Wernyhora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wernyhora (ukr. Вернигора, pol. Waligóra[1], jego prawdopodobne imię to Mosij, czyli Mojżesz) – wędrowny starzec, legendarny wieszcz ukraiński, lirnik kozacki z XVIII wieku. W jednym z polskich mitów narodowych występuje jako postać przepowiadająca losy Rzeczypospolitej[2].

Wśród badaczy brak pewności co do tego, czy była to postać autentyczna. Być może Wernyhora był postacią, którą stworzyła ludowa legenda. Joachim Lelewel spisał około roku 1830 proroctwa Wernyhory. Jan Matejko uwiecznił go na obrazie.

Wernyhora w literaturze i malarstwie[edytuj]

Jego przepowiednie, w tym tzw. Proroctwo Wernyhory – o rozbiorach Rzeczypospolitej i jej późniejszym odrodzeniu, ożywiało wyobraźnię romantycznych poetów, takich jak Juliusz Słowacki (Wernyhora jako „Pan-Dziad z lirą” w Śnie srebrnym Salomei) czy Seweryn Goszczyński, za pośrednictwem których trafił do literatury. Stanisław Wyspiański uwiecznił go w Weselu, tworząc postać przejmującego, natchnionego wieszcza.

Wernyhora stał się też motywem w malarstwie, z najbardziej znanym obrazem Jana Matejki pod tym samym tytułem.

Na przełomie XVIII i XIX wieku wędrowni żebracy często powoływali się na Wernyhorę, niejednokrotnie podając się za niego.

Przypisy

  1. Wernyhora
  2. Michał Czajkowski: Wernyhora wieszcz ukraiński, F.A. Brockhaus, Lipsk 1898.

Bibliografia[edytuj]