Wanda Szuman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wanda Szuman
Pełne imię i nazwisko Wanda Jadwiga Józefa Szuman
Data i miejsce urodzenia 3 kwietnia 1890
Toruń
Data i miejsce śmierci 1 grudnia 1994
Toruń
Zawód, zajęcie Pedagog, psycholog, działaczka społeczna
Rodzice Leon Szuman, Eugenia Szuman (z domu Gumpert)
Krewni i powinowaci Henryk Antoni Szuman(brat),Stefan Szuman(brat)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (od 1908) Order Uśmiechu Odznaka Honorowa PCK III stopnia

Wanda Szuman (ur. 3 kwietnia 1890 w Toruniu, zm. 1 grudnia 1994 tamże) – polska działaczka społeczna, pedagog, pionierka pedagogiki specjalnej, Honorowa Obywatelka Miasta Torunia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Groby Wandy Szuman i Ireny Kozłowskiej z d. Szuman na cmentarzu św. Jerzego w Toruniu

Była córką lekarza i działacza społecznego Leona i Eugenii z Gumpertów (zm. 1895), siostrą m.in. Stefana. Do szkół średnich uczęszczała w Krakowie i we Lwowie. Ukończyła seminarium nauczycielskie[1]. Przed I wojną światową zaangażowała się w pracę pedagogiczną. Uczestniczyła m.in. w tajnym nauczaniu dla dzieci robotniczych. W czasie wojny działała w Komitecie Niesienia Pomocy Ofiarom Wojny w Królestwie Polskim.

W okresie międzywojennym na początku lat 20. była referentką kuratorium szkolnego toruńskiego. Współtworzyła w Toruniu Polski Czerwony Krzyż oraz przewodniczyła Komisji Szkolnej. Ukończyła Państwowy Instytut Pedagogiczny w Warszawie[1], szczególnie interesując się problematyką wychowania sierot. Przygotowywała kadrę pedagogiczną dla ochronek, żłobków i przedszkoli. W latach 1928–1931 pracowała w świetlicy dla dzieci więźniów w Warszawie[1]. W latach 1933–1939 kierowała Katolickim Seminarium dla Wychowawczyń Przedszkoli w Poznaniu.

W czasie II wojny światowej ponownie uczestniczyła w tajnym nauczaniu, działała jednocześnie w Polskim Komitecie Opiekuńczym, zajmując się pomocą dla rodzin więźniów oraz dla osób wysiedlonych po powstaniu warszawskim. Po wojnie kontynuowała pracę pedagogiczną w Toruniu, w Liceum Wychowawczyń Przedszkoli oraz w Pogotowiu Opiekuńczym. Na emeryturę przeszła w 1952, nie porzucając jednak pracy naukowej.

Jej zainteresowania naukowe obejmowały głównie rozwój sierot i dzieci chowanych w izolacji, dzieci niepełnosprawnych, niewidomych, głuchych. Była pionierką metody rehabilitacyjnej osób niepełnosprawnych poprzez pracę artystyczną.

W lutym 1992 Rada Miasta Torunia nadała jej tytuł honorowego obywatela miasta.

Zmarła w wieku 104 lat. Pochowana na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[2]
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975)
  • Złoty Krzyż Zasługi (24 maja 1937)[3]
  • Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (Stolica Apostolska, 11 listopada 1986)
  • Order Uśmiechu (20 czerwca 1986)
  • Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża III stopnia (1969)
  • Medal Polskiego Czerwonego Krzyża (1979)
  • Odznaka „Za Zasługi dla Województwa Toruńskiego” (1985)
  • Odznaka „Zasłużony dla Torunia” (1983)
  • Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego „Za Tajne Nauczanie” (1985)
  • Złota Odznaka Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem (1971)
  • Złota Odznaka Honorowa Polskiego Związku Niewidomych (1966)
  • Odznaka „Zasłużony dla Polskiego Towarzystwa Psychologicznego” (1980)
  • Srebrny Medal 100-lecia Towarzystwa Naukowego w Toruniu (1975)
  • Medal Prezydenta Torunia 750-lecia Miasta Torunia (1983)
  • Medal Towarzystwa Miłośników Torunia z okazji 750-lecia Miasta Torunia (1983)

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Imię Wandy Szuman nosi kilka toruńskich placówek pedagogicznych - Zespół Szkół nr 16, Przedszkole Miejskie nr 1, VII Liceum Ogólnokształcące, a także organizacje społeczne (Katolickie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych Diecezji Toruńskiej oraz Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci Niewidomych i Słabowidzących).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 306. [dostęp 2021-11-13].
  2. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 30.
  3. M.P. z 1937 r. nr 117, poz. 177 „za zasługi na polu pracy społecznej”.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]