Wacław Szuniewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wacław Szuniewicz
Kraj działania  Chiny
 Stany Zjednoczone
 Brazylia
Data i miejsce urodzenia 28 grudnia 1892
Głębokie
Data i miejsce śmierci 16 października 1963
Irati
Misjonarz i lekarz w Chinach
Okres sprawowania 1931-1949
Misjonarz i lekarz w Brazylii
(Proboszcz parafii São Miguel w Irati)
Okres sprawowania 1952-1963
(1956-1963)
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja ksiądz ze Zgromadzenia Misji
Śluby zakonne 3 maja 1929
Diakonat 7 września 1930
Prezbiterat 8 września 1930
Signature Szuniewicz.jpg
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Wacław Szuniewicz
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 宣尉仁
Pismo tradycyjne 宣尉仁
Hanyu pinyin Xuān Wèirén
Wade-Giles Hsüan Wei-jen

Wacław Szuniewicz (ur. 28 grudnia 1892 w Głębokiem w ówczesnej guberni wileńskiej[1][2], zm. 16 października 1963 w Irati w Brazylii) – polski misjonarz ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego á Paulo, lekarz okulista i pediatra.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wywodził się ze szlacheckiej rodziny Szuniewiczów, od XVI wieku licznie osiadłej na terenach pomiędzy Wilnem a Połockiem. Był najmłodszym dzieckiem w rodzinie Romualda Szuniewicza i Pauliny z Cybulskich[a][3]. Wychowywał się w domu, w którym żywe były wspomnienia powstania styczniowego. Wielu jego krewnych utraciło majątki i zostało zesłanych na Syberię. Jednym z nich był stryj Alojzy Szuniewicz[b]. W 1898 roku rodzina Romualda opuściła powiat dziśnieński i zamieszkała w Smoleńsku. Tam Wacław ukończył gimnazjum. Na wyższe studia udał się do Moskwy, gdzie w roku 1917 otrzymał dyplom lekarza. Niedługo potem został wcielony do armii carskiej. Służył na froncie mińskim. Po ataku gazowym uległ częściowemu podtruciu. W 1920 roku został przeniesiony do Smoleńska, gdzie opiekując się chorymi zaraził się tyfusem. Cudem ocalony ze stanu zagrożenia życia, jeszcze w czasie pobytu w szpitalu nabawił się ropnego zapalenia uda. Wielokrotne oczyszczanie rany pozwoliło ocalić nogę, lecz wkrótce wywiązało się zapalenie wyrostka robaczkowego. Operacje przeprowadzono w szpitalu Czerwonego Krzyża w Smoleńsku. Tam wyzdrowiał, by już w pełni sił zostać ordynatorem tegoż szpitala. Ze Smoleńska trafił do Woroneża, gdzie pracował jako lekarz okulista w Szpitalu Kasy Chorych[4]. W 1922 roku wrócił do odrodzonej Polski. Do 1926 roku pracował w Klinice Pediatrii Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie[5]. Początkowo jako młodszy asystent (1922-24) a od 1924/25 jako asystent starszy i nadetatowy[6][7][c].

Już w 1922 roku dr Szuniewicz zorganizował w Wilnie żłobek dla biednych dzieci o nazwie „Kropla Mleka”. Stworzył też „Kuchnię Mleczną”, która przygotowywała mieszanki do karmienia niemowląt sporządzane według zaleceń lekarskich. Dzięki niespożytej energii dra Szuniewicza w 1926 roku powstały cztery wileńskie Stacje Opieki nad Niemowlętami. Obsługiwał je sam, nie pobierając przy tym żadnej zapłaty[8].

Kariera uniwersytecka dr Szuniewicza nie trwała długo. 23 kwietnia 1927 wstąpił w Krakowie do Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego á Paulo . Święcenia kapłańskie przyjął 8 września 1930 roku i jeszcze w tym samym roku wyjechał do Chin. Pracę rozpoczął od stworzenia małego 19-łóżkowego szpitala w Xingtai. Po paru latach powiększył ten szpital do 100 miejsc i otworzył kolejnych 18 przychodni położonych 30-70 kilometrów od Xingtai. Systematycznie kontrolował podległe mu jednostki, jeżdżąc na rowerze od jednej przychodni do drugiej. Cała ta organizacja pozwalała doktorowi przeprowadzać 35 operacji okulistycznych dziennie. Wśród nich było 800 operacji zaćmy rocznie. W 1934 roku we wszystkich podległych mu placówkach udzielono ponad 154 tys. porad i zabiegów okulistycznych[9]. Lekarstwa dla szpitala dosyłano w dużej mierze z Poznania, gdzie Centrala Misyjna współpracowała z prof. Adamem Wrzoskiem z Uniwersytetu Poznańskiego. W dowód uznania ks. Szuniewicz został mianowany dyrektorem generalnym wszystkich szpitali katolickich w północnych Chinach. Sława polskiego lekarza-misjonarza rozeszła się po całych Chinach. Szpital w Xingtai stał się celem pielgrzymek osób chorych z najodleglejszych miejscowości. Przybywali tu także chińscy lekarze okuliści, aby pod kierunkiem Szuniewicza dokształcić się i nabrać doświadczenia[10][11]. Nazywano go Xuan Weiren (宣尉仁) – "człowiek ze srebrną brodą"[12][3]. W uznaniu zasług na polu pracy społecznej 11 listopada 1937 roku został odznaczony w Polsce Złotym Krzyżem Zasługi[13].

Jego działalność nie ograniczała się tylko do okolic Xingtai. W 1938 roku wyjechał do Pekinu, gdzie w trzy miesiące uruchomił oddział okulistyczny w Szpitalu Głównym na Uniwersytecie Katolickim. Od grudnia 1946 do lutego 1949 roku pracował we Francuskim Prowincjonalnym Szpitalu Sióstr Miłosierdzia w Tiencinie. Później przeniósł się do Francuskiego Szpitala w Pekinie. Następnie pracował jednocześnie w dwóch szpitalach w Szanghaju. Po dojściu komunistów do władzy misja ks. Szuniewicza została zamknięta. Zdecydował się wyjechać do Ameryki. W USA początkowo mieszkał u polskich kapłanów w Derby, potem przeniósł się do New Haven w stanie Connecticut, gdzie mieści się Uniwersytet Yale. Tu prowadził doświadczenia a także wykłady na temat swojej pracy w Chinach. Cały czas powtarzał, że praca naukowa jest tylko dodatkiem do pracy duszpasterskiej. W listopadzie 1951 roku otrzymał wizę brazylijską, by już pod koniec stycznia 1952 roku dotrzeć do Mafra. Tu w 1955 roku obchodził srebrny jubileusz kapłaństwa. W czerwcu 1956 roku opuścił Mafra i przeniósł się do Irati. W tamtejszym kościele św. Michała służył wiernym przez ostatnie 7 lat życia. Wciąż był aktywny jako okulista. Przewodniczył wielu organizacjom społecznym. Z myślą o miejscowej Polonii tworzył biblioteki działające zarówno w samym mieście jak i w okolicy. Z wielkim entuzjazmem działał wśród dzieci i młodzieży. Zaskarbił tym ich wielką sympatię i wdzięczność rodziców. Znał biegle siedem języków. Oprócz polskiego także rosyjski, łacinę, chiński, angielski, francuski i portugalski. Nigdy nie zapomniał o swoich polskich korzeniach. W jednym ze swoich listów pisał: "moja ojczyzna Polska pozostanie opiekunką mojej duszy, poglądów i języka"[3]. Zmarł w Irati 16 października 1963 roku. Tam też został pochowany[4].

Ks. dr W. Szuniewicz był prekursorem chirurgicznego leczenia astygmatyzmu rogówkowego. Badania nad tą metodą rozpoczął w Chinach, zintensyfikował je na Uniwersytecie Yale, a część z nich kontynuował także w Mafra. Rękopisy zawierająca wyniki jego badań zostały przekazane do publikacji w styczniu 1952 i we wrześniu 1954 roku. Żaden z nich nie został wydany. Badania ks. Szuniewicza zostały utrwalone dzięki doktorowi Rocko M. Fasanelli z New Haven. Pracę autorstwa dra Szuniewicza i dra Fasanelli wydano w 1981 roku[14][d]. Pół roku później w Yale ukazała się inna praca na temat chirurgii refrakcyjnej autorstwa dra Fasanelli. Zawiera ona podsumowanie pracy naukowej dra Szuniewicza. Jego badania zostały niezależnie powtórzone i potwierdzone w Europie w 1976 roku[3][15][e]. Wspomnienia dra Fasanelli zostały opublikowane w książce ks. Stawarskiego[4].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Pomnik ks. dr Wacława Szuniewicza w szpitalu w Xingtai.

W dniu pogrzebu zebrani w Kurytybie brazylijscy posłowie uczcili pamięć ks. dra Wacława Szuniewicza wspomnieniem zapisanym w aktach zgromadzenia plenarnego. W uznaniu zasług w 1968 roku Rada Miejska Irati nazwała jego imieniem jedną z ulic i szkołę w Villa Rio Bonito (Grupo de Padro Venceslau Szuniewicz)[16]. W istniejącym do dziś i znacznie rozbudowanym szpitalu w Xingtai, otwarto muzeum poświęcone ks. dr Wacławowi Szuniewiczowi, a przed szpitalem postawiono jego pomnik.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Vincentian Online Encyclopedia (pol.). [dostęp 2012-12-19].
  2. Sekretariat Misyjny; Zgromadzenie Księży Misjonarzy (pol.). [dostęp 2012-12-19].
  3. a b c d Witold J. Orłowski, Andrzej W. Fryczkowski, Lech Bieganowski: Father Waclaw Szuniewicz, M.D., an ophthalmologist of unusual courage and devotion (s. 49–56) (ang.). Documenta Ophtalmologiea 74, Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands: 1990. [dostęp 2012-12-17].
  4. a b c ks. Franciszek Stawarski, Sylwetka duchowa księdza Wacława Szuniewicza ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego á Paulo, Curitiba, 1977
  5. Wydział Lekarski Uniwersytetu Stefana Batorego w latach 1919-1929 (pol.). [dostęp 2011-02-10].
  6. Spis Wykładów na 3 trymestr i Skład Uniwersytetu w roku akademickim 1922-1923, Wilno: 1922-23 (pol.). Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2012-12-19].
  7. Skład Uniwersytetu w roku akademickim 1923-1924, Wilno: 1923-24 (pol.). Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2012-12-19].
  8. S. Bagiński, Pięć lat opieki otwartej nad Matką i dzieckiem w Wilnie [w]: „Opieka nad Dzieckiem” (pol.). [dostęp 2014-07-23]. 1928, R 6, nr 5, s. 367.
  9. Tadeusz Bilikiewicz: Sprawozdanie z VII Zjazdu Polskich Historyków I Filozofów Medycyny we Lwowie 4-7 lipca 1931 [w: Adam Wrzosek (red), Archiwum Historii i Filozofii Medycyny, T. 17, Poznań: 1938; s. 291] (pol.). Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2010-09-11].
  10. Kurier Bydgoski 1937.11.26 R.16 nr 272 (pol.). Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2011-09-25].
  11. Medycyna 1936 R.10 nr 18, s. 573 (pol.). Podlaska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2010-11-25].
  12. J. Van Den Brandt: zarchiwizowano = 2015-04-14 Les Lazaristes en Chine 1697-1935: Notes Biographiques (fr.). [dostęp 2010-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  13. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 411
  14. Szuniewicz W, Fasanella RM.: Surgery in an attempt to change corneal curvature (ang.). Ophthalmic Surg.: 1990. [dostęp 2011-12-05].
  15. Witold J. Orłowski, Andrzej W. Fryczkowski, Lech Bieganowski: Father Waclaw Szuniewicz, M.D., an ophthalmologist of unusual courage and devotion (s. 49–56) (ang.). History of Ophthalmology, Volume 3, 1990, s 49-56. [dostęp 2012-12-17].
  16. Tadeusz Dworecki, Zmagania polonijne w Brazylii: Owocująca przeszłość, Akademia Teologii Katolickiej, 1987; s. 152/153

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Troje najstarszych dzieci Romualda i Pauliny zmarło w dzieciństwie. Wacław miał trzy starsze od siebie zamężne siostry: Wacławę po mężu Strzemeską, Jadwigę Obrąpalską i Konstancję. Konstancja Arcimowiczowa wspomina swojego brata jako wesołego i przyjaznego. Był cichym człowiekiem, kochał muzykę, poezję i "wszystko, co piękne". Sam grał na fortepianie i pisał wiersze.
  2. Alojzy Szuniewicz (1842-1884), zmarł w Irkucku na Syberii 5 lutego 1884 r.
  3. Szuniewicz Wacław (pediatra), ul Objazdowa 6 m. 2. Zob: Pomoc lekarska: dokładny spis lekarzy, lekarzy dentystów, felczerów, akuszerek m. Wilna z oznaczeniem miejsca zamieszkania, specjalności i godzin przyjęć, Wilno: 1925; s. 6
  4. Chirurgia w próbie leczenia zaburzeń sferyczności rogówki
  5. Ksiądz doktor Wacław Szuniewicz, okulista niezwykłej odwagi i poświęcenia. Autorami są: lekarz z Kliniki Okulistycznej AM w Poznaniu, lekarz z Katedry Okulistyki na Uniwersytecie Stanowym Ohio i lekarz ze Szpitala Wojewódzkiego w Toruniu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]