Wanda Dubieńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wanda Dubieńska podczas zawodów w Zakopanem w 1922 roku.

Wanda Dubieńska, z domu Nowak (ur. 12 czerwca 1895 w Krakowie, zm. 28 listopada 1968 w Rząsce) – pierwsza polska olimpijka, mistrzyni Polski w szermierce, tenisie i biegach narciarskich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była córką Juliana Ignacego Nowaka (mikrobiologa, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, późniejszego premiera RP) i Zofii z Wężowiczów[1], ukończyła studia z muzykologii i weterynarii. Portretowana była przez Stanisława Wyspiańskiego i Jacka Malczewskiego, grała na fortepianie na cztery ręce z Ignacym Paderewskim [1]. Zaliczała się do czołowych, a zarazem wszechstronnych sportsmenek polskich w okresie międzywojennym. W latach 1912-1933 występowała w barwach AZS Kraków.

Szermierka i olimpiada[edytuj | edytuj kod]

Była pierwszą Polką startującą na igrzyskach olimpijskich. Została zgłoszona przez Polski Komitet Olimpijski do startu w turnieju kobiet na igrzyskach w Antwerpii (1920). Z powodu trwającej wojny polsko-bolszewickiej nie wzięła udziału w igrzyskach. Wystąpiła na igrzyskach w Paryżu (1924) we florecie, kończąc start na grupie eliminacyjnej[2]. W tej samej konkurencji zdobyła tytuł mistrzyni Polski w 1929, wicemistrzyni w 1928, następnie zaniechała występów w szermierce. W latach 1928-29 opublikowała kilka artykułów o szermierce tenisie w czasopiśmie ‘’Start’’

Tenis ziemny[edytuj | edytuj kod]

W grze pojedynczej triumfowała w 1928 w Katowicach, pokonując w finale młodą Jadwigę Jędrzejowską. W finałach singla przegrywała w 1921, 1922, 1926, 1927, 1930, 1932 i 1933, w trzech ostatnich przypadkach z Jędrzejowską. Jak wynika ze wspomnień Jędrzejowskiej Urodziłam się na korcie, stosunki między tymi zawodniczkami nie układały się najlepiej, Dubieńska pozostawała niedostępna dla młodszej rywalki, odmawiała wspólnych treningów i przeciwstawiała się przyjęciu Jędrzejowskiej do klubu. W pozostałych konkurencjach tenisowych Dubieńska zdobyła tytuły mistrzyni Polski w deblu w 1933 i w mikście w 1927, a w finałach przegrywała w 1926, 1927 (w deblu) i w 1932 (w mikście).

Narciarstwo[edytuj | edytuj kod]

W latach 20-tych należała do czołówki polskich biegaczek narciarskich. W 1924 została mistrzynią Polski w biegu narciarskim na 8 km[3]. W 1929 roku na międzynarodowych zawodach FIS zajęła 7 miejsce na 23 startujące zawodniczki. Wiele medali zdobyła w tenisowych mistrzostwach Polski.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie okupacji hitlerowskiej przebywała w Krakowie. Do września 1940 pracowała przy produkcji surowic i szczepionek „Sero” [3]. W latach 1940-1942 pracowała jako laborantka w szpitalu św.Łazarza.od 1942 do 1944 była stenotypistką i maszynistką fabryce armatur w Łagiewnikach. podpisała volkslistę. Wyrokiem sądu okręgowego została osadzona w obozie pracy. Na mocy art. 1 ust.2 z dn 20 lipca 1950 (Dz.U. R.P Nr 29/50 r. poz.270) kara została darowana[3].

Dalsze losy[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie pracowała w Gorzowie Wielkopolskim jako lekarz weterynarii[3].Od listopada 1948 do grudnia 1951 pracowała jako pielęgniarka w sanatoriach w Jaworzu, Połczynie Zdroju, Iwoniczu i Rymanowie Zdroju. W lutym 1952 osiadła na stałe w Gorzowie Wielkopolskim. W 1964 uzyskała stopień doktora nauk weterynaryjnych. Do 1967 pracowała w Wojewódzkim zakładzie Higieny Weterynaryjnej. Zmarła w 1968 i została pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie [3]. Jej małżeństwo z Józefem Dubieńskim, zawarte przed 1924, rozpadło się; po wojnie mąż osiadł w Izraelu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wryk 2015 ↓, s. 202.
  2. Wryk 2015 ↓, s. 203.
  3. a b c d e Wryk 2015 ↓, s. 204.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]