Wersenian wapniowo-disodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wersenian wapniowo-disodowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C10H12CaN2Na2O8
Masa molowa 374,27 g/mol
Wygląd bezwonny białe krystaliczne granulki albo biały lub prawie biały proszek, nieznacznie higroskopijny[1]
Identyfikacja
Numer CAS 62-33-9
PubChem 6093170[1]
DrugBank DBSALT000837[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC V03AB03
Stosowanie w ciąży kategoria B[4]

Wersenian wapniowo-disodowy (łac. natrii calcii adetas) – organiczny związek chemiczny, sól wapniowo-sodaowa kwasu wersenowego, stosowany jako odtrutka w leczeniu zatrucia ołowiem, cynkiem, kadmem i polonem.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Wersenian wapniowo-disodowy poprzez chelatowanie tworzy z jonami metali ciężkich rozpuszczalne kompleksy, które mogą być usuwane przez nerki[6]. Po podaniu wersenianu wapniowo-disodowego wydalanie ołowiu z moczem wzrasta 20–50-krotnie. Nie powinien być podawany doustnie, ponieważ zwiększa się wówczas przyswajanie ołowiu z przewodu pokarmowego[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • przewlekłe oraz ostre zatrucie ołowiem[4]
  • zatrucie cynkiem[6]
  • zatrucie kadmem[6]
  • zatrucie polonem[5]
  • diagnostyka podostrego zatrucia ołowiem[5]

Związek znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2017)[7].

Nie jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2018)[8].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Może powodować następujące działania niepożądane: niewydolność nerek, ostra martwica cewek nerkowych, nudności, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, gorączka, przejściowy wzrost aktywność aminotransferaz w osoczu, hipotensja, zaburzenia rytmu serca, zapalenie kątów ust, nudności, wymioty, anoreksję, nadmierne pragnienie, wysypka, ból głowy[4][5][6]. Przewlekłe podawanie może powodować niedobór cynku i witaminy B6[5].

Nefrotoksyczność może być związana ze zwrotnym wchłanianiem ołowiu w nefronie[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.