Włoska Partia Komunistyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Włoska Partia Komunistyczna
Ilustracja
Państwo

 Włochy

Data założenia

1921

Data rozwiązania

1991

Ideologia polityczna

eurokomunizm

Włoska Partia Komunistyczna (wł. Partito Comunista Italiano, PCI) – włoska partia polityczna istniejąca w latach 1921–1991.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia założona została w 1921 roku. Jej założycielem był Antonio Gramsci i grupa rozłamowców z Włoskiej Partii Socjalistycznej. W latach 1921–1943 była członkiem Międzynarodówki Komunistycznej[1][2]. W 1926 roku zdelegalizowana. Działała w podziemiu i na emigracji[2]. W 1934 roku komuniści podpisali umowę o współpracy z Włoską Partią Socjalistyczną. W 1935 roku odbył się wspólny zjazd socjalistów i komunistów w Brukseli. Od 1942 roku wchodziła w skład Komitetu Wyzwolenia Narodowego[2]. W trakcie II wojny światowej zorganizowała partyzanckie Brygady Garibaldiego[2].

W latach 1944–1947 wchodziła w skład rządu koalicyjnego[2]. Następnie w opozycji. Do 1956 roku tworzyła z socjalistami sojusz Demokratyczny Fronty Ludowy[2].

Od 1966 roku reprezentowana była w Parlamencie Europejskim. Zaakceptowała członkostwo Włoch w NATO i EWG[2].

W 1968 roku komuniści wygrali wybory parlamentarne. Zdobyli 27% głosów, jednak nie weszli do rządu[3]. Partia komunistyczna była partią masową dysponująca własnymi związkami zawodowymi, spółdzielniami, gazetami czy klubami sportowymi. Posiadała też władze w samorządach[3].

W 1972 roku władzę w partii objął Enrico Berlinguer. Poglądy polityka określane były jako eurokomunizm lub „komunizm narodowy”[3]. Stał on na czele partii do 1982 roku[3]. W 1973 roku Berlinguer zaproponował Chrześcijańskiej Demokracji „historyczny kompromis“. Był on propozycją koalicji komunistów, chadeków i socjalistów. Po odrzuceniu propozycji komuniści sformułowali program „alternatywnej demokracji” — sojuszu lewicy i ugrupowań demokratycznych przeciwnych chadekom[2].

Została rozwiązana w 1991 roku. Największą spadkobierczynią partii była Demokratyczna Partia Lewicy[2]. Bardziej radykalni działacze utworzyli formacje Odrodzenie Komunistyczne[1].

Organem prasowym partii był dziennik l’Unità[2].

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. i 70. partia odrzuciła część założeń komunizmu i przyjęła umiarkowaną „włoską drogę do komunizmu“[2]. Był to komunizm w stylu reformatorskim odrzucający przemoc[3].

Od lat 50. kwestionowała przewodnią rolę KPZR w ruchu komunistycznym. W 1956 roku potępiła sowiecką interwencję na Węgrzech. W 1968 roku komuniści włoscy potępili interwencję Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. W kolejnych latach popierała opozycję demokratyczną w Europie Wschodniej i Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. W 1981 roku potępiła wprowadzenie stanu wojennego w Polsce[2][1][3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Italian Communist Party (PCI) (ang.). globalsecurity.org. [dostęp 2017-09-10].
  2. a b c d e f g h i j k l Włoska Partia Komunistyczna, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2017-09-10].
  3. a b c d e f Democrats of the Left (ang.). britannica.com. [dostęp 2017-09-10].