Wacław Makowski (polityk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wacław Makowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 listopada 1880
Wilno, gubernia wileńska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 28 grudnia 1942
Bukareszt, Królestwo Rumunii
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Okres od 28 listopada 1938
do 2 listopada 1939
Przynależność polityczna Obóz Zjednoczenia Narodowego
Poprzednik Walery Sławek
Następca Władysław Kowalski

(marszałek Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej)

Minister sprawiedliwości
Okres od 15 maja 1926
do 30 września 1926
Poprzednik Stefan Piechocki
Następca Aleksander Meysztowicz
Minister sprawiedliwości
Okres od 28 czerwca 1922
do 26 maja 1923
Poprzednik Bronisław Sobolewski
Następca Stanisław Nowodworski
Odznaczenia
Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Wacław Wincenty Makowski (ur. 15 listopada 1880 w Wilnie, zm. 28 grudnia 1942 w Bukareszcie) – polski prawnik i polityk, marszałek Sejmu, wicemarszałek Sejmu, wicemarszałek Senatu, wolnomularz[1], członek Zarządu Głównego Partii Pracy w 1930 roku[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn znanego księgarza w Wilnie – Wacława Leona Makowskiego[3] i Apolonii z domu Chełmińskiej. W 1898 ukończył gimnazjum w Wilnie. Do 1902 studiował prawo w Warszawie, a następnie odbył studia uzupełniające na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a także we Lwowie i w Paryżu. W 1901 i 1906 był aresztowany przez władze rosyjskie za działalność o charakterze niepodległościowym. Pracował jako pomocnik adwokata, a w latach 1905–1907 działał w Kole Obrońców Politycznych. Podczas I wojny światowej organizował sądownictwo obywatelskie, działał w Milicji Obywatelskiej w Warszawie, a także w Radzie Głównej Opiekuńczej (1915). W styczniu 1917 r. został wicedyrektorem Departamentu Sprawiedliwości Tymczasowej Rady Stanu, a w 1918 (od 27 lutego do 4 kwietnia) był kierownikiem Ministerstwa Sprawiedliwości.

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, wykładał prawo karne na Wydziale Prawa. Był ministrem sprawiedliwości w rządzie Juliana Nowaka w 1922, następnie po przewrocie majowym w pierwszym, drugim i trzecim rządzie Kazimierza Bartla w 1926. W marcu 1928 został wybrany do Sejmu z listy BBWR w okręgu poleskim. W 1930 uzyskał reelekcję w okręgu warszawskim. W latach 1931–1935 był wicemarszałkiem Sejmu, a w okresie 1935–1938 wicemarszałkiem Senatu. Od 28 listopada 1938 do wybuchu II wojny światowej pełnił urząd marszałka Sejmu z ramienia Obozu Zjednoczenia Narodowego.

W latach 1935–1937 był dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. 5 września 1936 prezydent Ignacy Mościcki powołał go do składu Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[4]. W 1937 otrzymał nominację na profesora zwyczajnego prawa państwowego.

Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę w 1939 został internowany w Rumunii, po ewakuacji tam polskich władz.

Był autorem wielu prac naukowych z zakresu prawa karnego i państwowego, współautorem kodeksu karnego z 1932 oraz konstytucji kwietniowej z 1935.

Po ślubie z Marią Łojko w 1904, Wacław Makowski stał się właścicielem majątku bujwidzkiego (budynki dworskie, około 300 hektarów gruntów uprawnych i lasów w Bujwidzach – rejon wileński), który został wniesiony jako posag po ojcu małżonki – Leonardzie Łojko. Makowski bywał tu dość rzadko (mieszkał bowiem w Warszawie), jednak lubił tu przyjeżdżać na wakacje. Wybuch II wojny światowej zmusił Makowskich do ucieczki, ich potomkowie osiedlili się w USA[3][5].

Wacław Makowski był bratem Witolda, Czesława i Ewy Gulbinowej, znanej działaczki harcerskiej, nauczycielki, autorki podręczników i prac historycznych.

Grób marszałka sejmu II RP – Wacława Makowskiego, jego żony Marii Makowskiej kawalera orderu Polonia Restituta i inż. ogrodnika Anny Staniszkis-Makowskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Garlicki: Przewrót majowy. Warszawa: Czytelnik, 1979, s. 340–341. ISBN 83-07-00069-6.
  2. Program Partji Pracy (uchwalony na zjeździe delegatów w Warszawie w dniu 1 czerwca 1930 r.) / Partja Pracy
  3. a b Wywiad z wnukiem Wacława – Maciejem Makowskim.
  4. Nowa Kapituła Orderu „Odrodzenia Polski”. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 221 z 26 września 1936. 
  5. Mirosław Gajewski, Pięć wieków historii Bujwidz
  6. Premier Sławek odznaczony Orderem Orła Białego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 159 z 16 lipca 1935. 
  7. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 16.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]