Przejdź do zawartości

Wanda Szuman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wanda Szuman
Pełne imię i nazwisko

Wanda Jadwiga Józefa Szuman

Data i miejsce urodzenia

3 kwietnia 1890
Toruń

Data i miejsce śmierci

1 grudnia 1994
Toruń

Zawód, zajęcie

pedagog, psycholog, działaczka społeczna

Rodzice

Leon Szuman, Eugenia Szuman (z domu Gumpert)

Krewni i powinowaci

Henryk Antoni Szuman(brat), Stefan Szuman(brat)

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (od 1908) Order Uśmiechu Odznaka Honorowa PCK III stopnia

Wanda Szuman (ur. 3 kwietnia 1890 w Toruniu[1], zm. 1 grudnia 1994 tamże[2]) – polska działaczka społeczna, pedagog, pionierka pedagogiki specjalnej, Honorowa Obywatelka Miasta Torunia.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Była córką lekarza i działacza społecznego Leona i Eugenii z Gumpertów[1] (zm. 1895)[3], siostrą m.in. Stefana, wieloletniego profesora pedagogicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego[2] oraz Henrykiem, księdzem, rozstrzelanym przez Niemców w Fordonie 2 października 1939 roku[4]. Uczyła się w szkołach średnich w Toruniu, Krakowie i Lwowie[1]. W 1911 roku ukończyła seminarium nauczycielskie[1]. Przed I wojną światową zaangażowała się w pracę pedagogiczną[1]. Uczestniczyła m.in. w tajnym nauczaniu na Pomorzu[5]. Od 1916 roku działała w Komitecie Niesienia Pomocy Ofiarom Wojny w Królestwie Polskim[6].

W okresie międzywojennym zajmowała się działalnością naukową[5]. W latach 1921–1923 studiowała w Państwowym Instytucie Pedagogicznym w Warszawie[7]. W latach 1933–1936 była konsultantką Wojewódzkiego Komitetu Opieki nad Dzieckiem w Poznaniu. W tym samym czasie do 1939 roku kierowała Katolickim Seminarium dla Wychowawczyń Przedszkoli w Poznaniu[7].

W czasie II wojny światowej ponownie uczestniczyła w tajnym nauczaniu, działała jednocześnie w Polskim Komitecie Opiekuńczym, zajmując się pomocą dla rodzin więźniów oraz dla osób wysiedlonych po powstaniu warszawskim[8]. Po wojnie kontynuowała pracę pedagogiczną w Toruniu, w Liceum dla Wychowawczyń Przedszkoli (do 1949 roku) oraz w Pogotowiu Opiekuńczym (w latach 1949–1952)[7]. Na emeryturę przeszła w 1952, nie porzucając jednak pracy naukowej[7]. Badała mowę dzieci w żłobkach i w rodzinach zastępczych, zdolności do rysunku dzieci niewidomych[7].

W 1960 roku utworzyła w Toruniu Oddział do Walki z Kalectwem[2].

W lutym 1992 Rada Miasta Torunia nadała jej tytuł „Honorowego Obywatela Miasta Torunia”[2].

Mieszkała przy ul. Szumana 2. Zmarła 1 grudnia 1994 roku. Została pochowana na cmentarzu św. Jerzego w Toruniu[2].

Ordery i odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie

[edytuj | edytuj kod]

Imię Wandy Szuman nosi kilka toruńskich placówek pedagogicznych - Szkoła Podstawowa nr 16[15], Przedszkole Miejskie nr 1 (od 2000 roku)[16], VII Liceum Ogólnokształcące[17], a także organizacje społeczne (Katolickie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych Diecezji Toruńskiej oraz Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci Niewidomych i Słabowidzących)[10]. 1 grudnia 2000 roku w dawnym domu Rodziny Szumanów przy ul. Szumana 2 w Toruniu odsłonięto tablicę pamiątkową[10].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e Zakrzewski 1998 ↓, s. 234.
  2. a b c d e Zakrzewski 1998 ↓, s. 236.
  3. Leśniewska 2009 ↓, s. 20.
  4. Leśniewska 2009 ↓, s. 20–21.
  5. a b Łoza 1939 ↓, s. 306.
  6. Leśniewska 2009 ↓, s. 21.
  7. a b c d e Zakrzewski 1998 ↓, s. 235.
  8. Leśniewska 2009 ↓, s. 23.
  9. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 30.
  10. a b c d e f g h i Wanda Szuman – pedagog specjalny. Szkice do portretu. pedagogika.umk.pl. [dostęp 2024-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-02-10)].
  11. M.P. z 1937 r. nr 117, poz. 177 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
  12. a b c d e f g h Leśniewska 2009 ↓, s. 25.
  13. Golon 2002 ↓, s. 180.
  14. Golon 2002 ↓, s. 178.
  15. Szkoła Podstawowa nr 16 im. Wandy Szuman w Toruniu. sp16torun.edupage.org. [dostęp 2024-03-12].
  16. O przedszkolu. pm1torun.blizej.info. [dostęp 2024-03-12].
  17. Nasza patronka. 7lo.torun.pl. [dostęp 2024-03-12].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]