Wartownia nr 1 na Westerplatte

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Ilustracja
Budynek wartowni nr 1 od strony wejścia
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk-Westerplatte
Pierwszy właściciel Wojsko Polskie
Obecny właściciel Muzeum Gdańska
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Wartownia nr 1 na Westerplatte
Ziemia54°24′21,7″N 18°40′33,4″E/54,406028 18,675944

Wartownia nr 1 – główny punkt polskiej obrony we wrześniu 1939. Jedna z sześciu wartowni zbudowanych w latach 30. XX wieku, w celu zabezpieczenia placówki na Westerplatte. Jedyna ocalała, dzięki przesunięciu[1] w 1967 na obecne miejsce, uniknęła rozbiórki. Obecnie w zabytkowym[2] obiekcie mieści się oddział Muzeum Gdańska.

Historia wartowni[edytuj | edytuj kod]

W czasie całego okresu walk o Westerplatte wartownia nr 1 była kluczowym punktem polskiej obrony WST Westerplatte. Ogień prowadzony ze schronu w piwnicy i z okien w części naziemnej uniemożliwiał Niemcom przedostanie się od strony nasady półwyspu czy kanału portowego do centralnej jego części. Bryła budynku, choć rażona odłamkami pocisków i kulami cekaemów, pozostała nieuszkodzona.

Dowódcą załogi tego bohaterskiego punktu polskiej obrony był plutonowy Piotr Buder. Z około 15-osobowej obsady polegli w walkach Zygmunt Zięba i Jan Czywil.

Muzeum w wartowni nr 1[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze wartowni: radio, telefon polowy i łącznica na stanowisku podoficera dyżurnego
Wartownia od strony kanału portowego
Stanowisko strzeleckie z ręcznym karabinem maszynowym Browning wz. 1928

W czerwcu 1974 w jej wnętrzu powstała izba pamięci zorganizowana przez koło ZBoWiD w Nowym Porcie. W 1980 przekształcona została ona w istniejący do dziś oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Przez wiele lat opiekunami ekspozycji w wartowni byli dawni obrońcy Westerplatte z 1939 – Franciszek Bartoszak, Bernard Rygielski, Wiktor Ciereszko i Julian Dworakowski.

Zgodnie z przyjętą w 1974 koncepcją ekspozycja w wartowni odtwarza jej wnętrza z września 1939, z zaznaczeniem stanowisk bojowych załogi, a także poprzez różne przedmioty ukazujące dawne dzieje Westerplatte do 1939. W korytarzyku znajduje się siedem tablic z brązu wykonanych przez artystę Mariusza Kulpę, symbolizujących siedem dni walki żołnierzy Westerplatte we wrześniu 1939. Obok, plansze ze zdjęciami i mapkami ukazują dawne dzieje samego półwyspu, jak i Wojskowej Składnicy Tranzytowej w latach 1926-1939. W głównej sali prezentowana jest makieta półwyspu z zaznaczeniem sytuacji bojowej 1 września 1939. Na stole można obejrzeć prezentowane zdjęcia dokumentalne, zaś w gablotach broń i wyposażenie żołnierzy Wojska Polskiego z 1939, używane także przez załogę Westerplatte. Obok pokazana jest oryginalna kurtka mundurowa majora Henryka Sucharskiego z 1939 i walizka chorążego Edwarda Szewczuka, z którą udał się do niewoli po kapitulacji Westerplatte. Ekspozycję wzbogacają: makieta budynku koszar z 1936 oraz model pancernika „Schleswig-Holstein” w skali 1:100.

W następnej salce eksponowane są różne pamiątki po żołnierzach Westerplatte, fotokopie dokumentów oraz wydawnictwa dotyczące samej placówki, jak i losów jej załogi. Przed wartownią ustawione są dwa oryginalne pociski kalibru 280 mm z pancernika Schleswig-Holstein o wadze 330 kg każdy, które są darem Marynarki Wojennej RP.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]