Warta Bolesławiecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°13'56"N 15°39'58"E
- błąd 39 m
WD 51°13'N, 15°40'E, 51°13'53.44"N, 15°40'3.76"E
- błąd 2310 m
Odległość 1828 m
Warta Bolesławiecka
wieś
Ilustracja
Pałac w Warcie Bolesławieckiej
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat bolesławiecki
Gmina Warta Bolesławiecka
Liczba ludności (III 2011) 863[1]
Strefa numeracyjna 75
Kod pocztowy 59-722
Tablice rejestracyjne DBL
SIMC 0368125
Położenie na mapie gminy Warta Bolesławiecka
Mapa konturowa gminy Warta Bolesławiecka, po lewej znajduje się punkt z opisem „Warta Bolesławiecka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Warta Bolesławiecka”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Warta Bolesławiecka”
Położenie na mapie powiatu bolesławieckiego
Mapa konturowa powiatu bolesławieckiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Warta Bolesławiecka”
Ziemia51°13′56″N 15°39′58″E/51,232222 15,666111

Warta Bolesławieckawieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Warta Bolesławiecka.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Wartha[2][3].

Polską nazwę Warta nad Nissą w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w roku 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[4].

  • 1217 Warte;
  • 1305 Wartha;
  • 1310 Warta;
  • 1426 Wartaw.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość powstała ok. 1200 r., ale prawdopodobnie już w XII w. templariusze wznieśli tu zamek. W dolinie Złotego Potoku prowadzono poszukiwania złota, które przerwał najazd mongolski w 1241. Wieś leżała na granicy okręgu bolesławieckiego i legnickiego, w średniowieczu pobierano od kupców cło. Właścicielami na przestrzeni wieków były rody szlacheckie von Stiebitzów, von Zedlitzów, von Glaubitzów, von Sommerfeldów i von Frankenbergów[5].

Transport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości był dawny przystanek kolejowy.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

Kościół parafialny w Warcie Bolesławieckiej.
  • kościół parafialny pw. Narodzenia NMP, pierwsza świątynia była wzmiankowana w 1305, obecny kościół powstał w XV w., kilkukrotnie przebudowywany m.in. w XVIII w. i w 1872. Świątynia orientowana, jednonawowa, z wydzielonym prezbiterium. W wyposażeniu m.in. kamienna chrzcielnica z 1569, ołtarze i ambona z I poł. XVIII w[5].
  • cmentarz przykościelny
  • plebania, z około 1600 r., przebudowa XIX wiek
  • cmentarz parafialny, z 1878 roku
  • zespół pałacowy:
    • ruiny zamku, gotyckiego z XIV-XV wieku
    • pałac-dwór z łącznikiem – bramą, z 1540 roku[7], przebudowywany w 1612 r., XVIII i XIX wieku
    • dwie oficyny pałacowe, z XVI wieku
    • trzy budynki gospodarcze i obora, z XVI w., XIX wieku
    • park
  • domy z XVIII i XIX wieku:
    • dom nr 17, z drugiej połowy XIX wieku
    • dom nr 21, z XVIII/XIX wieku
    • dom nr 37 (vis a vis kościoła), z XVIII wieku
  • wapiennik z drugiej połowy XVIII wieku.

Fikcja[edytuj | edytuj kod]

Warta Bolesławiecka była wzmiankowana w Lux perpetua, trzeciej części sagi śląskiej Andrzeja Sapkowskiego, o Reynevanie z Bielawy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis. dokumentyslaska.pl. [dostęp 2012-10-24].
  3. H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889.
  4. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.24.
  5. a b Waldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ​ISBN 83-88049-83-6
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 7. [dostęp 3 września 2012].
  7. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 395

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9​, ss. 605-11.
  • Małgorzata Kwiatkowska, Gmina Warta Bolesławiecka w zarysie dziejów i w dobie samorządności, rok 2008.