI ROCZNIK PAMIĄTKOWY SZÓSTEGO KURSU SZKOŁY PODCHORĄŻYCH REZERWY ARTYLERII WE WŁODZIMIERZU, ROK 1931-1932 – Druk: Wyszyński i S-ka, Warszawa,
  4. a b Profesor Witold Romer (1900-1967) Działalność naukowa i artystyczna – P. Nowak, J. Piwowarski, A. Zaleski, A. Żakowicz – Wydawnictwo jerG, Wrocław 1998, ISBN 83-86468-03-3
  5. https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/284945/edition/235170 Wystawa fotografij przyrodniczych i myśliwskich Włodzimierza Puchalskiego - katalog 1936
  6. Łowiec Nr.3-4, Lwów, 1.II.1939r., s.38-39, s.41
  7. https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=427391     Puchalszczyzna – film w reżyserii Bożeny i Jana Walencik   [dostęp 2022-03-12]
  8. a b Łowiec Polski Nr.1 (813) z 1.I.1936r. – publikacja wyników konkursu
  9. Łowiec Polski Nr.34 (846) z 1.XII.1936r. – publikacja wyników konkursu
  10. Łowiec Polski Nr.35 (883) z 10.XII.1937r. – publikacja wyników konkursu
  11. a b Łowiec Polski Nr.2 (922) z 15. I.1939r. – publikacja wyników konkursu
  12. a b Łowiec Polski Nr.34 (774) z 1.XII.1934r. – publikacja wyników konkursu
  13. a b Łowiec Polski Nr.34 (735) z 1.XII.1933r. – publikacja wyników konkursu
  14. Numery archiwalne Łowca Polskiego 1899–1969 - Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. wbc.poznan.pl. [dostęp 2022-02-09].
  15. Arctowski.pl - Grób Włodzimierza Puchalskiego, 27 marca 2018 [dostęp 2018-03-27] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-27].
  16. https://muzeum.niepolomice.pl/zdigitalizowany-zbior   [dostęp 2022-03-13]    
  17. Encyklopedia Krakowa, s. 826, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000
  18. Płaj nr 49, s. 168.
  19. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay W kręgu filmu krótkometrażowego – film oświatowy, Instytut Historii i Teorii Filmu i Telewizji PWSTiV – 1982, tom pod redakcją Macieja Łukowskiego.
  20. Cykl dokumentalny PRZYRODNICZE OPOWIEŚCI WŁODZIMIERZA PUCHALSKIEGO, FilmPolski [dostęp 2022-03-06] (pol.).
  21. a b c d e f g https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=119067   [dostęp 2022-03-12]   
  22. a b Włodzimierz Puchalski - Muzeum w Niepołomicach. muzeum.niepolomice.pl. [dostęp 2021-05-10].
  23. http://dzienniklesny.pl/pasjonaci/werki-wlodzimierza-puchalskiego-tomasz-ogrodowczyk/ [dostęp 2022-03-12] 
  24. https://www.salamandra.org.pl/magazyn/m38a13.html  [dostęp 2022-03-12]
  25. a b Zielona seria w komplecie!. salamandra.org.pl. [dostęp 2021-05-12].
  26. a b c d Przewodnik po twórczości Włodzimierza Puchalskiego, doc. dr Maciej Łukowski – I Ogólnopolski Przegląd Filmów Przyrodniczych o nagrodę im. Wł. Puchalskiego, Łódź 1980
  27. Śrem - Parki, 27 marca 2018 [dostęp 2018-03-27] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-27].
  28. informacja o szkole imienia W. Puchalskiego w Jeleniej Górze. SP6. [dostęp 2016-09-05].
  29. Szkoła Podstawowa nr 4 im. Włodzimierza Puchalskiego w Legnicy
  30. Szkoła Podstawowa im. Włodzimierza Puchalskiego w Otrębusach, oficjalna strona [dostęp 2020-07-07].
  31. Nasz patron - Szkoła Podstawowa nr 9 im. Włodzimierza Puchalskiego w Suwałkach, 13 lipca 2017 [dostęp 2018-03-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-13].
  32. Szkoła Podstawowa nr 3 w Niepołomicach-Podgrabiu – Niepołomice, 27 marca 2018 [dostęp 2018-03-27] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]