Walki o Nadarzyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Walki o Nadarzyce
II wojna światowa, Front wschodni
Czas 5 - 6 lutego 1945
Miejsce Nadarzyce
Terytorium III Rzesza, obecnie Polska
Przyczyna Operacja pomorska
Wynik Zwycięstwo polskie
Strony konfliktu
 III Rzesza  ZSRR
 Polska
Dowódcy
gen. Stanisław Popławski, płk G. Szejpak,
Siły
dwa bataliony "Emil" i "Friedrich" 15 pp dywizji "Märkisch Friedland", kompania niszczycieli czołgów, kilka kompanii Volksturmu, kilka armat i kilkanaście moździerzy 6, 4 i 3 Dywizje Piechoty 1 AWP
Straty
6 DP - 208 poległych i 45 zaginionych, 3 DP - 125 poległych, , 1 BAA - 5 poległych
Wal pomorski 1945.png

Walki o Nadarzycebitwa stoczona w dniach 5 - 6 lutego 1945 roku o miejscowość Nadarzyce podczas II wojny światowej. Bitwa była częścią operacji pomorskiej.

Nadarzyce leżały w niemieckim systemie obrony w 1945 w pasie pozycji ryglowej Wału Pomorskiego. Znajdowały się w rejonie walk 1 Armii Wojska Polskiego gen. S. Popławskiego o Wał Pomorski. Nadarzyc broniły oddziały dywizji "Märkisch Friedland".

Niemcy silnie ufortyfikowali Nadarzyce przygotowując je do obrony, jak większość miejscowości w pasie Wału Pomorskiego. Nadarzyce były najsilniej umocnionym punktem oporu w systemie obrony, stanowił tzw. Nadarzyński Rejon Umocniony Wału Pomorskiego. W pasie obrony były schrony żelbetowe i niezakończone schrony, dające możliwość prowadzenia ognia.

Po pierwszych walkach na pozycjach przesłaniania Wału Pomorskiego 4 i 6 Dywizja Piechoty 3 lutego otrzymały zadanie przełamania pozycji głównej Wału Pomorskiego. Po opanowaniu Sypniewa, Kłomina i wyzwoleniu Stalagu II H Gross Born (Borne Sulinowo)[1], oddziały 1 AWP podeszły do Nadarzyc. Boje o Nadarzyce początkowo prowadziła 6 DZ, którą zluzowała 1 DP wykrwawiona bojem o Podgaje. 6 DP uderzała od północy jeziora Dobrego w kierunku wsi Nadarzyce. Pas natarcia wynosił 15 km.

Walki o wieś rozpoczął 14 pp, który 4 lutego zaatakował prawy skraj obrony. Od wschodu uderzał 18 pp. Uderzenie zostało przez Niemców odparte. Oddziały polskie zaległy i czekały na podciągnięcie artylerii na te kierunki. W tym dniu doszło do wymiany ognia między artyleriami walczących stron. Polskie moździerze ostrzelały artylerię niemiecką.

5 lutego oba polskie pułki ponowiły ataki. 18 pp zaatakował od północy, a 14 pp od południa. 18 pp, mimo kilku szturmów nie przełamał obrony niemieckiej, a 14 pp ze względu na niepowodzenie ataku 18 pp, ominął od południa wieś i połączył się w natarciu z 16 pp z którym wspólnie próbowały przebić się w kierunku szosy Wałcz - Czaplinek. Manewr ten jednak nie miał wielkiego znaczenia na zdobycie Nadarzyc. Ciężkie walki w nocy 5/6 lutego przełamały obronę niemiecką, a w godzinach popołudniowych 6 lutego po szturmie 18 pp Polacy opanowali Nadarzyce. 4 DP 5 lutego zrobiła wyłom w Wale Pomorskim w rej. Nadarzyc, tracąc 220 zabitych i 315 rannych

6 DP straciła 513 żołnierzy zabitych, rannych i zaginionych. Opanowanie Nadarzyc, nie stanowiło likwidacji obrony niemieckiej. Na zachód od Nadarzyc, za rzeką Pilawą, na ufortyfikowanej linii Niemcy bronili się do 3 marca, mimo uporczywych ataków 3 DP i 13 Pułku Artylerii Ppanc.

W czasie walk o Nadarzyce Niemcy wymordowali grupę kilkunastu żołnierzy polskich wziętych do niewoli.

Straty polskie w walkach o Nadarzyce; 6 DP - 208 poległych i 45 zaginionych, 3 DP - 125 poległych, , 1 BAA - 5 poległych.

Walki żołnierzy polskich o Nadarzycezostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic po 1945 r. "NADARZYCE 5 - 6 II 1945".

Przypisy

  1. W obozie było ponad 300 oficerów polskich i jugosłowiańskich

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Komorowski, Boje polskie 1939 - 1945 - przewodnik encyklopedyczny, wyd. Bellona Warszawa 2009
  • Rudolf Dzipanow, 1 AWP w bitwie o Wał pomorski, wyd. MON 1990
  • Mała Encyklopedia Wojskowa t. 2 wyd. MON Warszawa 1970
  • Encyklopedia II wojny światowej, wyd. MON Warszawa 1975
  • Walki o Nadarzyce