Wacław Krzeptowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wacław Krzeptowski
Krzeptowski wita gubernatora Hansa Franka po przybyciu do Zakopanego, listopad 1939

Wacław Jan Krzeptowski (ur. 24 czerwca 1897 w Kościelisku, zm. 20 stycznia 1945 w Zakopanem) – polski polityk, przedwojenny lider Stronnictwa Ludowego w Nowym Targu. Przed II wojną światową wiceprzewodniczący Związku Górali. Jeden z przywódców Goralenvolku podczas II wojny światowej.

Życiorys[edytuj]

Od 1940 był przewodniczącym zależnego od Niemców Goralenverein (Związku Górali)[1]. W 1942 stanął na czele Goralisches KomiteeKomitetu Góralskiego – namiastki autonomicznego samorządu góralskiego, który odpowiadał m.in. za politykę socjalną, edukację i zaopatrzenie[2]. 7 listopada 1939 jako jeden z przedstawicieli polskich górali uczestniczył w uroczystości objęcia przez Hansa Franka stanowiska gubernatora Generalnego Gubernatorstwa[2][1]. U gubernatora zabiegał o stworzenie samodzielnego państwa góralskiego. Od jesieni 1944, po nieudanej próbie aresztowania go przez Niemców, ukrywał się, początkowo w Tatrach, a następnie przeszedł na Słowację, gdzie brał udział w walkach powstania słowackiego. Po jego upadku wrócił w okolice Zakopanego. Ukrywał się w Tatrach w jednym z szałasów na Polanie na Stołach[3], potem zszedł w dolinę i przebywał w lokalu na Krzeptówkach. Tam[3] został pojmany przez oddział Armii Krajowej Kurniawa i powieszony[4][5] za zdradę. Przy jego ciele znaleziono list o treści „Ja niżej podpisany Wacław Krzeptowski urodzony 1897 roku dnia 24 czerwca w Kościeliskach przekazuję cały swój nieruchomy i ruchomy majątek uwidoczniony w księgach hipotecznych w Zakopanem na rzecz oddziału partyzanckiego Kurniawa grupy Chełm AK z własnej nieprzymuszonej woli, jako jedyne zadośćuczynienie dla narodu polskiego za błędy i winy popełnione przez mnie wobec polskiej ludności Podhala w okresie okupacji niemieckiej od roku 1939 do 1945. Kościelisko, 20 stycznia 1945, 22.30”[6]. Powody, dla których w ostatnich dniach wojny Armia Krajowa zdecydowała się wysłać specjalnie oddział w celu wykonania wyroku, nie są znane[7].

Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kościelisku[8]. Na Nowym Cmentarzu w Zakopanem istnieje grób rodziny Krzeptowskich[9] (nr kwatery – nr pasa grobów – kolejność w danym pasie: V-16-6), na którym istnieje nazwisko Wacława Krzeptowskiego, jednak inskrypcja ta ma charakter symboliczny.

Przypisy

  1. a b Piotr Nehring: Goralenvolk - górale gubernatora Franka. "Ale Historia" poleca książkę "Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk". wyborcza.pl, 24 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-24].
  2. a b Sławek Zagórski: Goralenvolk. Nazistowski „naród” w Polsce. interia.pl. [dostęp 2013-11-28].
  3. a b O Goralenvolku na stronie wsi Skomielna Biała
  4. Jarosław Gdański, Na progu kolaboracji, Pomocnik Historyczny, 25.08.2007, s. 7.
  5. Goralenvolk – Historia
  6. Marta Tychmanowicz Góral ze swastyką w klapie. wp.pl. [dostęp 2011-11-13].
  7. Chciał dobrze, a został zaprzańcem. onet.pl, 9 czerwca 2005. [dostęp 2017-04-30].
  8. Józef Krzeptowski-Jasinek. Gdzie pochowano Wacława Krzeptowskiego. „Na Placówce”. 1 (41), s. 14-15, 2010. 
  9. Maciej Pinkwart, Janusz Zdebski: Nowy cmentarz w Zakopanem – Przewodnik biograficzny. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1988.

Linki zewnętrzne[edytuj]