Walki o Nadarzyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Walki o Nadarzyce
II wojna światowa, front wschodni, część przełamania Wału Pomorskiego
Czas 5–6 lutego 1945
Miejsce Nadarzyce
Terytorium III Rzesza, obecnie Polska
Przyczyna operacja pomorska
Wynik zwycięstwo sił radzieckich i polskich
Strony konfliktu
 III Rzesza  ZSRR
 Rzeczpospolita Polska
Dowódcy
gen. Stanisław Popławski,
płk G. Szejpak,
Siły
dwa bataliony "Emil" i "Friedrich" 15 pp dywizji "Märkisch Friedland", kompania niszczycieli czołgów, kilka kompanii Volksturmu, kilka armat i kilkanaście moździerzy 6, 4 i 3 Dywizje Piechoty 1 AWP
Straty
6 DP – 208 poległych,
45 zaginionych,
3 DP – 125 poległych,
1 BAA – 5 poległych
brak współrzędnych
Front wschodni (II wojna światowa)
1941

Atak Niemiec na ZSRR • Brześć • Białystok – Mińsk • Rosienie • Dubno – Łuck – Brody • Besarabia • Wojna kontynuacyjna • Karelia (I) • Hanko • Smoleńsk (I) • Humań • Kijów (I) • Tallinn • Jelnia • Odessa • Krym (I) • Sewastopol • Charków (I) • Leningrad • Rostow • Moskwa • Tichwin (I) • Tichwin (II) • Kercz (I)

1942

Lubań • Rżew – Wiaźma • Barwienkowo – Łozowa • Toropiec – Chołm • Diemiansk • Charków (II) • Fall Blau • Woroneż • Siniawino • Rżew • Stalingrad • Operacja Uran • Operacja Zimowy Sztorm • Operacja Mały Saturn

1943

Operacja Pierścień • Operacja Iskra • Operacja Polarna Gwiazda • Krasnyj Bor • Charków (III) • Operacja Bawół • Operacja miuska • Kursk • Prochorowka • Orzeł • Biełgorod – Bogoduchowsk • Mga • Smoleńsk (II) • Lenino • Dniepr • Tamań • Kercz (II) • Kijów (II)

1944

Ukraina • Leningrad – Nowogród • Krym (II) • Wyborg – Pietrozawodsk • Świrsk – Pietrozawodsk • Operacja Bagration • Bobrujsk • Mińsk • Wilno • Lwów – Sandomierz • Dęblin – Puławy • Warszawa (I) • Baranów – Sandomierz • Brześć – Lublin • Warka – Magnuszew • Jassy – Kiszyniów • Karpaty • Dukla – Preszów • warszawska Praga • przyczółki warszawskie • Czerniaków • Suursaari • Kraje bałtyckie • Kurlandia • Petsamo • Zakarpacie • Belgrad • Kosowo • Budapeszt

1945

Wisła – Odra • Sandomierz – Śląsk • Warszawa (II) • Mława – Elbląg • Częstochowa • Kraków • Nowy Sącz • Łódź • Poznań • Prusy Wschodnie • Królewiec • Dolny Śląsk • Głogów • Wrocław • Wał Pomorski • Operacja Sonnenwende • Pomorze • Kołobrzeg • Górny Śląsk • Balaton • Wiedeń • Morawy • Berlin • wzgórza Seelow • Odra • Nysa Łużycka • Brandenburgia • Łużyce • Budziszyn • Halbe • Praga • Bornholm
kapitulacja III Rzeszy

Bałtyk • Morze Czarne

Szlak Bojowy LWP 194345

Lenino • Darnica • Turia i Bug • Brześć – Lublin • Przyczółek warecko-magnuszewski • Studzianki • Przyczółki warszawskie • Czerniaków • Praga • Operacja wiślańsko-odrzańska • Warszawa • Wał Pomorski • Złotów • Jastrowie • Nadarzyce • Dobrzyca • Golce • Jaksice • Mirosławiec • Operacja pomorska • Borujsko • Czaplinek • Drawsko • Dziwnówek • Wejherowo • Kołobrzeg • Nysa • Brandenburgia • Rothenburg • Operacja łużycka • Niska • Rietschen • Tauer, Förstgen i Dauban • Budziszyn • Drezno • Wartha – Koenigswartha • Kanał Hohenzollernów • Odra • Operacja berlińska • Operacja praska

Walki o Nadarzycebitwa stoczona w dniach 5–6 lutego 1945 roku o miejscowość Nadarzyce podczas II wojny światowej. Bitwa była częścią przełamania Wału Pomorskiego.

Tło sytuacyjne[edytuj | edytuj kod]

Nadarzyce leżały w niemieckim systemie obrony w 1945 w pasie pozycji ryglowej Wału Pomorskiego. Znajdowały się w rejonie walk 1 Armii Wojska Polskiego gen. S. Popławskiego o Wał Pomorski. Nadarzyc broniły oddziały dywizji "Märkisch Friedland".

Niemcy silnie ufortyfikowali Nadarzyce przygotowując je do obrony, jak większość miejscowości w pasie Wału Pomorskiego. Nadarzyce były najsilniej umocnionym punktem oporu w systemie obrony, stanowił tzw. Nadarzyński Rejon Umocniony Wału Pomorskiego. W pasie obrony były schrony żelbetowe i niezakończone schrony, dające możliwość prowadzenia ognia.

Po pierwszych walkach na pozycjach przesłaniania Wału Pomorskiego 4 i 6 Dywizja Piechoty 3 lutego otrzymały zadanie przełamania pozycji głównej Wału Pomorskiego. Po opanowaniu Sypniewa, Kłomina i wyzwoleniu Stalagu II H Gross Born (Borne Sulinowo)[1], oddziały 1 AWP podeszły do Nadarzyc. Boje o Nadarzyce początkowo prowadziła 6 DZ, którą zluzowała 1 DP wykrwawiona bojem o Podgaje. 6 DP uderzała od północy jeziora Dobrego w kierunku wsi Nadarzyce. Pas natarcia wynosił 15 km.

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Walki o wieś rozpoczął 14 pp, który 4 lutego zaatakował prawy skraj obrony. Od wschodu uderzał 18 pp. Uderzenie zostało przez Niemców odparte. Oddziały polskie zaległy i czekały na podciągnięcie artylerii na te kierunki. W tym dniu doszło do wymiany ognia między artyleriami walczących stron. Polskie moździerze ostrzelały artylerię niemiecką.

5 lutego oba polskie pułki ponowiły ataki. 18 pp zaatakował od północy, a 14 pp od południa. 18 pp, mimo kilku szturmów nie przełamał obrony niemieckiej, a 14 pp ze względu na niepowodzenie ataku 18 pp, ominął od południa wieś i połączył się w natarciu z 16 pp z którym wspólnie próbowały przebić się w kierunku szosy WałczCzaplinek. Manewr ten jednak nie miał wielkiego znaczenia na zdobycie Nadarzyc. Ciężkie walki w nocy 5/6 lutego przełamały obronę niemiecką, a w godzinach popołudniowych 6 lutego po szturmie 18 pp Polacy opanowali Nadarzyce. 4 DP 5 lutego zrobiła wyłom w Wale Pomorskim w rej. Nadarzyc, tracąc 220 zabitych i 315 rannych

6 DP straciła 513 żołnierzy zabitych, rannych i zaginionych. Opanowanie Nadarzyc, nie stanowiło likwidacji obrony niemieckiej. Na zachód od Nadarzyc, za rzeką Pilawą, na ufortyfikowanej linii Niemcy bronili się do 3 marca, mimo uporczywych ataków 3 DP i 13 Pułku Artylerii Ppanc.

W czasie walk o Nadarzyce Niemcy wymordowali grupę kilkunastu żołnierzy polskich wziętych do niewoli.

Straty polskie w walkach o Nadarzyce; 6 DP - 208 poległych i 45 zaginionych, 3 DP - 125 poległych, , 1 BAA - 5 poległych.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

Walki żołnierzy polskich o Nadarzycezostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic po 1945 r. "NADARZYCE 5 - 6 II 1945".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W obozie było ponad 300 oficerów polskich i jugosłowiańskich

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Komorowski, Boje polskie 1939 - 1945 - przewodnik encyklopedyczny, wyd. Bellona Warszawa 2009
  • Rudolf Dzipanow, 1 AWP w bitwie o Wał pomorski, wyd. MON 1990
  • Mała Encyklopedia Wojskowa t. 2 wyd. MON Warszawa 1970
  • Encyklopedia II wojny światowej, wyd. MON Warszawa 1975
  • Walki o Nadarzyce