Wacław Kostek-Biernacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wacław Kostek-Biernacki
Ilustracja
Wacław Kostek-Biernacki w 1914
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 28 września 1884
Lublin
Data i miejsce śmierci 25 maja 1957
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1914-1934
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Piechoty Legionów
22 Pułk Piechoty
38 Pułk Piechoty
twierdza Brześć
Stanowiska dowódca żandarmerii
dowódca batalionu
dowódca pułku piechoty
komendant twierdzy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Późniejsza praca wojewoda nowogrodzki
wojewoda poleski
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi
Znak oficerski „Parasol”
Wacław Kostek-Biernacki
Data i miejsce urodzenia 28 wrze Edytuj w Wikidanych
Lublin
Wojewoda nowogródzki
Okres od 1 lipca 1931
do 8 września 1932
Poprzednik Zygmunt Beczkowicz
Następca Stefan Świderski
Wojewoda poleski
Okres od 8 września 1932
do 2 września 1939
Poprzednik Jan Krahelski
Następca okupacja ZSRR, funkcja zlikwidowana

Wacław Kostek-Biernacki (ur. 28 września[1] 1884 w Lublinie, zm. 25 maja 1957 w Warszawie) – polski pisarz i poeta, działacz sanacyjny, wojewoda nowogrodzki i poleski, minister, pułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wacław Kostek-Biernacki urodził się 28 września 1884 w Lublinie, w rodzinie Tomasza i Marii z Niwińskich. Gimnazjum ukończył we Lwowie, następnie wstąpił na Uniwersytet Lwowski.

Od 1904 działacz Polskiej Partii Socjalistycznej. Był członkiem Związku Walki Czynnej[2]. W marcu 1909 zaciągnął się do Legii Cudzoziemskiej. Skierowany do Algieru, służył w 1 pułku w miejscowości Sidi-Bel-Abbes w pobliżu Oranu. W październiku 1909 uciekł z Legii i wrócił do Galicji. Żołnierz Polskiej Organizacji Wojskowej i I Brygady Legionów Polskich. W okresie od sierpnia do grudnia 1914 pełnił funkcję szefa żandarmerii I Brygady Legionów Polskich. Od 1918 oficer Wojska Polskiego.

Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919–1920 w stopniu kapitana, później majora był dowódcą batalionu zapasowego 22 pułku piechoty w Siedlcach.

22 lipca 1922 roku został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy 62 pułku piechoty w Bydgoszczy z równoczesnym przeniesieniem z 43 pułku piechoty[3]. W 1923 roku był zastępcą dowódcy 4 pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie[4]. W 1924 roku pełnił służbę w 20 pułku piechoty w Krakowie, pozostając oficerem nadetatowym 4 pułku Strzelców Podhalańskich[5].

21 sierpnia 1926 roku został przeniesiony z 78 pułku piechoty w Baranowiczach do 38 pułku piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu na stanowisko dowódcy pułku[6]. 24 grudnia 1929 awansował na pułkownika. W sierpniu 1930 mianowany komendantem Twierdzy Brzeskiej. W 1931 został zwolniony ze stanowiska dowódcy pułku[7]. Z dniem 30 czerwca 1931 został przeniesiony w stan nieczynny na okres dwunastu miesięcy, bez prawa do poborów[8]. Od 1 lipca 1932 do 3 września 1932 był wojewodą nowogródzkim. Z dniem 30 czerwca 1932 został mu przedłużony okres pozostawania w stanie nieczynnym o kolejnych dwanaście miesięcy[9]. W latach 1932–1939 był wojewodą poleskim. Odpowiadał za organizację i nadzór nad miejscem odosobnienia w Berezie Kartuskiej. Z dniem 30 września 1934 został przeniesiony w stan spoczynku[10].

2 września 1939 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go ministrem w rządzie Felicjana Sławoja Składkowskiego i poruczył mu pełnienie urzędu Głównego Komisarza Cywilnego[11]. Na stanowisku tym Biernacki wydał szereg zarządzeń[12], w tym 11 września Zarządzenie nr 5 o militaryzacji Policji Państwowej[13].

18 września 1939, wraz z Kwaterą Główną Naczelnego Wodza, przekroczył granicę z Rumunią, gdzie był internowany do 1944. 30 września 1939 Prezydent RP Władysław Raczkiewicz podpisał dymisję z zajmowanej przez niego funkcji.

W 1945 został przez Rumunów wydany władzom komunistycznym. Na ich polecenie został osadzony w wiezieniu na Mokotowie[14]. W więzieniu był traktowany gorzej niż więźniowie Berezy[15], a po 8 latach pobytu w więzieniu na Mokotowie wytoczono mu proces. 14 kwietnia 1953 został skazany na karę śmierci w oparciu o dekret „O odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego” z 22 stycznia 1946. Uznano go winnym tłumienia ruchu rewolucyjnego, faszyzowania kraju, szkalowania i zohydzania Związku Radzieckiego gdyż pełniąc funkcje wojewody wypełniał politykę sanacyjnego rządu: dławił ruchy mas pracujących miast i wsi oraz wynaradawiał ludność ukraińską i białoruską. Sąd Najwyższy po apelacji zamienił wyrok śmierci na 10 lat więzienia, jednak 9 listopada 1955 z powodu złego stanu zdrowia Wacław Kostek-Biernacki został zwolniony z więzienia[14]. Zmarł 25 maja 1957 w Warszawie, pochowany w Grójcu.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • chorąży – 29 września 1914
  • porucznik – 5 marca 1915 (z pominięciem stopnia podporucznika)
  • podpułkownik – 3 maja 1926 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 10,5. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
  • pułkownik – 24 grudnia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 6. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jedzie, jedzie na kasztance,
Siwy strzelca strój! Siwy strzelca strój!
Hej, hej, Komendancie,
Miły Wodzu mój!

— Wacław Kostek-Biernacki, Pieśń o Wodzu Miłym

Jego twórczość pozostaje nieznana. W latach 1952–53 wszystkie książki autorstwa Biernackiego zostały usunięte z bibliotek, pod kontrolą wywiezione do papierni i zniszczone[16].

  • Jak oni!, 1909, wspomnienia bojowca
  • Na ulicach Warszawy, 1911
  • Szlakami buntu, Kraków 1911, powieść
  • Marsze i piosenki brygady Piłsudskiego, Kraków 1915
  • Szopka Benjaminowska, Warszawa 1927
  • Djabeł zwycięzca, Kraków 1931, zbiór opowiadań
  • Straszny gość, 1932, zbiór opowiadań, wyd. powojenne Wyd. vis-a-vis/ Etiuda Kraków 2006
  • Ułan dyżurny, 1939, wspomnienia
  • Słowa „Pieśni o Wodzu Miłym” (do muzyki sierżanta I Brygady Zygmunta Pomarańskiego):

W 1951 wszystkie jego utwory objęte były zapisem cenzury w Polsce i podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek[17].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W Roczniku Oficerskim z 1932, jako datę urodzin podano 25 września 1884
  2. Ryszard Świętek, Lodowa ściana. Sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904–1918, Kraków 1998, s. 414.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 544.
  4. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 385, 399.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 332, 345.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 21 sierpnia 1926 roku, s. 269.
  7. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 3 sierpnia 1931 r., Nr 5, s. 226.
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 października 1932 r., Nr 7, s. 345.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 9 grudnia 1932 r., Nr 13, s. 440.
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 7 czerwca 1934 r., Nr 11, s. 144.
  11. Dz.U. z 1939 r. Nr 86, poz. 543, M.P. z 1939 r. Nr 203, poz. 496, Administracja czasu wojny
  12. Np. Zarządzenie nr 8 Głównego Komisarza Cywilnego dla wojewodów w sprawie przywrócenia działalności organów administracji ogólnej i samorządowej oraz Policji Państwowej i zaprowadzenia porządku na tyłach
  13. Za drutami obozów sowieckich s. 9n, Piotr Cichoracki, Działalność głównego komisarza cywilnego we wrześniu 1939 roku, s. 242.
  14. a b Sławomir Koper: Dwudziestolecie międzywojenne. Tom 8.. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2013, s. 121. ISBN 978-83-7769-533-3.
  15. Polskie Radio, Wacław Kostek-Biernacki
  16. „Cenzura PRL. Wykaz książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu. 1.10.1951 r.”
  17. Cenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]