Wŏnch'ŭk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wŏnch'ŭk
Kim
Data i miejsce urodzenia 613
Moryangri
Data i miejsce śmierci 25 sierpnia 696
klasztor Foshouji w Luoyangu
Szkoła faxiang
Nauczyciel Fachang
Następca Tojŭng, Sŭngjang
Zakon mahajana

Wŏnch'ŭk (ur. 613, zm. 25 sierpnia 696; chiń. 圓測 Yuance, tyb. Wen. tshegs) – koreański mnich buddyjski. Wczesny tłumacz i propagator buddyzmu, szczególnie szkoły buddyjskiej faxiang czyli jogaczary.

Biografia i nauki[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w królewskiej rodzinie w Moryangri w Kyŏngju. W wieku 6 lat został mnichem. Gdy miał 9 lat[a] udał się do Chin. Początkowo przebywał w klasztorze Yuanfa w Chang’anie studiując zarówno mahajanę jak i hinajanę. Znał doskonale 6 języków, w tym sanskryt. W Chinach był uczniem Fachanga (597–645) i Sengbiana (568–642). Co ważniejsze, po powrocie Xuanzanga (600–664) z Indii w 645 r. współpracował z nim, biorąc udział w serii tłumaczeń dokonywanych pod kierunkiem Xuanzanga. Mimo tego, że przedstawiał najwyższy z możliwych poziom opanowania doktryny buddyjskiej, musiał pracować w atmosferze uprzedzeń, które Chińczycy przejawiali w stosunku do obcokrajowców[1].

Wŏnch'ŭk nie mógł powrócić do ojczyzny[b], został więc w Chinach do końca życia i w wielkim stopniu przyczynił się do rozwoju szkoły "tylko umysł" czyli Widźniaptimatraty, zwanej w Chinach faxiang (fa = dharmy, xian = opis charakterystyka, cechy, aspekty), a w Korei pŏpsang. Jeszcze inną nazwą tej szkoły była jogaczara.

Mimo uprzedzeń ze strony Chińczyków, wielu uczniów i współpracowników Xuanzanga przeszło do szkoły Wŏnch'ŭka[2]. Mistrz ze swoimi uczniami przebywał w klasztorze Ximing w Chang’anie i od nazwy klasztoru jego szkoła przyjęła nazwę. Z powodu jego zdolności językowych spotkał się i współpracował z wieloma cudzoziemskimi mnichami. Jednym z nich był mnicha Diwakara (skr. Divākara), który w 680 r. przybył do Chang’anu z wieloma nowymi tekstami buddyjskimi. Cesarz Gaozong (pan. 650-683) wyznaczył Wŏnch'ŭka na kierownika biura tłumaczeń, które zajęło się pracą translatorską nad tekstami przyniesionymi przed Diwakarę. To biuro przetłumaczyło osiemnaście różnych tekstów w 34 tomach. Były wśród nich takie teksty jak Ghanawjuha sutra (skr. Ghanavyūha-sūtra) czy Widjanirdeśa-śastra (skr. Vidyanirdeśa-śāstra). Był także asystentem Bodhiruciego w tłumaczeniu Ratnamegha-sūtry, które zostało ukończony w 693 r[3].

Był tak ceniony przez cesarzową Wu Zetian, że odrzucała ona wszystkie prośby króla Silli o powrót mnicha do królestwa. Później cesarzowa posłała go do klasztoru Fuxian w Luoyangu, jednak z powodu prowadzonych w nim prac budowlanych od 693 r. został przeniesiony 7 grudnia 695 do klasztoru Foshouji.

Cieszył się takim szacunkiem z powodu swoich wykładów na temat tekstów Yogācārabhūmi, Vijňaptimātrasiddhi i Sandhinirmocana sūtra, że w klasztorze Xingjiao w Xi’anie postawiono poświęconą mu stupę, która stanęła obok stup Xuanzanga i Kuijiego.

Przeciwnie niż Kuiji (632–682), który rozwijał poglądy Dharmapali, Wŏnch'ŭk rozwijał idee Sthiramatiego. Łączył on także harmonijnie interpretację widźniaptimatry z ideami Jednego Pojazdu wyrażonymi w Sutrze Awatamsace (kor. Hwaŏm kyŏng). Był to charakterystyczny rys wszystkich koreańskich mnichów[4]

Jego 10-tomowe dzieło Haesimmilgyŏng so (Komentarz do Sandhinirmocana sūtra) zostało zabrane do Dunhuangu przez Tanguanga i przetłumaczone na język tybetański przez Chos.gruba. Dzięki temu tłumaczeniu jego poglądy były studiowane w Azji Środkowej. Chińskiemu tłumaczeniu dzieła brakuje pierwszej części 3 tomu oraz całego tomu 10[4].

Pod koniec życia zaangażował się także w pracę nad tłumaczeniem Sutry Awatamsaki, przyniesionej do Chin przez Śikszanandę. Niestety w trakcie pracy zmarł w klasztorze Foshouji 25 sierpnia 696 r[5].

Ciało mistrza zostało skremowane w klasztorze Xiangshan, w dolinie na północ od góry Longmen, a relikwie zostały ukryte w stupie w białej stupie wybudowanej dla niego. Później zostały one w części przeniesione przez głównego mnicha klasztoru Ximing w Chang’anie Zishana i Sŭngjanga (koreańskiego mnicha, będącego głównym nauczycielem w klasztorze Dajianfu) do specjalnej stupy w klasztorze Fengde na górze Zhongnan. Wszystkie te miejsca były związane z mistrzem, jednak były bardzo trudno dostępne, więc w 1114 r. mnich Guangyue z klasztoru Longxing przeniósł część relikwii do nowej stupy w klasztorze Xingjiao w pobliżu Chang’anu. W tym klasztorze znajdowały się już stupy Xuanzanga i Kuijiego. To, że jego stupa znajduje się w tym samym miejscu, co stupy tych dwu słynnych chińskich mnichów, świadczy o szacunku jakim się cieszył[6].

Jego nauki kontynuowali dwaj najwybitniejsi uczniowie: Tojŭng i Sŭngjang – w ramach szkoły ximing. Jego nauki zostały przeniesione do Korei przez Taehyŏna i Kyŏnghŏnga[7].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

W ciągu swojego życia napisał 23 dzieła w 108 tomach. Najważniejszym z nich był zapewne Sŏngyusignon so. Niestety praca ta nie przetrwała do naszych czasów[c].

T = Taishō shinshū daizōkyō
H = Han'guk pulgyo chōnsō
  • Panya paramilda simgyŏng ch'an (1 tom) (Esej o Sutrze Serca) T 1711; H 1
  • Inwanggyŏng so (6 tomów) (Komentarz do Sutry Dobroczynnego Króla) T 1708; H 1
  • Haesimmilgyŏng so (10 tomów) (Komentarz do Sandhinirmocana sūtra) H 1
  • Sŏngyusignon so (Komentarz do Vijñaptimātratāsiddhi śāstra)
  • Muryangŭigyŏng so (Komentarz do Anantanirdeśa)
  • Kwansoyŏnnon so (Komentarz do Ālambanaparīkā)

Szkoła ximing[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według Ahna Kyehyŏna w wieku 15 lat
  2. Nie mógł powrócić do Korei, gdyż urodził się w miejscu o bardzo złej reputacji (według Samguk sagi)
  3. Podobno zazdrośni o sławę mnisi chińscy zniszczyli jego prace jak również i jego uczniów

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 118
  2. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 119
  3. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 119
  4. a b Ahn Kyehyŏn. "Buddhism in the Unified Silla Period" [w:] L.R. Lancaster i C.S. Yu (red.) Assimilation of Budddhism in Korea, s. 10
  5. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 119
  6. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 119, 120
  7. Byung-jo 2007 ↓, s. 33.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Chung Byung-jo: History of Korean Buddhism. Seoul: Jimoondang, 2007, s. 220. ISBN 978-89-88095-24-9.
  • Mu Soeng Sunim: Thousand Peaks. Korean Zen – Tradition & Teachers. Cumberland: Primary Point Press, 1991. ISBN 0-942795-02-4.
  • Assimilation of Buddhism in Korea. Religious Maturity and Innovation on the Silla Dynasty. L.R. Lancaster i C.S. Yu (red.). Asian Humanities Press, 1991. ISBN 0-89581-889-2.