Warstwa czynna wieloletniej zmarzliny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Warstwa czynna (aktywna - active layer) – głębokość sezonowego odmarzania przypowierzchniowej warstwy gruntu na obszarach, na których obserwujemy występowanie wieloletniej zmarzliny. Stwierdzono, iż zróżnicowanie miąższości czynnej warstwy zmarzliny w dużym stopniu jest spowodowane czynnikami lokalnymi takimi jak szata roślinna, stopień mobilności i rodzaj wód oraz ekspozycja powierzchni stokowej.

Kierunki badań[edytuj | edytuj kod]

W badaniach sezonowego odmarzania (przemarzania) wyróżnia się trzy kierunki badawcze:

  1. geologiczno-geograficzny, stawiający sobie za cel określenie przestrzennej zmienności zjawiska w zależności od wybranych elementów (lub całych kompleksów) środowiska. W kierunku geologiczno-geograficznym operuje się wartościami odmarzniętej warstwy w centymetrach. Badania te mają charakter ilościowy i dają opis wpływu wybranych elementów środowiska na przebieg procesu;
  2. 
geofizyczny, rozpatrujący zagadnienie sezonowego odmarzania z fizycznego punktu widzenia, tj. bilansu cieplnego; badania tego typu zmierzają w kierunku opracowania formuł matematyczno-fizycznych zjawiska;
  3. 
techniczny, uwzględniający wpływ sezonowego przemarzania i odmarzania gruntu na działalność gospodarczą człowieka; dąży się do opracowania takich rozwiązań technicznych budowli, które nie doprowadziłyby do naruszenia naturalnej równowagi środowiska.

Metodyka badań[edytuj | edytuj kod]

Główną metodą wykorzystywaną do prowadzenia tego typu badań jest okresowe (sezonowe bądź miesięczne), sondowanie miąższości warstwy czynnej permafrostu na wybranych stanowiskach. Każda z wartości uwzględnionych w analizie zawiera następujące informacje: data, miejsce wykonania sondowania (położenie, sytuacja geomorfologiczna), temperatura gruntu, opis odmarzniętego gruntu i stan jego powierzchni.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jahn A. 1970. Zagadnienia strefy peryglacjalnej, PWN Warszawa.
  • Obszczeje mierzłotowiedienije (geokriołogija), 1978, red. W. A. Kudrijawcew, Izdat. Mosk. Uniw., Moskwa.
  • Repelewska-Pękalowa J., Gluza A. F., Dąbrowski К., 1987 — Termika tundry i dynamika czynnej warstwy zmarzliny na przedpolu lodowców Scotta i Renarda (rejon Bellsundu, Zachodni Spitsbergen). XIV Sympozjum Polarne, Lublin.