Wanda Czarnocka-Karpińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wanda Czarnocka-Karpińska
Wanda Cumft
Data i miejsce urodzenia 13 września 1894
Petersburg
Data i miejsce śmierci 4 września 1971
Olsztyn
Zawód taterniczka
alpinistka
lekarz
Grób Wandy Czarnockiej-Karpińskiej oraz jej dzieci informatyka Jacka Karpińskiego i artystki plastyka Krystyny Czarnockiej-Tomaszewskiej na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie

Wanda Czarnocka-Karpińska z domu Cumft (ur. 13 września 1894, Petersburg, zm. 4 września 1971, Olsztyn) – polska lekarka, autorka prac z dziedziny medycyny sportowej, taterniczka i alpinistka.

Życiorys[edytuj]

Urodziła się w Petersburgu, jako córka Jana Gabriela Cumfta i Wandy z Gintyłłów[1]. W roku 1926 została absolwentką wydziału medycyny Uniwersytetu Warszawskiego, następnie studiowała w Instytucie Rentgenologicznym w Turynie. W zimie na przełomie lat 1924/1925, razem z Adamem Karpińskim, dokonała wejść na siedem szczytów tatrzańskich, dokonała m.in. pierwszego wejścia zimowego od północy na Mały Lodowy Szczyt oraz od strony Klimkowej Przełęczy na Durny Szczyt[2]. Wraz z Adamem Karpińskim weszła też na Lodową Kopę oraz na Szczyrbski Szczyt i Hlińską Turnię (w tym wejściu brali udział także Stefan Osiecki i Wilhelm Smoluchowski)[3]. W roku 1926 podjęła próbę zimowego wejścia na Mont Blanc[2].

Od roku 1929 pracowała w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego (późniejsza AWF w Warszawie). W trakcie okupacji pracowała jako lekarz rentgenolog[4]. W roku 1961 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego[4]. W latach 1960–1964 była dziekanem Akademii Wychowania Fizycznego[5]. Była dwukrotnie zamężna, pierwszym mężem był Wacław Denhoff-Czarnocki, z którym miała córkę Krystynę, po jego śmierci wyszła za Adama Karpińskiego[2], ich synem był Jacek Karpiński[6].

W roku 2011 została pośmiertnie uhonorowana tablicą w Złotym Kręgu „Gloria Optimis”, w kategorii zasłużonych dla AWF[7].

Publikacje[edytuj]

Opublikowała następujące prace z dziedziny medycyny sportowej[8]:

  • Obserwacje lekarskie na oddziale żeńskim dwuletniego studjum C.I.W.F., Warszawa: „Drukarnia Gospodarcza”, 1936.
  • Przyczynek do zagadnienia wpływu ćwiczeń fizycznych na miesiączkowanie, Warszawa: „Przegląd Fizjologii Ruchu”, 1936, (Warszawa: P. Pyz i S-ka).
  • Wychowanie fizyczne kobiet w Niemczech na tle reorganizacji W. F. w III Rzeszy : wrażenia z Międzynarodowego Kongresu Medycyny Sportowej w Berlinie: uwagi o medycynie sportowej w Berlinie, Warszawa: „Drukarnia Gospodarcza”, 1936.
  • Uszkodzenia narciarskie w Akademii Wychowania Fizycznego Warszawa: 1952 (Druk. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej).
  • Czynnościowe badania układu krążenia w praktyce lekarsko sportowej, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1956.

Przypisy

  1. Zenobiusz Bednarski: Polacy na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Dorpackiego w latach 1802–1889. Wyd. I. Olsztyn: Ośrodka Badań Naukowych im.W.Kętrzyńskiego, 2002, s. 70, seria: Rozprawy i materiały Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie. ISBN 83-87643-03-3. (pol.)
  2. a b c Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Bolesław Chwaściński: Z dziejów taternictwa. O górach i ludziach. Warszawa: Sport i Turystyka, 1988, s. 156-157. ISBN 83-217-2463-9.
  4. a b 81 tablic w Złotym Kręgu warszawskiej AWF (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 25 marca 2013].
  5. Poczet rektorów (pol.). awf.edu.pl. [dostęp 25 marca 2015].
  6. Jacek Karpiński (pol.). 1944.pl. [dostęp 25 marca 2013].
  7. Gloria Optimis 2011 (pol.). awf.edu.pl. [dostęp 25 marca 2013].
  8. Czarnocka-Karpińska Wanda (pol.). bn.org.pl. [dostęp 25 marca 2013].