Wersalska katastrofa kolejowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wersalska katastrofa kolejowa – zdarzenie, które miało miejsce 8 maja 1842 roku pomiędzy stacjami Meudon i Bellevue na linii łączącej Wersal i Paryż. Po uroczystościach na cześć króla Ludwika Filipa I w pałacu wersalskim[1] pociąg wracający do Paryża wykoleił się w Meudon po tym, jak w pierwszej lokomotywie złamała się oś. Wagony uderzyły w lokomotywę i zaczęły się palić. Była to pierwsza katastrofa kolejowa we Francji i na świecie, która spowodowała śmierć tak wielu ludzi. Zginęło 52-200 osób, w tym podróżnik Jules Dumont d’Urville. Jednym z wniosków wyciągniętych z katastrofy była decyzja o zaniechaniu praktyki zamykania pasażerów w wagonach we Francji.

Wykolejenie i pożar[edytuj | edytuj kod]

Późnym niedzielnym popołudniem 8 maja 1842 roku zakończyły się publiczne uroczystości na cześć króla Ludwika Filipa I w Ogrodach wersalskich i wielu przybyłych zdecydowało wracać do Paryża. O godzinie 17:30 pociąg z Wersalu odjechał do Paris Montparnasse[2]. Ponad 120-metrowy pociąg liczący 16-18 wagonów był prowadzony przez 2 lokomotywy parowe. W wagonach panował tłok, ponieważ pociągiem jechało 770 osób[3]. Przy prędkości 40 km/h, pomiędzy Bellevue i Meudon[1], jedna z osi pierwszej lokomotywy złamała się, przez co lokomotywa wykoleiła się, rozrzucając wokół zawartość pieca. Kiedy reszta pociągu podążyła za pierwszą lokomotywą, wagony zapaliły się, więżąc pasażerów zamkniętych w przedziałach. Zamykanie wagonów było powszechną praktyką w Europie kontynentalnej tamtych czasów[2]. Ogień był tak intensywny, że nie dało się ustalić liczby ofiar śmiertelnych – szacuje się, że śmierć poniosło 52[2]-200[4] osób, a setki odniosły poważne obrażenia[5]. Wśród ofiar byli podróżnik Jules Dumont d’Urville oraz jego rodzina[2]. Szczątki podróżnika zostały zidentyfikowane przez dr Dumontiera, lekarza i frenologa, na podstawie odlewów czaszki d’Urville’a. Niektóre grupy religijne twierdziły, że pasażerowie zostali ukarani za podróżowanie w niedzielę. Ku pamięci ofiar została wybudowana kaplica „Notre-Dame-des-Flammes” (polski: kaplica "Matki Boskiej od Płomieni"), która w 1938 roku została wpisana na listę (lista pomników historycznych we Francji), a następnie usunięta z tej listy w 1959 roku i niewiele później zburzona[6].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Była to pierwsza katastrofa, która doprowadziła do śmierci tak wielu osób, skutkiem czego we Francji zaniechano praktyki zamykania pasażerów w wagonach. Rząd Francji powołał komisję do zbadania katastrofy. Komisja ta poleciła testowanie osi, aby określić ich żywotność, oraz bieżące monitorowanie ich użycia tak, aby mogły zostać wymienione w odpowiednim momencie[7]. Problem zmęczenia materiału był słabo rozumiany w tamtych czasach, a katastrofa była jednym z powodów rozpoczęcia nam nim systematycznych badań[7]. Prace Edwardsa, Rankine’a i innych określiły, czym jest zmęczenie materiału[7]. Później Rankine opracował nowe rozwiązanie dla osi kolejowych. Później, w latach 1856-1879, prace Augusta Wohlera polepszyły proces testowania osi, co z kolei doprowadziło do wydłużenia ich żywotności[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Louis Armand: Histoire des chemins de fer en France. Presses Modernes, s. 42,. (fr.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Charles Francis Adams. Notes on Railroad Accidents. 1879. wydawca: G. P. Putnam's Sons. Dostępna online na catskillarchive.com The Versailles Accident. Dostęp: 26 października 2012.
  3. Patrice Boussel: Histoire de la vie française: Les révolutions, 1789-1871. Éditions de "l'Illustration,", 1972. (fr.)
  4. Pierre Mercier. L'opinion publique après le déraillement de Meudon en 1842. , 1993. Fédération des sociétés historiques et archéologiques de Paris et Ile-de-France (fr.). 
  5. Guy Fargette: Emile et Isaac Pereire. Harmattan, 2001, s. 69. ISBN 978-2-7475-0737-0. (fr.)
  6. Chapelle Notre Dame des Flammes (fr.). W: patrimoine-de-france.com [on-line]. [dostęp 26 października 2012].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 George Sendeckyj.Early Railroad Accidents and the Origins of research on fatigue of metals. 2006. str. 472-473, 480-481, 488