Waleńczów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Waleńczów
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat kłobucki
Gmina Opatów
Liczba ludności (2011) 1 122
Strefa numeracyjna (+48) 34
Kod pocztowy 42-151
Tablice rejestracyjne SKL
SIMC 0140994
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Waleńczów
Waleńczów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Waleńczów
Waleńczów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Waleńczów
Waleńczów
Ziemia 50°55′35″N 18°52′05″E/50,926389 18,868056

Waleńczów (daw. Walenczów) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Opatów. Wieś zamieszkuje ponad 1100[1] mieszkańców. Jest położona przy drodze krajowej nr 43 łączącej Częstochowę z Wieluniem.

W latach 1952-1954 miejscowość była siedzibą gminy Walenczów. 29 września 1954 roku, wraz z reformą[2] wprowadzającą gromady w miejsce gmin, Walenczów stał się ośrodkiem jednostki, w której skład weszły obszary wsi: Walenczów, Złochowice oraz Brzezinki (gromada zniesiona[3] 1 stycznia 1973 roku). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

W Waleńczowie znajdują się jedna szkoła publiczna: podstawowa, do 2012 roku istniała jeszcze inna - Zespół Szkół w Waleńczowie[4]. W 2005 roku powstał klub sportowy pod nazwą KS (teraz GKS) Maraton Waleńczów, który od sezonu 2012/2013 występuje w A klasie, w lipcu 2015 roku ogłoszono kontynuację rozgrywek w tej samej lidze w sezonie 2015/2016[5].

Historia[edytuj]

Waleńczów, obecnie wieś w gminie Opatów, przy drodze z Kłobucka do Krzepic, niegdyś wieś i folwark nad rzeką Okszą w powiecie częstochowskim w gminie opatowskiej, należąca do parafii w Kłobucku. W połowie XV wieku Waleńczów był wsią królewską, leżącą w parafii kłobuckiej. Wieś posiadała łany kmiece, z których dziesięcinę snopową konopną wartości 10 grzywien, płacona kanonikom regularnym w Mstowie. Kmiecie płacili meszne po korcu żyta i korcu owsa z łanu na rzecz kościoła parafialnego w Kłobucku.

Według rejestru poborowego powiatu lelowskiego z 1581 r. Waleńczów należał do zamku krzepickiego, posiadał 13,5 łanu kmiecego oraz jeden łan należący do sołtysa. W końcu XVII wieku wchodził w skład starostwa kłobuckiego.

Spis ludności diecezji krakowskiej z 1787 r. przeprowadzony z polecenia prymasa Michała Jerzego Poniatowskiego wykazał w Waleńczowie 220 mieszkańców, w tym 11 Żydów. Według lustracji z 1789 r. w Waleńczowie było 41 domów, w tym folwark i dwie karczmy a liczba ludności wynosiła 203 osoby (w tym 109 mężczyzn). Lustracja starostwa z 1790 r. wykazała, że w Waleńczów i Hutka miały 60 domów a taryfy i tabele podymnego z 1791 r. podały: 43 domy (w tym dwie karczmy i dwór), 210 mieszkańców (111 mężczyzn i 99 kobiet), w tym 6 szlachciców i 4 Żydów mieszkających w karczmie. Do folwarku należały łąki, zwiane: Mostki, Sierotki i Pasternik.

W 1872 r. Waleńczowie było 50 domów mieszkalnych: 403 mieszkańców. W 1882 r. dobra Waleńczów składały się z folwarków Waleńczów, Julianów albo Dębowiec i Posadówki o łącznej powierzchni 1121 mórg. Folwarki Waleńczów i Julianów (Dębowiec) obejmowały 555 morgów gruntów ornych i ogrodów, 43 morgi łąki, 354 morgi lasu i 26 morgów nieużytków. Na folwarkach tych było 21 budynków, w tym 11 murowanych. Opisy podkreślały, że lasy tych folwarków były nie urządzone. Folwark Posadówka posiadał m.in. 108 morgów gruntów ornych 22 morgi łąk. Z 5 budynków tworzących zabudowę folwarczną tylko jeden był murowany.

W 1822 r. wieś Waleńczów miała 521 morgów, a Hutka Stara 294 morgi. W 1892 r. we wsi było 50 domów mieszkalnych, 293 mieszkańców a folwark liczył 9 domów mieszkalnych i 30 mieszkańców. Na terenie Waleńczowa funkcjonowała gorzelnia, dobywano kamień i pracował piec wapienny (wapiennik).

Szkoła podstawowa[edytuj]

Historia szkoły podstawowej w Waleńczowie sięga czasów I wojny światowej. Nikt już nie pamięta nazwisk ówczesnych nauczycieli, ale wiadomo, np. że mieszkaniec Waleńczowa Franciszek Tarczewski ukończył tu 3-klasowa szkołę powszechną a Pan Józef Krysiak i wielu innych rówieśników uczęszczało po 2-3 miesiące w okresie zimowym. Szkoła miała 1 izbę rodzaj świetlicy gdzie spotykali się również mieszkańcy Waleńczowa. Po zakończeniu I wojny światowej szkoła istniała nadal po kierownictwem Panny Kulakównej.

W roku 1923 kierownictwo szkoły objął Piotr Wróbel, młody człowiek zapalony ideą oświatową. Z jego inicjatywy powstał pomysł budowy szkoły. Pomysł poparł sołtys Józef Krysiak oraz Aleksander Tarczewski – urzędnik drogi publicznej. Czynem społecznym pozyskano kamień i cegłę na budowę już w roku, 1925 lecz nad szkołą zawisł los niepewności. Przyczyną była budowa szkoły w Wilkowiecku. Lecz dotacje, którą otrzymano przekazano na budowę szkoły w Waleńczowie. W latach 1929-1934 roku szkoła w Waleńczowie posiadała 7 klas, a od roku 1935 zarządzeniem ówczesnego premiera zmniejszono liczbę klas do 4. Z chwilą otwarcia szkoły było w niej miejsce dla ochronki (tak się nazywało dawnej przedszkole). Kierownikiem szkoły był oczywiście pan Wróbel. W Waleńczowie przez całą okupację kierownikiem była pani Gołąbek, która nauczałą w okresie zimowym i prowadziła zajęcia praktyczne, jak nakazywały władze okupacyjne. Po wojnie kierownictwo szkoły podstawowej objął pan Gnośniński.

W 2008 roku szkoła otrzymała patrona. Został nim dziennikarz i komentator sportowy Jan Ciszewski.

Zespół Szkół w Waleńczowie[edytuj]

W 1973 roku powstała Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Waleńczowie z połączenia Zasadniczej Szkoły Rolniczej w Złochowicach i Zasadniczej Szkoły Rolniczej w Opatowie. Od 1974 roku w skład jednostki wchodziły m.in. Zasadnicza Szkoła Ogrodnicza i Zasadnicza Szkoła Hodowlana, Średnie Studium Zawodowe (od 1977), Liceum Zawodowe (od 1990), Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych (od 1999), Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące, Technikum, Technikum dla Dorosłych, Szkoła Policealna (brak słuchaczy w roku zamknięcia). W 2012 roku rada powiatu kłobuckiego przyjęła uchwałę w sprawie likwidacji z końcem sierpnia 2012 Zespołu Szkół w Waleńczowie[6].

Kościół pw. Narodzenia NMP[edytuj]

Pod względem organizacji kościelnej Waleńczów był związany z parafią św. Marcina w Kłobucku. W latach 1949-1955 staraniem ks. Augusta Kańtocha została wybudowana kaplica, którą 4 listopada 1962 r. poświęcił ks. Walenty Patykiewicz. 18 czerwca 1980 r. biskup Stefan Bareła utworzył w Waleńczowie tzw. misję duszpasterską, w 1982 r. erygował parafię i mianował pierwszym administratorem ks. Stanisław Sikorę. Ks. Henryk Łada (1985-1991) rozbudował kościółek, a jego następca ks. Bernard Kozłowski przejął działkę z zabudowaniami od Lucjana Beksy z zamiarem budowy nowego kościoła i wygodniejszej parafii.

OSP Waleńczów[edytuj]

W roku 1924 na zebraniu wiejskim z wołanym z inicjatywy Jana Szancera, właściciela miejscowego majątku, zostało powołane Stowarzyszenie Ogniowe pod nazwą Ochotnicza Straż Pożarna. Ustalono również wysokość opodatkowania się mieszkańców na zakup podstawowego sprzętu przeciwpożarowego. W roku 1932 działacze Stowarzyszenia zaczęli myśleć o budowie strażnicy. W 1934 r. oddano do użytku remizę strażacką. W 1939 r. okupant wyznaczył zadania zabezpieczenia przeciwpożarowego, a na komendanta wyznaczył druha Franciszka Zająca, który pełnił tę funkcję do końca wojny. W 1977 r. na bazie byłej strażnicy przystąpiono do budowy nowego obiektu, który zapewniłby wszelkie potrzeby Ochotniczej Straży Pożarnej i wiejskiego Domu Kultury. Budowę ukończono w 1983 r. W tym okresie naczelnikiem był Tadeusz Zając, który pełnił tę funkcję przez wiele lat. W Izbie Pamięci znajdują się pamiątki oraz trofea zdobyte podczas zawodów strażackich.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • wywiady z mieszkańcami Waleńczowa
  • księgi parafialne Kościoła pw. Narodzenia NMP
  • kronika OSP Waleńczów
  • Gmina Opatów