Więzienie Abu Ghurajb

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Więzienie Abu Ghurajb
Abu Ghraib prison complex
Typ więzienie wojskowe
Odpowiedzialny  Stany Zjednoczone
Rozpoczęcie działalności 2003
Zakończenie działalności 2006
Terytorium Irak
Miejsce okolice Bagdadu
Pierwotne przeznaczenie cywilne więzienie irakijskie
Powierzchnia 113 ha
Liczba więźniów 4500
Narodowość więźniów Irakijczycy
Liczba ofiar 24
Położenie na mapie Iraku
Mapa lokalizacyjna Iraku
Więzienie Abu Ghurajb
Więzienie Abu Ghurajb
33,29139°N 44,06611°E/33,291389 44,066111
Więzienie Abu Ghurajb
Abu Ghurajb

Więzienie Abu Ghurajb (arab. ‏سجن أبو غريب‎) – więzienie w Abu Ghurajb w środkowym Iraku, położone blisko Bagdadu, miejsce tortur więźniów irackich przez żołnierzy amerykańskich w 2003 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Więzienie zostało wybudowane w latach 60. XX w. ok. 32 km na zachód od Bagdadu[1]. Teren wiezienia zajmuje ponad 280 akrów[1]. Podczas rządów Saddama Husajna pełnił funkcję zakładu karnego, w którym przetrzymywano zarówno więźniów kryminalnych jak i politycznych[1]. Liczba uwięzionych w Abu Ghurajb w okresie rządów Husajna nie jest znana[1]. Więźniowie polityczni byli poddawani torturom i powszechne były egzekucje zbiorowe[1]. W październiku 2002 roku Husajn ogłosił amnestię i wszyscy więźniowie Abu Ghurajb zostali uwolnieni[1]. Więzienie zostało splądrowane w 2003 roku[1].

Po rozpoczęciu II wojny w Zatoce Perskiej ośrodek przeszedł w ręce armii Stanów Zjednoczonych, został odremontowany i przekształcony w miejsce przetrzymywania ludzi podejrzanych o działalność partyzancką i terroryzm[1][2]. Jak się później okazało, zdecydowana większość przetrzymywanych to były osoby cywilne[1][3][2]. Komendantem ośrodka była generał Janis Karpinski[3].

W kwietniu 2004 roku media opublikowały zdjęcia zrobione przez żołnierzy amerykańskich – strażników w Abu Ghurajb – przedstawiające wykorzystanych i upokarzanych więźniów, często w towarzystwie uśmiechających się żołnierzy amerykańskich[1]. W maju 2004 roku amerykański dziennikarz Seymour Hersh w tygodniku The New Yorker ujawnił rozliczne przypadki torturowania przez amerykańskich żołnierzy irackich więźniów, powołując się na tajny raport generała Antonia Taguby[3]. Do tortur należało m.in.[3][2][4]:

  • pobicia (w tym śmiertelne),
  • skakanie po ranach postrzałowych,
  • oblewanie kwasem fosforowym,
  • okładanie rannych metalową pałką,
  • uderzanie więźniem o mur,
  • rażenie prądem,
  • szczucie psami,
  • tzw. „pająk” – związywanie razem (sześciu) stojących więźniów przy pomocy sznura, za narządy płciowe i popychanie jednego z nich,
  • wiązanie kończyn i penisów drutem, a następnie przeciąganie po podłodze,
  • wahadło,
  • wkładanie przedmiotów w odbytnicę,
  • gwałty (również na niepełnoletnich),
  • oddawanie moczu na więźniów, poniżanie seksualne, straszenie śmiercią, zmuszanie do leżenia na sobie i stania wielu godzin w tej samej pozycji z workiem na głowie itd.

Aby skruszyć niektórych więźniów, torturowano członków ich rodzin, w tym niepełnoletnie dzieci[5].

W wyniku skandalu, jaki wybuchł po ujawnieniu tych informacji, wielu wojskowych odsunięto od służby i postawiono przed sądem, m.in. Lynndie England i Charles Graner zostali uznani za winnych i skazani na kary pozbawienia wolności[6][7]. Ówczesnej komendant więzienia generał Janis Karpinski obniżono w 2005 roku stopień wojskowy do pułkownika[8].

Według generała Taguby, na sprawę tortur w Abu Ghurajb nie należy patrzeć jak na samowolne działania kilku żołnierzy. Zebrane przez niego dowody wskazują jednoznacznie na udział agentów CIA, wywiadu wojskowego oraz wysokich rangą urzędników Pentagonu[2].

We wrześniu 2006 więzienie przekazano władzom irackim[1]. W lutym 2009 roku wiezienie ponownie otwarto jako Centralny Zakład Karny Bagdadu[1]. Zakład zamknięto w 2014 roku[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l Beth K. Dougherty, Edmund A. Ghareeb: Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press, 2013, s. 51. ISBN 978-0-8108-7942-3. [dostęp 2017-02-27]. (ang.)
  2. a b c d Seymour M. Hersh. The General’s Report. How Antonio Taguba, who investigated the Abu Ghraib scandal, became one of its casualties. „The New Yorker”, 2007-06-25 (ang.). 
  3. a b c d Seymour M. Hersh. Torture at Abu Ghraib American soldiers brutalized Iraqis. How far up does the responsibility go?. „The New Yorker”, 2004-05-10 (ang.). 
  4. Kate Zernike: Detainees depict abuses by guard in prison in Iraq (ang.). The New York Times, 22 sierpnia 2009. [dostęp 2009-08-22].
  5. Mark Benjamin: US Forces Kidnapped Family Members (ang.). Global Policy Forum, 14 lipca 2006. [dostęp 2009-08-22].
  6. David S. Cloud. Private Found Guilty in Abu Ghraib Abuse. „The New York Times”, 2005-09-25 (ang.). 
  7. The Associated Press: Graner gets 10 years for Abu Ghraib abuse (ang.). W: nbcnews.com [on-line]. [dostęp 2017-02-27].
  8. Samira Simone: Abu Ghraib head finds vindication in newly released memos (ang.). W: CNN.com [on-line]. [dostęp 2017-02-27].
  9. Duraid Adnan, Tim Arango. Iraq Shuts Down the Abu Ghraib Prison, Citing Security Concerns. „The New York Times”, 2014-04-15 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]