Warstwa barwnikowa siatkówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budowa histologiczna siatkówki ludzkiej. Ma ona 10 warstw. Warstwa barwnikowa znajduje się najbardziej zewnętrznie, na ilustracji na samym dole (pigmented layer)

Warstwa barwnikowa siatkówki, część barwnikowa siatkówki[1] (stratum pigmentosum[2], pars pigmenti retinae[1]) – jedna z warstw siatkówki oka[2]. U ludzi wyróżnia się 10 warstw siatkówki, rozpoznawanych za pomocą mikroskopu optycznego, a warstwa barwnikowa jest z nich najbardziej zewnętrzna[3].

Warstwa barwnikowa siatkówki łączy się z błoną naczyniową gałki ocznej. W zależności od miejsca wyróżnia się niekiedy warstwę barwnikową siatkówki, warstwę barwnikową ciała rzęskowego oraz warstwę barwnikową tęczówki[2].

Od wewnątrz do warstwy barwnikowej tęczówki przylega warstwa nerwowo-nabłonkowa[2]. U człowieka wewnątrz od warstwy barwnikowej wyróżnia się w siatkówce warstwę światłoczułą[1].

Warstwa ta zbudowana jest z komórek nabłonka jednowarstwowego sześciennego[2] o wysokości zależnej od miejsca położenia komórki: w regionie dołka środkowego są one wyższe i węższe, zaś w okolicy rąbka zębatego niższe i szersze[1]. Zawierają barwnik melaninę, w związku z czym określane są mianem nabłonka barwnikowego[2]. Barwnik ten ulokowany jest w pobliżu szczytu komórek w postaci wtrętów cytoplazmatycznych. Wtręty te przybierają wygląd sztabek barwy ciemnobrunatnej. Pod wpływem światła ulegają odbarwieniu. Pigment wypełnia wypustki cytoplazmy (ich liczba wynosi pomiędzy 10 a 40) wychodzące z wewnętrznej powierzchni komórek, wdzierające się pomiędzy pręciki i czopki (warstwa światłoczuła). Podstawa omawianych komórek skierowana jest w stronę naczyniówki. Blisko podstawy lokują się owalne jądra komórkowe. W okolicy rąbka zębatego występuje więcej jąder. Komórki te są zasobne w mitochondria, mają siateczkę śródplazmatyczną gładką. Poszczególne komórki powiązane są ze sobą oraz z warstwą naczyniową (z jej blaszką podstawną) dzięki neurokeratynie, czyli substabcji cementowej. Substancja ta występuje i na ich wewnętrznej powierzchni, gdzie jest jednak porowata[1].

Funkcja warstwy barwnikowej polega na przeciwdziałaniu odbiciom światła w obrębie gałki ocznej[2]. Co więcej, rozlokowanie barwnika zależy od obecności światła. Światło powoduje bowiem przemieszczanie pigmentu do wypustek, osłaniających komórki receptorowe. W ciemności barwnik wraca znów do głębiej położonych komórek warstwy barwnikowej. Komórki te konieczne są również dla regeneracji rodopsyny. W przypadku rozłączenia warstw siatkówki barwnik ten nie odnawia się bowiem. Niekiedy porównuje się omawiane komórki do osłonek nerwu. Tak bowiem jak osłonki nerwu ochraniają wypustki neuronu, tak komórki warstwy barwnikowej siatkówki chronią komórki receptorowe[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ignacy Abramowicz, Helena Szostakiewicz-Sawicka: Adam Bochenek, Wiesław Łasiński, F. Krzyształowicz, E. Loth, K.W. Majewski, J. Markowski, I. Abramowicz, S. Hiller, J. Iwaszkiewicz, Michał Reicher, W. Sylwanowicz: Anatomia człowieka. J. Jordan, W. Kubik, F. Miedziński, O. Narkiewicz, H. Szostakiewicz-Sawicka & S. Zawistowski. T. IV: Układ nerwowy obwodowy. Układ nerwowy autonomiczny. Powłoka wspólna. Narządy zmysłów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. ISBN 978-83-200-3685-5.
  • Henryk Kobryń, Kazimierz Kobryńczuk: Anatomia zwierząt. T. 3: Gruczoły dokrewne, układ nerwowy, narządy zmysłów i powłoka wspólna. Anatomia ptaków. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 978-83-01-16755-4.