Warzęcha mała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Warzęcha mała
Platalea minor[1]
Temminck & Schlegel, 1849
Ilustracja
Warzęcha mała w szacie godowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pelikanowe
Podrząd ibisowce
Rodzina ibisy
Rodzaj Platalea
Gatunek warzęcha mała
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg

Warzęcha mała (Platalea minor) – gatunek dużego, brodzącego ptaka z rodziny ibisów (Threskiornithidae). Ma najbardziej ograniczony zasięg występowania i jest jedynym gatunkiem spośród warzęch uważanym obecnie za zagrożony wyginięciem. Zasięg występowania tego ptaka jest ograniczony do nadbrzeżnych obszarów Azji Wschodniej. Niewielkie, rozproszone populacje wybierają tereny lęgowe na kilku małych skalistych wysepkach, położonych wzdłuż zachodnich wybrzeży Korei Północnej i Południowej. Trzy główne miejsca zimowania to tereny Hongkongu, Tajwanu i Wietnamu. Nie wyróżnia się podgatunków[3][4].

Długość ciała 60–78,5 cm; rozpiętość skrzydeł około 110 cm; masa ciała około 1,2 kg[3].

Osobniki zimujące w Hongkongu

Liczebność[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie zrealizowanego zimą (podczas gdy ptaki były na obszarze swojego hibernakulum) zliczania warzęch małych, w latach 1988–1990, oszacowano globalną populację tego gatunku na 288 osobników. Począwszy od 2006, dzięki wysiłkom związanym z ochroną przyrody oszacowana globalna populacja zwiększyła się do 1679 osobników[5]. W spisie warzęch małych z 2008 oszacowano całkowitą liczebność tych ptaków na 2065 osobników[6]. Populacja w Korei Północnej nie przewyższa 30 osobników, co sugeruje istnienie innej kolonii, która nie została jeszcze odkryta i która może być umiejscowiona w północno-wschodnich Chinach, na przykład na wysepkach Liaoning (koło strefy koreańskiej, gdzie ptaki się gnieżdżą).

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Za główny powód zmniejszania się liczebności populacji tego gatunku uważa się niszczenie jego naturalnego siedliska, szczególnie przez rolnicze wykorzystywanie przybrzeżnych terenów, jak również, głównie ostatnio, akwakulturę i uprzemysłowienie. Wojna koreańska (1950–1953) także musiała mieć ujemny wpływ na gatunek, ponieważ ptaki przestały w tym czasie gnieździć się w Korei Południowej. W Japonii, gdzie dawniej spędzały zimy, również stały się niezwykle rzadkie, a w późniejszych latach nigdy nie było zimy, w czasie której zostałoby zauważone więcej niż pięć ptaków.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Hongkongu, na podstawie „Wild Animals Protection Ordinance Cap 170”, gatunek jest objęty ochroną. W rezerwacie Mai Po Marshes podczas migracji można zaobserwować ćwierć światowej populacji warzęchy małej.

Obecnie gatunek jest w miarę dobrze chroniony w Korei Północnej. Na wyspach niedaleko brzegów, gdzie ptaki gniazdują, zostały utworzone strefy ochronne z ograniczonym dostępem. Jednak pozostaje nadal kilka zagrożeń, głównie dla ptaków, które pozostają na zimę w strefach. Zapotrzebowanie na ziemię, która byłaby przeznaczona dla sektora przemysłowego wśród beneficjentów, na Tajwanie jest duże, dlatego środowisko warzęch jest ciągle zagrożone. Natomiast siedliska w Wietnamie są przekształcane na hodowle krewetek, pomimo że są to obszary przyrody chronionej, zgodnie z konwencją ramsarską. W Hongkongu ptaki są niepokojone przez rybaków i zbieraczy muszli, co często uniemożliwia im żywienie się w czasie odpływu. W dodatku z powodu przewidywanego wzrostu populacji ludzi na Dalekim Wschodzie zanieczyszczenie prawdopodobnie stanie się poważnym problemem.

Warzęcha mała została prawnie uznana w Korei Południowej za zabytek przyrody nr 205.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Platalea minor, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Platalea minor, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. a b Matheu, E., del Hoyo, J. & Kirwan, G.M.: Black-faced Spoonbill (Platalea minor). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-10)].
  4. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-23].
  5. Advisory Council on the Environment Nature Conservation Subcommittee: Conservation of Black-faced Spoonbill (Platalea minor) in Hong Kong (ang.). grudzień 2006.
  6. Numbers of black-faced spoonbill visiting on the rise (ang.). [dostęp 18 listopada 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • BirdLife International, Platalea minor, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2008-11-18] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]