Więzienie Abu Ghurajb

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Więzienie Abu Ghurajb
Abu Ghurajb

Więzienie Abu Ghurajb (arab. سجن أبو غريب) – więzienie w Abu Ghurajb w środkowym Iraku, położone blisko Bagdadu; miejsce tortur więźniów irackich przez żołnierzy amerykańskich w 2003 roku.

Historia[edytuj kod]

Więzienie zostało wybudowane w latach 60. XX w. ok. 32 km na zachód od Bagdadu[1]. Teren wiezienia zajmuje ponad 280 akrów[1]. Podczas rządów Saddama Husajna pełnił funkcję zakładu karnego, w którym przetrzymywano zarówno więźniów kryminalnych jak i politycznych[1]. Liczba uwięzionych w Abu Ghurajb w okresie rządów Husajna nie jest znana[1]. Więźniowie polityczni byli poddawani torturom i powszechne były egzekucje zbiorowe[1]. W październiku 2002 roku Husajn ogłosił amnestię i wszyscy więźniowie Abu Ghurajb zostali uwolnieni[1]. Więzienie zostało splądrowane w 2003 roku[1].

Po rozpoczęciu II wojny w Zatoce Perskiej ośrodek przeszedł w ręce armii Stanów Zjednoczonych, został odremontowany i przekształcony w miejsce przetrzymywania ludzi podejrzanych o działalność partyzancką i terroryzm[1][2]. Jak się później okazało, zdecydowana większość przetrzymywanych to były osoby cywilne[1][3][2]. Komendantem ośrodka była generał Janis Karpinski[3].

W kwietniu 2004 roku media opublikowały zdjęcia zrobione przez żołnierzy amerykańskich – strażników w Abu Ghurajb – przedstawiające wykorzystanych i upokarzanych więźniów, często w towarzystwie uśmiechających się żołnierzy amerykańskich[1]. W maju 2004 roku amerykański dziennikarz Seymour Hersh w tygodniku The New Yorker ujawnił rozliczne przypadki torturowania przez amerykańskich żołnierzy irackich więźniów, powołując się na tajny raport generała Antonia Taguby[3]. Do tortur należało m.in.[3][2][4]:

  • pobicia (w tym śmiertelne),
  • skakanie po ranach postrzałowych,
  • oblewanie kwasem fosforowym,
  • okładanie rannych metalową pałką,
  • uderzanie więźniem o mur,
  • rażenie prądem,
  • szczucie psami,
  • tzw. „pająk” – związywanie razem (sześciu) stojących więźniów przy pomocy sznura, za narządy płciowe i popychanie jednego z nich,
  • wiązanie kończyn i penisów drutem, a następnie przeciąganie po podłodze,
  • wahadło,
  • wkładanie przedmiotów w odbytnicę,
  • gwałty (również na niepełnoletnich),
  • oddawanie moczu na więźniów, poniżanie seksualne, straszenie śmiercią, zmuszanie do leżenia na sobie i stania wielu godzin w tej samej pozycji z workiem na głowie itd.

Aby skruszyć niektórych więźniów, torturowano członków ich rodzin, w tym niepełnoletnie dzieci[5].

W wyniku skandalu, jaki wybuchł po ujawnieniu tych informacji, wielu wojskowych odsunięto od służby i postawiono przed sądem, m.in. Lynndie England i Charles Graner zostali uznani za winnych i skazani na kary pozbawienia wolności[6][7]. Ówczesnej komendant więzienia generał Janis Karpinski obniżono w 2005 roku stopień wojskowy do pułkownika[8].

Według generała Taguby, na sprawę tortur w Abu Ghurajb nie należy patrzeć jak na samowolne działania kilku żołnierzy. Zebrane przez niego dowody wskazują jednoznacznie na udział agentów CIA, wywiadu wojskowego oraz wysokich rangą urzędników Pentagonu[2].

We wrześniu 2006 więzienie przekazano władzom irackim[1]. W lutym 2009 roku wiezienie ponownie otwarto jako Centralny Zakład Karny Bagdadu[1]. Zakład zamknięto w 2014 roku[9].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l Beth K. Dougherty, Edmund A. Ghareeb: Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press, 2013, s. 51. ISBN 9780810879423. [dostęp 2017-02-27]. (ang.)
  2. a b c d Seymour M. Hersh. The General’s Report. How Antonio Taguba, who investigated the Abu Ghraib scandal, became one of its casualties. „The New Yorker”, 2007-06-25 (ang.). 
  3. a b c d Seymour M. Hersh. Torture at Abu Ghraib American soldiers brutalized Iraqis. How far up does the responsibility go?. „The New Yorker”, 2004-05-10 (ang.). 
  4. Kate Zernike: Detainees depict abuses by guard in prison in Iraq (ang.). The New York Times, 22 sierpnia 2009. [dostęp 2009-08-22].
  5. Mark Benjamin: US Forces Kidnapped Family Members (ang.). Global Policy Forum, 14 lipca 2006. [dostęp 2009-08-22].
  6. David S. Cloud. Private Found Guilty in Abu Ghraib Abuse. „The New York Times”, 2005-09-25 (ang.). 
  7. The Associated Press: Graner gets 10 years for Abu Ghraib abuse (ang.). W: nbcnews.com [on-line]. [dostęp 2017-02-27].
  8. Samira Simone: Abu Ghraib head finds vindication in newly released memos (ang.). W: CNN.com [on-line]. [dostęp 2017-02-27].
  9. Duraid Adnan, Tim Arango. Iraq Shuts Down the Abu Ghraib Prison, Citing Security Concerns. „The New York Times”, 2014-04-15 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj kod]