Wiciokrzew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiciokrzew, suchodrzew
Ilustracja
Morfologia (wiciokrzew pospolity)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd szczeciowce
Rodzina przewiertniowate
Rodzaj wiciokrzew
Nazwa systematyczna
Lonicera L.
Sp. Pl. 173. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Lonicera caprifolium L.[2]
Owoce suchodrzewu pospolitego

Wiciokrzew, suchodrzew (Lonicera L.) – rodzaj roślin wieloletnich należący do rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Rośliny zielne i pnące nazywane są wiciokrzewami, natomiast krzewy i niewielkie drzewa – suchodrzewami. Rodzaj liczy około 180 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na całej półkuli północnej[3][4], na południe sięgając do Meksyku, północnej Afryki, Jawy i Filipin[5]. W Polsce występują trzy gatunki rodzime: wiciokrzew pomorski (L. periclymenum), czarny (L. nigra) i pospolity (L. xylosteum). Zadomowionymi antropofitamiwiciokrzew przewiercień (L. caprifolium) i wiciokrzew tatarski (L. tatarica)[6]. Rośliny te rosną zwykle w lasach i zaroślach. Około stu gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne, ze względu najczęściej na silnie pachnące, efektowne kwiaty i pnący pokrój, ewentualnie przydatność krzewów do nasadzeń w formie żywopłotów[5]. Jako roślina owocowa uprawiana jest odmiana wiciokrzewu sinego L. caerulea var. kamtschatica znana pod nazwą jagody kamczackiej[7]. Kwiaty u tych roślin przeważnie są wonne, silnie zwłaszcza wieczorami i nocą, wytwarzają nektar i zapylane są przez owady i kolibry[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Pnącza osiągające ponad 10 m wysokości, krzewy o pędach łukowatych lub prosto wzniesionych, rzadko niewielkie drzewa do 5 m wysokości[5]. Pędy puste wewnątrz lub pełne, z białawym lub brązowym rdzeniem[4].
Liście
Rodzaj obejmuje zarówno rośliny wieczniezielone, jak i o ulistnieniu sezonowym[3][5]. Ulistnienie nakrzyżległe, rzadko okółkowe[4]. Blaszki liściowe zwykle osadzone na krótkich ogonkach, bez przylistków, czasem z przylistkami znajdującymi się między parą liści lub z linią łączącą nasady ogonków. U niektórych gatunków górne liście podkwiatostanowe siedzące lub połączone nasadami[4]. Blaszka zwykle całobrzega, długo zaostrzona na szczycie[5].
Kwiaty
Zebrane w naprzeciwległe kwiatostany wierzchotkowe w kątach liści lub na szczytach pędów, często zredukowane do pary kwiatów, czasem pojedynczych lub trzech kwiatów. Czasem oś kwiatostanów silnie skrócona, tak że kwiaty są główkowato skupione[4]. Działki kielicha w liczbie 5, czasem 4[4], zwykle drobne[5]. Płatków korony jest 5 i są one zrośnięte w krótszą lub dłuższą rurkę, zakończoną dwiema wargami lub promieniście rozpostartymi łatkami. U L. hildebrandiana korona osiąga do 15 cm długości. Płatki mają barwę białą, purpurową, czerwoną lub żółtą. Pręcików jest 5. Zalążnia jest dolna, z 2, 3 lub 5 komorami zawierającymi liczne zalążki. Szyjka słupka pojedyncza, zakończona główkowatym znamieniem[5].
Owoce
jagody, czasem zrośnięte parami, barwy czerwonej, zielonej, niebieskoczarnej lub czarnej, zawierające pojedyncze lub liczne nasiona[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2]

Caprifolium Mill., Euchylia Dulac

Homonimy taksonomiczne[2]

Lonicera J. Gaertner = Loranthus L., Lonicera Boehmer in C. G. Ludwig = Psittacanthus C. F. P. Martius

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG IV z 2016)

Rodzaj z podrodziny Caprifolioideae Eaton z rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae[1].

Wykaz gatunków (taksony o nazwach zaakceptowanych według The Plant List)[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-27].
  2. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  3. a b Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. a b c d e f g Lonicera Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-09-03].
  5. a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. London: Macmillan, 2002, s. 446. ISBN 0-333-73003-8.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 421-425. ISBN 978-1842466346.
  8. Lonicera. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-09-03].