Walter Ulbricht

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Walter Ulbricht
Bundesarchiv Bild 183-J1231-1002-002 Walter Ulbricht, Neujahrsansprache.jpg
Data i miejsce urodzenia 30 czerwca 1893
Lipsk
Data i miejsce śmierci 1 sierpnia 1973
Berlin
Przewodniczący Rady Państwa NRD
Okres od 12 września 1960
do 1 sierpnia 1973
Przynależność polityczna SED
Poprzednik brak
Następca Friedrich Ebert (p.o.)
Odznaczenia
Złota Gwiazda Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (ZSRR)
Order Lenina Order Rewolucji Październikowej (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej (ZSRR) Order Karola Marksa (NRD)
Walter Ulbricht, 1946
Walter Ulbricht (pierwszy z prawej), 1971

Walter Ulbricht (ur. 30 czerwca 1893 w Lipsku, zm. 1 sierpnia 1973 w Berlinie) – niemiecki polityk komunistyczny, przewodniczący rady państwa Niemieckiej Republiki Demokratycznej, I sekretarz Socjalistycznej Partii Jedności (SED) w latach 1950-1971.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Lipsku w Niemczech w rodzinie rzemieślniczej, jako syn krawca. Sam przez jakiś czas odbywał praktykę czeladniczą u stolarza. Dość wcześnie związał się z kółkami marksistowskimi i w wieku dziewiętnastu lat wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD). Związał się też z radykalnym Związkiem Spartakusa. Był także jednym z założycieli Komunistycznej Partii Niemiec (KPD) w 1918 roku. W czasie I wojny światowej służył na froncie wschodnim, dwukrotnie dezerterując. Po wojnie znów włączył się w działalność partii komunistycznej i w 1923 roku został członkiem jej Komitetu Centralnego. Z ramienia tej partii uzyskał mandat deputowanego do Reichstagu. Był członkiem parlamentu do roku 1933, czyli do końca istnienia Republiki Weimarskiej.

Po przejęciu władzy w Niemczech przez nazistów w 1933 roku na komunistów spadły liczne represje. W tej sytuacji Ulbricht musiał opuścić kraj. Na emigracji kontynuował działalność polityczną, prowadząc z ramienia Międzynarodówki Komunistycznej działania wymierzone przeciwko ruchowi trockistowskiemu[1]. Początkowo przebywał w Paryżu, później w Hiszpanii, gdzie wziął udział w wojnie domowej lat 1936-1939. Potem osiadł w Moskwie. W czasie II wojny światowej służył w stopniu pułkownika w szeregach Armii Czerwonej. W 1945 roku z polecenia Józefa Stalina powrócił do Niemiec z zadaniem odbudowania w radzieckiej strefie okupacyjnej struktur Komunistycznej Partii Niemiec[2]. Doprowadził wkrótce do jej połączenia z SPD i utworzenia nowej Niemieckiej Socjalistycznej Partii Jedności (SED).

Komuniści z Ulbrichtem na czele szybko przejęli kontrolę nad SED. Po utworzeniu na terenie radzieckiej strefy okupacyjnej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD), Ulbricht objął stanowisko wicepremiera (11 października 1949 roku). W 1950 roku został sekretarzem generalnym SED, czyli praktycznie przejął władzę w państwie[3]. Po przejęciu władzy Ulbricht przystąpił do wprowadzania w życie stalinowskich wzorów ustrojowych. Rozpoczęto kolektywizację rolnictwa i rozbudowę przemysłu[4][3]. Pod jego rządami na arenie międzynarodowej głoszono hasła zjednoczenia Niemiec pod rządami komunistów. W 1951 roku Ulbricht wezwał mieszkańców Zachodnich Niemiec do występowania przeciwko Stanom Zjednoczonym i podjęcia strajku generalnego.

Kiedy w 1960 roku zmarł prezydent NRD Wilhelm Pieck, zniesiono urząd prezydenta i powołano w jego miejsce Radę Państwa, na której czele stanął Ulbricht. Został w ten sposób formalnie głową państwa. W 1961 roku nakazał wzniesienie muru, który przedzielił Berlin. Miał on uniemożliwić mieszkańcom NRD ucieczki na Zachód[5]. Na VI Kongresie partii w 1963 roku przedstawił nowy plan reform gospodarczych, które miały zapewnić dynamikę rozwojowi gospodarczemu kraju. Nowa polityka złamała podwaliny starego systemu stalinowskiego, a nawet wprowadziła pewne elementy kapitalizmu[6]. Był sceptyczny wobec reform rządu Czechosłowacji w okresie praskiej wiosny i w efekcie NRD poparła interwencję w Czechosłowacji ze strony Układu Warszawskiego[7].

W 1971 roku zrezygnował z funkcji I sekretarza SED. Na stanowisku zastąpił go Erich Honecker[8]. Do końca życia pozostawał na reprezentacyjnym stanowisku przewodniczącego Rady Państwa NRD. Zmarł w Berlinie w 1973 roku.

Imieniem Waltera Ulbrichta nazwano w NRD statek – był to jeden z ostatnich kontenerowców, zbudowanych dla tamtejszego armatora, Deutsche Seereederei (DSR).

Przypisy

  1. Ursula Langkau-Alex: Deutsche Volksfront 1932-1939: Bd. Dokumente zur Geschichte des Ausschusses zur Vorbereitung einer deutschen Volksfront, Chronik und Verzeichnisse. Akademie Verlag, 2005, s. 349. ISBN 3050040335.
  2. Peter Grieder (2000). The East German Leadership, 1946-73: Conflict and Crisis. Manchester UP. s. 14.
  3. a b Wolfgang Benz, Hermman Graml (1986), Siglo XX. II. Europa después de la Segunda Guerra Mundial 1945-1982, s. 371-372.
  4. Martin Kitchen, A History Of Modern Germany 1800-2000, Blackwell, 2006, s. 328.
  5. Kempe, Frederick (2011). Berlin 1961. Penguin Group (USA). s. 345. ISBN 0-399-15729-8.
  6. Wolfgang Benz, Hermman Graml (1986), iglo XX. II. Europa después de la Segunda Guerra Mundial 1945-1982, s. 427.
  7. Wolfgang Benz, Hermman Graml (1986), Siglo XX. II. Europa después de la Segunda Guerra Mundial 1945-1982, s. 427.
  8. Wolfgang Benz Hermman Graml (1986), Siglo XX. II. Europa después de la Segunda Guerra Mundial 1945-1982, s. 462-463.

Bibliografia[edytuj]

  • Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, ISBN 83-7060-508-7.