Wartość energetyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowa tabela opisująca wartość energetyczną i inne parametry żywieniowe

Wartość energetyczna – ilość energii w danym produkcie jaką organizm może przyswoić przez trawienie. Wartość energetyczna wyrażana jest w kilokaloriach (kcal) i kilodżulach (kJ).

Jedna kilokaloria żywieniowa (1 kcal lub 1000 kalorii) to ilość dostępnej przez trawienie pożywienia energii (ciepła), jaka podniesie temperaturę jednego kilograma wody o jeden stopień Celsjusza.

Niektórzy obstają przy konwencji pisania Kaloria wielką literą, dzięki czemu jedna Kaloria pożywienia jest równa 1000 kalorii (pisanych małymi literami), ale konwencja ta na ogół nie znajduje zwolenników.

Duża Kaloria zwana jest też kcal, aby wyraźnie zaznaczyć, że jest 1000 razy większa od małej kalorii, często spotykanej w chemii i fizyce. W rezultacie przedrostek kilo- nie jest używany przy dużych Kaloriach.

Mierzenie wartości energetycznej[edytuj]

Na początku XX wieku Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (ang. United States Department of Agriculture) opracował procedurę mierzenia wartości energetycznej, która pozostaje w użyciu do dziś.

Badana żywność jest całkowicie spalana w kalorymetrze, a ciepło uwolnione w wyniku spalania jest mierzone. Ta wartość jest używana do określenia całkowitej wartości energetycznej żywności. Potem dokonuje się odpowiedniej korekty opartej na rzeczywistym sposobie przyswajania energii przez człowieka.

Na przykład, czysty cukier uwalnia około 3,95 kcal całkowitej energii na gram, ale współczynnik przyswajalności dla cukru wynosi u człowieka ok. 98%, więc wartość energetyczna cukru wynosi 3,87 kcal na gram.

Ilość energii w składnikach pożywienia[edytuj]

składnik pożywienia gęstość energii[1]
kcal/g kJ/g
węglowodany (z wyjątkiem alkoholi wielowodorotlenowych) 4 17
alkohole wielowodorotlenowe (poliole)[a] 2,4 10
białko 4 17
tłuszcz 9 37
salatrimy 6 25
alkohol (etanol) 7 29
kwasy organiczne 3 13
błonnik 2 8
erytrytol 0 0

W zależności od przepisów obowiązujących w danym regionie lub woli producenta danej żywności, przyjmuje się, że kaloryczność błonnika jest zerowa, wynosi 2 kcal/g lub tyle ile zwykłe węglowodany, czyli 4 kcal/g[2]. W Stanach Zjednoczonych przyjmuje się, że rozpuszczalny błonnik ma 4 kcal/g, ale nierozpuszczalny błonnik 0 kcal/g[2].

Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 25 października 2011 od 13 grudnia 2016 włącznie producenci żywności będą mieli obowiązek przyjmowania, że kaloryczność błonnika wynosi 2 kcal/g[1]. Do 12 grudnia 2016 włącznie informacje te są przekazywane na zasadzie dobrowolności[1].

Energia w organizmach[edytuj]

Otrzymywanie i wydatek energii u ssaków[edytuj]

Statystycznie[potrzebny przypis] odsetki energii zużywanej przez organizm wynoszą:

  • 25% na pracę mechaniczną
  • 75% na podtrzymywanie funkcji życiowych

Przykładowe wydatki energetyczne u ludzi:[potrzebny przypis]

  • sen – 80 W
  • praca umysłowa – 150 W
  • jazda na rowerze – 500 W
  • wyczyn – 1000 W (z tego tylko 100 W na pracę)
Przykładowe obliczenia

Spalenie 500 g tłuszczu wymaga:

  • spoczynek (praca 80 W) – ok. 64 godzin[b]
  • intensywna gimnastyka (praca 500 W) – ok. 10 godzin[c]

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. alkohole cukrowe, słodziki
  2. (500 g x 37 kJ/g) / 80 W = 231250 s = 64,2 godz.
  3. (500 g x 37 kJ/g) / 500 W = 37000 s = 10,3 godz.

Przypisy

  1. a b c Dz. Urz. UE L 304 z 25.10.2011 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004, załącznik XIV „Współczynniki przeliczeniowe”
  2. a b Ile kalorii ma błonnik?. W: BlonnikPokarmowy.info [on-line]. [dostęp 2016-07-14].

Linki zewnętrzne[edytuj]