Warga habsburska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karol II
Maksymilian I ze swą rodziną (ok. 1515); od lewej do prawej: Maksymilian I, Ferdynand I, Karol V, Filip I Piękny, Maria Burgundzka, Ludwik II Jagiellończyk

Warga habsburska – termin określający prognatyzm, występujący u Habsburgów. Była zaburzeniem genetycznym, przy którym dolna warga przerasta w rozmiarze górną, a żuchwa jest często nazbyt rozwinięta[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Schorzenie to otrzymało nazwę od rodu Habsburgów, wśród których da się je zauważyć u cesarza Maksymiliana I (1459–1519). Prognatyzm bez zgrubionej dolnej wargi występuje zresztą okresowo już u wcześniejszych generacji Habsburgów (Rudolf IV (1339–1365), stryj Ernesta Żelaznego)[1].

Według jednej z teorii prognatyzm wśród Habsburgów miał pochodzić od Cymbarki mazowieckiej, a wargę można rozpoznać na pomnikach grobowych książąt mazowieckich Stanisława i Janusza III w Katedrze św. Jana w Warszawie. Ci książęta nie byli jednak potomkami Cymbarki mazowieckiej, a zgrubienie wargi na ich marmurowym nagrobku można przypisać warsztatowi kamieniarskiemu twórcy nagrobka.

Poprzez powodowane względami politycznymi, zawierane na granicy kazirodztwa małżeństwa między austriacką i hiszpańską linią Habsburgów, schorzenie się spotęgowało. Ostatni król Hiszpanii z tej dynastii, Karol II, miał tak obwisłą dolną wargę i nazbyt rozwiniętą żuchwę, że nie mógł żuć potraw. Dodatkowo nieprzyjemnym skutkiem wargi habsburskiej było utrudnione powstrzymanie odpływu śliny i zawsze wpółotwarte usta.

Po wygaśnięciu męskiej linii Habsburgów wraz ze śmiercią Karola VI u jego potomków po kądzieli z dynastii Habsburgów lotaryńskich prognatyzm już nie występuje, ale zgrubienie dolnej wargi pozostało. Widać je na portretach i fotografiach cesarzy austriackich: Ferdynanda I, ostatniego cesarza Karola I, czy królów Hiszpanii Alfonsa XII, Alfonsa XIII i współcześnie żyjącego Jana Karola I.

Monarchowie z prognatyzmem[edytuj | edytuj kod]

Cesarze Świętego Cesarstwa Rzymskiego[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Władca Lata życia
Albrecht Dürer - Portrait of Maximilian I - Google Art Project.jpg Maksymilian I Habsburg 1459-1519
Lucas Cranach d.Ä. - Porträt Kaiser Karl V..jpg Karol V Habsburg 1500-1558
Portrait of Ferdinand de Habsburg (1503-1564) by Hans Maler zu Schwaz.jpg Ferdynand I Habsburg 1503-1564
Kaiser Ferdinand II. 1614.jpg Ferdynand II Habsburg 1578-1637
Frans Luycx 002 - Emperor Ferdinand III.jpg Ferdynand III Habsburg 1608-1657
Kaiser Leopold I (Österreich 17 Jh).jpg Leopold I Habsburg 1640-1705
Holy Roman Emperor Joseph I.jpg Józef I Habsburg 1678-1711
Kupecký Emperor Charles VI.jpg Karol VI Habsburg 1685-1740

Władcy Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Władca Lata życia
Philip the Fair of Austria.jpg Filip I Piękny 1478-1506
Philip II by Alonso Sanchez Coello.jpg Filip II Habsburg 1527-1598
Philip III of Spain (1578 – 1621) - Google Art Project.jpg Filip III Habsburg 1578-1621
Retrato de Felipe IV en armadura, by Diego Velázquez.jpg Filip IV Habsburg 1605-1665
Rey Carlos II.jpg Karol II Habsburg 1661-1700

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Otto von Habsburg: Karl V. Wiedeń / Monachium: 1971.