Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
Położenie gminy: Nowy Wiśnicz, Lipnica Murowana.
Data utworzenia 1997
Powierzchnia 143,11 km²
Otulina 0 km²
Liczba rezerwatów 3
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy
Ziemia49°53′11″N 20°28′40″E/49,886389 20,477778
Krajobraz. Widok na Pasmo Szpilówki z Rajbrotu
Paprotna
Rezerwat przyrody Kamień Grzyb
Zamek w Nowym Wiśniczu
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej
Kamienie Brodzińskiego
Kamienie Brodzińskiego
Skałki Chronowskie

Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy jest parkiem krajobrazowym, który powstał w kwietniu 1997 roku i leży w środkowej części województwa małopolskiego, na Pogórzu Wiśnickim (513.34, według: Kondracki, 1994)[1] przynależącym do fliszowych Karpat zewnętrznych (513, według: Kondracki, 1994). Funkcje otuliny pełnią: Obszar Chronionego Krajobrazu Wschodniego Pogórza Wiśnickiego oraz Obszar Chronionego Krajobrazu Zachodniego Pogórza Wiśnickiego.

Opis ogólny[edytuj]

Powierzchnia parku wynosi 14 311 ha (teren gmin Nowy Wiśnicz i Lipnica Murowana). Celem utworzenia parku była ochrona wyróżniającego się krajobrazu przyrodniczego i unikalnego krajobrazu kulturowego. Na terenie parku występują bardzo różnorodne obszary o unikatowych walorach krajobrazowych. Oprócz wzgórz, których wysokość przekracza 500 m n.p.m. występują niewielkie i płaskie wzgórza, głębokie doliny rzeczne, strome jary potoków, obszary pól uprawnych, lasy, łaski i torfowiska. Na wzgórzach leśnych występują liczne ostańce skalne, często posiadające kształt grzyba. Różnorodność rzeźby terenu Pogórza Wiśnickiego na tym obszarze pociąga za sobą różnorodność występujących tu ekosystemów i bogactwo gatunków roślin oraz zwierząt. Bogaty jest też dorobek kultury materialnej tego regionu.

Środowisko przyrodnicze na obszarze parku jest w niewielkim tylko stopniu skażone, gdyż brak tu ciężkiego przemysłu i wielkich aglomeracji miejskich, a rolnictwo zbliżone jest do ekologicznego. W ostatnich czasach obserwuje się postępującą naturalizację krajobrazu na terenie parku. Część pól uprawnych bowiem wskutek zaniechania uprawy zarasta lasem lub zamieniona zostaje na łąki i ugory.

Zabytki kultury materialnej[edytuj]

Przyroda nieożywiona[edytuj]

Na terenie Parku znajduje się 11 interesujących obiektów, z których najcenniejsze to:

Rośliny i grzyby[edytuj]

Występują tu gatunki roślin typowe dla pogórza. Wśród zespołów leśnych dominują: buczyna karpacka, kwaśna buczyna niżowa, grądy i bory mieszane, łęg olszowo-jesionowy, podgórski łęg jesionowy, olszynka karpacka, żyzna jedlina. Wśród gatunków drzew dominują: buk, sosna, dąb i jodła. Wśród nieleśnych zespołów roślinnych występują: młaki turzycowo-mietlicowe i turzycowo-kozłkowe, murawy kserotermiczne oraz zespoły torfowiskowe.

Flora naczyniowa Wiśnicko-Lipnickiego Parku Krajobrazowego liczy 671 gatunków, natomiast flora mszaków – 122 gatunki[2]. Z ciekawszych gatunków występują: ciemiężyca zielona, dziewięćsił bezłodygowy, goryczka krzyżowa, goryczuszka orzęsiona, lilia złotogłów, podkolan biały, wawrzynek wilczełyko, kukułka szerokolistna i plamista, modrzewnica zwyczajna, gnidosz błotny. Na zacienionych miejscach w lesie znaleźć można paproć pióropusznik strusi, skrzyp olbrzymi, parzydło leśne, konwalię majową. Ogółem stwierdzono występowanie 51 chronionych gatunków roślin naczyniowych oraz 24 gatunki chronionych mszaków[3].

Na górze Bukowiec utworzono leśny rezerwat przyrody Bukowiec, w którym wśród dobrze zachowanego drzewostanu znajdują się kwitnące okazy bluszczu pospolitego.

Na terenie Parku wykazano występowanie 187 różnych taksonów grzybów. Spotykane tu rzadkie gatunki to: gąska topolowa, łysiczka zielononiebieska, fałdówka kędzierzawa, czyreń sosnowy, buławka rurkowata, buławka sitkowata[4].

Odnotowano tu także136 gatunków porostów, z których najciekawsze to: kruszownica szorstka, żełuczka zmienna, literak właściwy, złotorost zwodniczy[2].

Fauna[edytuj]

Stwierdzono występowanie 119 gatunków chronionych zwierząt, m.in.:

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny niebieski – niebieski: BochniaNowy WiśniczKamień GrzybPaprotna (obok Kamieni Brodzińskiego) – RajbrotŁopuszePrzełęcz RozdzieleWidoma – góra KamionnaPasierbiecka GóraTymbark.

szlak turystyczny czarny – z Rajbrotu przez Rogozową i dolinę Piekarskiego Potoku do Lipnicy Murowanej.
szlak turystyczny zielony – z Rajbrotu przez Dominiczną Górę, Piekarską Górę, Szpilówkę, Bukowiec i Machulec do Czchowa.

Przypisy

  1. Kondracki J., 1994, Geografia Polski: mezoregiony fizyczno – geograficzne, Warszawa, Wydawnictwa Naukowe PWN
  2. a b Dokumentacja inwentaryzacyjna Wiśnicko – Lipnickiego Parku Krajobrazowego, TOM II Inwentaryzacja przyrodnicza (2012).
  3. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego
  4. Dokumentacja inwentaryzacyjna Wiśnicko – Lipnickiego Parku Krajobrazowego, TOM II Inwentaryzacja przyrodnicza (2012).

Linki zewnętrzne[edytuj]