Włosienicznik rzeczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Włosienicznik rzeczny
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd jaskropodobne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj jaskier
Gatunek Włosienicznik rzeczny
Nazwa systematyczna
Ranunculus fluitans Lam.
Fl. Franç. 3: 184 1779
Synonimy
  • Batrachium bachii Wirtg. ex F.Schultz
  • Batrachium fluitans Wimm.
  • Batrachium peucedanifolium Dumort.
  • Batrachium pumilum Nyman
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Siedlisko (rzeka Würm)

Włosienicznik rzeczny, jaskier rzeczny (Ranunculus fluitans Lam., dawniej powszechnie klasyfikowany jako Batrachium fluitans Wimm.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. Występuje w Europie[4]. W Polsce rośnie głównie w zachodniej części kraju[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Długa (do 6 m[6]), unosząca się w wodzie, z długimi międzywęźlami.
Liście
Liście podwodne pocięte nitkowato, podługowate, rozwidlone, bezogonkowe, o równoległych odcinkach, dłuższe od międzywęźli, trójsieczne u nasady, następnie kilkukrotnie dwudzielne, długości 7–16 cm; po wyjęciu z wody skupiają się pędzlowato.
Kwiaty
Płatki korony białe, dwa razy dłuższe od działek kielicha. Pręciki krótsze od słupków. Dno kwiatowe nagie. Słupki nagie[7].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hydrofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Na niektórych stanowiskach rośliny rozmnażają się tylko wegetatywnie, nie wykształcają owocków[6]. Rośnie w wodach szybko płynących rzek i strumieni. Gatunek charakterystyczny związku Ranunculion fluitantis[8].

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Gatunek klasyfikowany w nowszych ujęciach systematycznych do rodzaju jaskier Ranunculus z nazwą naukową Ranunculus fluitans Lam.[2] W starszym ujęciu, dla którego utrwaliła się nazwa polska włosienicznik rzeczny, zaliczany był do rodzaju włosienicznik Batrachium z nazwą naukową Batrachium fluitans Wimm.[9].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Od 2014 roku roślina jest objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową[10]. W latach 2004–2014 gatunek podlegał ochronie ścisłej[11]. Źródłem zagrożenia jest zanieczyszczenie wód[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2014-01-26] (ang.).
  3. Ranunculus fluitans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Mapa rozmieszczenia gatunku. W: Den virtuella floran [on-line]. [dostęp 2014-01-26].
  5. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  6. a b c Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. II. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006, s. 86, seria: Flora Polski. ISBN 83-7073-444-8.
  7. W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.
  8. W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  9. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. nr 0, poz. 1409).
  11. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. nr 168, poz. 1764).