Warszawa Śródmieście

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy przystanku i dworca PKP. Zobacz też: Warszawa Śródmieście WKDstacja kolejowa Warszawskiej Kolei Dojazdowej.
Warszawa Śródmieście
Warszawa Śródmieście, peron 2
Warszawa Śródmieście, peron 2
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Lokalizacja Śródmieście
Data otwarcia 23 czerwca 1949
29 września 1963
Dane techniczne
Liczba peronów 3[1]
Liczba krawędzi
peronowych
4[1]
Liczba torów
w ruchu pasażerskim
2
Kasy link= T
Przejścia nadziemne link= T
Przejścia podziemne link= T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Warszawa Śródmieście
Warszawa Śródmieście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warszawa Śródmieście
Warszawa Śródmieście
Ziemia 52°13′45,61″N 21°00′26,96″E/52,229336 21,007489
Portal Portal Transport szynowy

Warszawa Śródmieście – przystanek i podziemny dworzec kolejowy w Warszawie znajdujący się na warszawskiej linii średnicowej, w miejscu przedwojennego Dworca Głównego[2] istniejącego do 1944[3]. Wcześniej w północno-zachodnim narożniku ul. Marszałkowskiej i Al. Jerozolimskich znajdował się Dworzec Wiedeński[2][3].

Na dworcu znajdują się automaty biletowe Kolei Mazowieckich i ZTM.

Obsługiwane połączenia[edytuj | edytuj kod]

Przewoźnik Linia Trasa
SKM S1 OtwockWarszawa ŚródmieścieWarszawa ZachodniaPruszków [4]
S2 Sulejówek MiłosnaWarszawa ŚródmieścieWarszawa ZachodniaWarszawa Lotnisko Chopina [4]
KM R1 Warszawa WschodniaWarszawa ŚródmieścieGrodzisk Mazowiecki [5]
R2 Warszawa ZachodniaWarszawa ŚródmieścieSiedlce [5]
R3 SochaczewWarszawa ŚródmieścieWarszawa Wschodnia [5]
R7 Warszawa ZachodniaWarszawa ŚródmieścieDęblin [5]
R8 Góra KalwariaWarszawa ŚródmieściePilawa [5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Hala dworca w 1968
Dworzec Warszawa Śródmieście widziany z 30. piętra PKiN
Perony przed remontem, który objął m.in. szlifowanie i polerowanie granitowych posadzek

Pierwszy dworzec Warszawa Śródmieście powstał w 1949 roku[2][3] (otwarcie nastąpiło 23 czerwca 1949 roku, na miesiąc przed przewidywaną datą), w ramach odbudowy warszawskiej linii średnicowej ze zniszczeń wojennych. Początkowo perony dworcowe mieściły się w wykopie[2], do którego schodziło się po zadaszonej pochylni prowadzącej z murowanej hali dworcowej.

Począwszy od 1952 roku, w ramach porządkowania rejonu Pałacu Kultury i Nauki, teren dworca stopniowo nakrywano betonową płytą. W latach 1955-1963[3] wzniesiono nowy dworzec według projektu architektów Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka[6]. Nowoczesny projekt wnętrz zawierający między innymi kolorowe mozaiki ceramiczne wykonali Wojciech Fangor, Jerzy Sołtan i Zbigniew Ihnatowicz[6].

W trakcie budowy dworca w 1963 roku powstał fragment tunelu pieszego w kierunku wschodnim, który miał w przyszłości prowadzić z peronu 2. do stacji metra – pomimo tego, że budowy metra nie było wówczas nawet w odległych planach. Część podziemna dworca została otwarta 29 września 1963[7].

Dworzec składa się z części podziemnej (perony i kasy) oraz dwóch naziemnych pawilonów wejściowych z granitu. Każdy z trzech peronów ma po 2 niezależne wyjścia na powierzchnie (peron 1. i 3. na wysokości pawilonów, peron 2. na swoich końcach), istnieją też dwa przejścia podziemne w tym jedno nieczynne[8]. Czynne łączy wszystkie perony Śródmieścia i Dworca Centralnego[2], nie prowadząc na powierzchnię, znajduje się ono już kilka pięter pod ziemią. Przewiduje się przejście podziemne do powstałej w 1998 roku stacji warszawskiego metra Centrum[2], którego budowa ciągle się jednak opóźnia[8].

Bezpośrednio po oddaniu do użytku, dworzec zachwycał użytkowników swoją estetyką i funkcjonalnością, wynikającą z dużej przelotowości i zastosowania segregacji ruchu pieszego. Dworzec Śródmieście był przez dłuższy czas jedynym miejscem w Polsce, które mogło odgrywać w filmach rolę stacji metra, co zdarzyło się kilkakrotnie[potrzebne źródło].

Lata bez remontów zrobiły jednak swoje. W 2006 roku rozpoczął się remont bardzo już zaniedbanego kompleksu dworcowego, zakończony w styczniu roku 2007[6]. Dworcowi przywrócono w większości stan sprzed 40 lat, świadomie rezygnując jednak z daleko idącej modernizacji – w planach na najbliższe lata przewidziano wyburzenie pawilonów naziemnych i budowę centrum handlowego z częścią dworcową[2]. W 2011 roku na dworcu Warszawa Śródmieście zainstalowano windę dla osób niepełnosprawnych oraz podróżnych z ciężkim bagażem lub rowerem.

W 2014 pawilony zewnętrzne przeszły doraźną renowację i remont elewacji, która była w bardzo złym stanie[8].

Dworzec w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

  • 31 grudnia 1963, kilka miesięcy po oddaniu dworca do użytku, na peronach odbył się bal sylwestrowy, który uwieczniła m.in. Polska Kronika Filmowa[9].
  • Dworzec wystąpił w kilku filmach m.in. w Beacie zakochany w tytułowej bohaterce Olek Smoleński po kilku dniach poszukiwań spotyka ją na tym dworcu i namawia do powrotu do domu. Z kolei w Spotkaniu ze szpiegiem Maria Polińska spotyka się tam z imperialistycznym szpiegiem Bernardem[10].
  • Od kwietnia do sierpnia 2006 roku, w ramach imprezy „Dekarock Antyradia” zorganizowanej przez rozgłośnię, na dachu dworca koncerty zagrały zespoły: T.Love, Oddział Zamknięty, Hey, Strachy na Lachy i Homo Twist[11][12].
  • W wydanej w 2014 roku postapokaliptycznej powieści Kompleks 7215 Bartka Biedrzyckiego został opisany jako jedno z miejsc gdzie po wojnie atomowej znaleźli schronienie ocalelni warszawiacy[13].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Warszawa Śródmieście (pol.). Ogólnopolska Baza Kolejowa. [dostęp 2015-03-11].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Dworce kolejowe w Warszawie i okolicach (pol.). SISKOM. [dostęp 2015-03-11].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Warszawa Śródmieście – Historia (pol.). Ogólnopolska Baza Kolejowa. [dostęp 2015-03-11].
  4. 4,0 4,1 Informacja o przystanku na stronie ZTM (pol.). [dostęp 2015-03-11].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internetowy rozkład jazdy dla stacji Warszawa Śródmieście (odjazdy)
  6. 6,0 6,1 6,2 Stacja Kolejowa Warszawa Śródmieście (pol.). Warszawa Moim Oczkiem, 2010-11-28. [dostęp 2015-03-11].
  7. Grzegorz Piątek (red.): AR/PS. Architektura Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka. Warszawa: Centrum Architektury, 2012, s. 77. ISBN 978-83-934574-1-0.
  8. 8,0 8,1 8,2 Warszawa: Remont pawilonów na dworcu Śródmieście (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-11-27. [dostęp 2015-03-13].
  9. Grzegorz Piątek (red.): AR/PS. Architektura Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka. Warszawa: Centrum Architektury, 2012, s. 87. ISBN 978-83-934574-1-0.
  10. Grzegorz Sołtysiak: Filmowy przewodnik po Warszawie. Warszawa: Muzeum Powstania Warszawskiego, 2007, s. 43–44. ISBN 978-83-60142-70-7.
  11. Kolejny Dekarock Antyradia. portalmedialny.pl, 2006-06-23. [dostęp 2015-03-13].
  12. Łukasz Szewczyk: Antyradio ponownie na dachu. media2.pl, 2006-07-15. [dostęp 2015-03-13].
  13. Kamil Dróżdż: Bartek Biedrzycki – Kompleks 7215 (pol.). 2014-09-11. [dostęp 2014-10-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Warszawa Śródmieście
Linia 448 Warszawa Zachodnia – Warszawa Rembertów
odległość: 0,907 km
Warszawa OchotaBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 1,289 km