WUWA

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wystawa mieszkaniowa WUWA (WuWa, niem. Wohnungs- und Werkraumausstellung = Wystawa mieszkania i miejsca pracy) we Wrocławiu - zorganizowana w 1929 przez śląski związek Deutsche Werkbund w dzielnicy Dąbie w pobliżu parku Szczytnickiego (obecne ulice Tramwajowa, Edwarda Dembowskiego, Mikołaja Kopernika i Zielonego Dębu) oraz na terenach targowych przylegających do Hali Stulecia.

W wystawie wzięli udział zarówno awangardowi, jak umiarkowani architekci, uczestnikami byli jednak jedynie lokalni działacze Werkbundu. Do organizacji wystawy najbardziej przyczynił się Heinrich Lauterbach, założyciel śląskiego związku Werkbundu. Wraz z Adolfem Radingiem przejął kierownictwo artystyczne wystawy.

Na wystawie zaprezentowano 32 z 37 planowanych początkowo budynków mieszkalnych: modelowe domy jednorodzinne wolno stojące, bliźniacze i szeregowe, różne formy budynku wielorodzinnego, ponadto rozebrane po wystawie przykładowe biura i gospodarstwo rolne. Adolf Rading zaprojektował awangardowy wieżowiec, z powodu protestów administracji budowlanej zbudowany jednak jako budynek czteropiętrowy. Szczególnie interesującym obiektem wystawy jest dom dla samotnych i młodych małżeństw projektu Scharouna, jeden z pierwszych zrealizowanych budynków typu split levels w skali światowej. Również wyposażenie wnętrz poszczególnych obiektów zostało specjalnie zaprojektowane, m.in. przez Annę Rading, Josefa Vineckiego i Li Vinecky-Thorn. Autorem projektu prezentacji w pawilonie wystawowym był Johannes Molzahn.

W odróżnieniu od poprzedniej wystawy Werkbundu w Weißenhofie pamiętano o zorganizowanych terenach rekreacyjnych, a nawet zbudowano modelowe przedszkole. Plan osiedla był jednak chaotyczny, orientacja budynków stosunkowo przypadkowa, a one same wykazywały znaczne niedostatki funkcjonalne.

Po wojnie domy jednorodzinne i mniejsze budynki wielorodzinne zostały oddane w wieczyste użytkowanie osobom prywatnym, które dokonały na własną rękę pewnych zmian w architekturze obiektów. Jeden z domów zburzono, aby uzyskać miejsce na boisko; dziś miejsce to służy jako parking. Największe budynki wielorodzinne, Scharouna i Radinga, używane są z kolei jako hotel (ostatnio remontowany) oraz akademik.

W lipcu 2006 roku w zagadkowych okolicznościach spłonęło modelowe drewniane przedszkole przy ulicy Wróblewskiego. Miasto zobowiązało właściciela działki do odbudowania przedszkola zgodnie z przedwojennymi planami. Odbudowę zakończono w styczniu 2014 r.[1]

Uczestnicy wystawy[edytuj]

Osiedle budynków wystawy[edytuj]

Budynek Adres Opis Stan obecny Projektanci Zdjęcie
Dom nr 1 ul. Tramwajowa 2 Galeriowy dom czynszowy z poczekalnią dla oczekujących na tramwaj. Na trzech kondygnacjach mieszkalnych rozmieszczono 12 mieszkań o powierzchni 48 m2 i 6 mieszkań o powierzchni 60 m2, każda kondygnacja mieści sześć różnych wariantów mieszkań. Dom mieszkalny, dawna poczekalnia została zaadaptowana na zakład fryzjerski Budynek: Paul Heim i Albert Kempter
Ogród: Erich Vergin
WuWA galeriowiec.jpg
Dom nr 2 ul. Wróblewskiego 18 Parterowy budynek z płaskim dachem i doświetlającym wnętrze świetlikiem, o drewnianej konstrukcji przeznaczony na przedszkole dla 60 dzieci. Budynek spłonął w nocy z 6 na 7 lipca 2006 r., Odbudowany w 2013 z przeznaczeniem na siedzibę Centrum Szkoleniowo-Informacyjnego Dolnośląskiej Okręgowej Izby Architektów, które otwarto 21.01. 2014. Projekt rekonstrukcji wykonał Zbigniew Maćków. Budynek: Paul Heim i Albert Kempter
Ogród: Erich Vergin
WuWA Haus no. 2.jpg
Dom nr 3-6 ul. Tramwajowa 2a Wieloklatkowy, ośmiorodzinny dom czynszowy Dom mieszkalny Budynek: Gustav Wolf
Wnętrze: Ulrich Stein, Albert Müller, Rudolf Mestel i inni
Ogród: Erich Vergin
WUWA 3-6.jpg
Dom nr 7 ul. Tramwajowa 2b Czteropiętrowy dom czynszowy Budynek znacznie przebudowany w stosunku do pierwotnej postaci. Do 2016 r. służył jako dom studencki "Pancernik" Uniwersytetu Wrocławskiego, obecnie własność prywatna. Budynek: Heinrich Lauterbach
Wnętrze: Adolf Rading, Josef Vinecký, Li Vinecký-Thon
Haus Nr 7 NW.jpg
Dom nr 8 ul. Tramwajowa Garaże - budynek nie został zrealizowany Adolf Rading
Dom nr 9-22 ul. Tramwajowa 4-30 Zespół trzynastu szeregowych jednorodzinnych domów mieszkalnych (nr 10-22) oraz czterorodzinny czynszowy dom narożny (nr 9) Domy mieszkalne Budynek: Emil Lange (nr 9), Ludwig Moshamer (nr 10-12), Heinrich Lauterbach (nr 13-15), Moritz Hadda (nr 16-17), Paul Häusler (nr 18-20), Theo Effenberger (nr 21-22)
Wnętrze: Emil Lange, Paul Heim, Eugen Weigt, Hilda Krebs (nr 9), H.E. Fritsche, Pohl Oels (nr 10-12), Heinrich tischler (nr 16-17), Paul Häusler (nr 18-20), Ulrich Roediger (nr 21-22)
Ogród: Erich Vergin (nr 9), Paul Hatt (nr 10-15 i 21-22)
WUWA Photo House 9-22 West Façade Wrocław Poland 2006-04-15.JPG
Dom nr 23-25 ul. Tramwajowa Szeregowy dom czynszowy - nie został zrealizowany Theo Effenberger
Dom nr 26-27 ul. Dembowskiego 11/13 Jednopiętrowy dom dwurodzinny z garażami, oba mieszkania o powierzchni 185 m2 Dom mieszkalny - własność prywatna Budynek: Theo Effenberger
Wnętrze: Ulrich Stein
Ogród: Paul Hatt
Wroclaw Effenberger WUWA.jpg
Dom nr 28 ul. Dembowskiego 9 Jednopiętrowy dom jednorodzinny z garażem, przeznaczony dla 6-7 osobowej rodziny ze służącą Dom mieszkalny - własność prywatna Budynek: Emil Lange
Wnętrze: Wilhelm Stephan, Hilda Krebs, Emil Lange
Ogród: Kurt Schütze
WUWA28.jpg
Dom nr 29-30 ul. Zielonego Dębu 23/25 Jednopiętrowy dom dwurodzinny dla siedmioosobowej rodziny Dom mieszkalny - własność prywatna Budynek: Paul Häusler
Wnętrze: Paul Häusler, Fritz Kleeman
Ogród: Julius Schütze
WuWA 29-30.jpg
Dom nr 31 ul. Kopernika 9 Dom hotelowy dla bezdzietnych małżeństw i osób samotnych. Dwupiętrowy budynek, który tworzyły dwa skrzydła, pierwsze przeznaczone dla bezdzietnych małżeństw posiadało 32 mieszkania o powierzchni 37 m2z balkonami, drugie dla osób samotnych mieściło 32 mieszkania o powierzchni 27 m2. Obecnie w budynku mieści się hotel Budynek: Hans Scharoun
Wnętrze: Hans Scharoun
Wroclaw ul.KopernikaParkHotel-PIP.jpg
Dom nr 32-33 ul. Kopernika 7/8 Jednopiętrowy dom dwurodzinny z dwuspadowym dachem. Dom nr 32 przeznaczony dla artysty z rodziną, posiadał pomieszczenie przeznaczone na pracownię na poddaszu. Dom nr 33 przeznaczony był dla rodziny ze służącą Budynek został rozebrany w latach 60 XX wieku Budynek: Gustav Wolf
Ogród: Fritz Hanisch
Dom nr 34 ul. Zielonego Dębu Dom jednorodzinny - budynek nie został zrealizowany Heinrich Lauterbach
Dom nr 35 ul. Zielonego Dębu 17 Budynek jednorodzinny dla dyrektora fabryki lub wyższego urzędnika i jego czteroosobowej rodziny i służącej. Dom mieszkalny - własność prywatna Budynek: Heinrich Lauterbach
Wnętrze: Heinrich Lauterbach, Anna Rading
Ogród: Julius Schütze
WUWA Photo House 35 Heinrich Lauterbach South-West Façade Wrocław Poland 2006-04-15.JPG
Dom nr 36 ul. Zielonego Dębu 19 Dom jednorodzinny przeznaczony dla pracownika umysłowego i jego rodziny. Dom mieszkalny - własność prywatna Budynek: Moritz Hadda
Wnętre: Moritz Hadda, Martin Rosenstein, Anna Rading
Ogród: Moritz Hadda
WuWA 36.jpg
Dom nr 37 ul. Zielonego Dębu 21 Dom jednorodzinny przeznaczony dla wyższego urzędnika, kupca lub osoby wykonującej wolny zawód. Dom mieszkalny - własność prywatna Budynek: Ludwig Moshamer
Wnętrze: Ludwik Moshamer, H.E. Fritsche
Ogród: Julius Schütze
WuWA 37 Ogród.jpg

Przypisy

  1. Arkadiusz Cichosz: Wzorcowa rekonstrukcja na wzorcowym osiedlu (pol.). www.wroclaw.pl, 2014-01-21. [dostęp 2014-01-22].

Zobacz też[edytuj]


Linki zewnętrzne[edytuj]

Literatura[edytuj]

  • Jadwiga Urbanik, WUWA 1929-2009. Wrocławska wystawa Werkbundu, Wrocław 2009.