Wgłobienie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wgłobienie
schemat wgłobienia
schemat wgłobienia
ICD-10 K56.1
Obraz wgłobienia w USG jamy brzusznej

Wgłobienie (łac. invaginatio, intussusceptio, ang. intussusception) – patologiczny stan, w którym część jelita cienkiego wsuwa się teleskopowo w inną część jelita. Najczęstszym miejscem wgłobienia jest okolica kątnicy. Wgłobienie jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrego brzucha u niemowląt[1].

Etiologia[edytuj]

W 90% przypadków przyczyna wgłobienia jest nieznana. Zachorowania często występują sezonowo - częściej wiosną i jesienią[1], co koreluje z sezonowością infekcji adenowirusowych.[2] . Czynniki mechaniczne wpływające na perystaltykę (np. uchyłek Meckela, polipy, naczyniaki, zdwojenie jelit, krwiaki śródścienne w przebiegu zapalenia naczyń związanego z IgA) częściej obserwowane są u pacjentów powyżej 2 r.ż.[2]

Wgłobienie może występować również pooperacyjnie w każdym wieku, przyczyną jest wybiórczy powrót perystaltyki.

Pierwsza wprowadzona na rynek szczepionka przeciwko rotawirusom Rotashield została wycofana po niespełna roku stosowania, w 1998 roku[3], ponieważ stwierdzono większą częstość występowania wgłobienia jelit u dzieci ją otrzymujących[4].

Patogeneza[edytuj]

W przebiegu wgłobienia odpływ krwi z naczyń krezkowych jest utrudniony, co powoduje obrzęk ściany jelita powodujący przesiękanie krwi do światła jelita. Wymioty i nudności w przebiegu wgłobienia na początku są wynikiem podrażnienia otrzewnej, a z czasem niedrożności mechanicznej. W miarę przedłużania się wgłobienia, poprzez zaburzenia w ukrwieniu dochodzi do martwicy, a w rezultacie do perforacji ściany[5].

Objawy i przebieg[edytuj]

W podręcznikach opisywana jest charakterystyczna triada objawów: ostry ból brzucha, podbarwiony krwią stolec, nazywany objawem "galaretki malinowej (porzeczkowej)", wyczuwalny guz w jamie brzusznej. Objawy te razem występują jednak u mniej niż 50% dzieci z wgłobieniem[1].

Bóle brzucha w przebiegu wgłobienia mają charakter trwających od kilku do kilkunastu sekund napadów, pojawiających się w kilkunastominutowych odstępach, które zgodne są z ruchami perystaltycznymi jelita. U większości pacjentów dochodzi do pojawienia się wymiotów oraz zatrzymania stolca i gazów[1]. U małych niemowląt oraz u pacjentów z wgłobieniem pooperacyjnym ból brzucha może nie być wyraźnie zaznaczony, a głównym objawem są wymioty[2].

Rozpoznanie[edytuj]

Poza objawami klinicznymi podstawowym badaniem, wykorzystywanym w rozpoznaniu wgłobienia jest USG, w którym widoczny jest charakterystyczny obraz tarczy strzelniczej. Czułość tego badania wynosi około 98-100%[1]. W wątpliwych przypadkach wykonuje się zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej, które wykazuje cechy niedrożności mechanicznej przewodu pokarmowego[5]. Inną metodą diagnostyczną jest wlew kontrastowy z zawiesiny barytowej, który może być równocześnie metodą leczenia wgłobienia[1].

Leczenie[edytuj]

W dolegliwościach, które trwają mniej niż 24h wgłobienie jelita, przy braku objawów wskazujących na perforację przewodu pokarmowego wgłobienie leczy się nieoperacyjnie. W tym celu wykorzystywane są wlewki doodbytnicze w zawiesiny barytowej, lub wlew doodbytniczy z soli fizjologicznej (0,9% roztworu NaCl) wykonywany pod kontrolą USG oraz doodbytnicze podanie powietrza[1]. Odgłobienie za pomocą podania soli fizjologicznej jest obecnie standardem postępowania[5]. W przypadkach trwających dłużej, lub w razie niepowodzenia wlewów wykonuje się zabieg operacyjny.

Rokowanie[edytuj]

Nawet w zaawansowanych przypadkach jest dobre, śmiertelność jest bardzo niska. Nawroty występują z częstością 5% u pacjentów leczonych zachowawczo oraz 1% u pacjentów leczonych operacyjnie[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g Wybrane chirurgiczne schorzenia przewodu pokarmowego [w:] Piotr Albrecht, Hanna Szajewska, Choroby przewodu pokarmowego u dzieci, Warszawa 2013, ISBN 9788376371627.
  2. a b c d Wall J, Albanese CT, Current Diagnosis & Treatment: Surgery, 13e, accessmedicine.mhmedical.com [dostęp 2015-11-21].
  3. Szczepienie przeciwko rotawirusom AD 2015 Nie wylejmy dziecka z kąpielą, www.mp.pl [dostęp 2015-11-21].
  4. TV. Murphy, PM. Gargiullo, MS. Massoudi, DB. Nelson i inni. Intussusception among infants given an oral rotavirus vaccine. „N Engl J Med”. 344 (8), s. 564-572, 2001. DOI: 10.1056/NEJM200102223440804. PMID: 11207352. 
  5. a b c Andrzej Kamiński, Wybrane zagadnienia z chirurgii, urologii, neurochirurgii i ortopedii dziecięcej [w:] Wanda Kawalec, Ryszard Grenda, Helena Ziółkowska, Pediatria, PZWL, ISBN 9788320043099.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.