Wieża Kleista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wieża Kleista
Frankfurter Kleistturm
Ilustracja
Wieża Kleista w 1916 roku
Państwo

 Cesarstwo Niemieckie

Miejscowość

Frankfurt nad Odrą

Typ budynku

wieża widokowa

Styl architektoniczny

eklektyzm

Fundator

środki społeczne i dobrowolne składki

Wysokość całkowita

21 m

Rozpoczęcie budowy

1891

Ukończenie budowy

1892

Zniszczono

20 lutego 1945

Położenie na mapie Słubic
Mapa konturowa Słubic, na dole znajduje się ikonka wieży z opisem „Dawna lokalizacja wieży na mapie obecnych Słubic”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi znajduje się ikonka wieży z opisem „Dawna lokalizacja wieży na mapie obecnych Słubic”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko lewej krawiędzi znajduje się ikonka wieży z opisem „Dawna lokalizacja wieży na mapie obecnych Słubic”
Położenie na mapie powiatu słubickiego
Mapa konturowa powiatu słubickiego, po lewej znajduje się ikonka wieży z opisem „Dawna lokalizacja wieży na mapie obecnych Słubic”
Położenie na mapie gminy Słubice
Mapa konturowa gminy Słubice, blisko centrum na lewo znajduje się ikonka wieży z opisem „Dawna lokalizacja wieży na mapie obecnych Słubic”
Ziemia52°20′41,84″N 14°35′40,16″E/52,344956 14,594489

Wieża Kleista (niem. Frankfurter Kleistturm) – nieistniejąca już wieża widokowa ufundowana ze środków społecznych i dobrowolnych składek, wybudowana w latach 1891–1892 na najwyższym wzniesieniu ówczesnych Judenberge (60 m n.p.m.) w Dammvorstadt – prawobrzeżnej części Frankfurtu nad Odrą w Cesarstwie Niemieckim (od 1919 roku Republika Weimarska, a od 1933 roku III Rzesza), na terenie obecnego Parku Rozrywki i Rekreacji w Słubicach.

Historia obiektu[edytuj | edytuj kod]

Teren ten był wówczas integralną częścią Frankfurtu nad Odrą a budowniczy pragnęli w ten sposób wyrazić swój szacunek i oddać hołd frankfurckiemu oficerowi armii pruskiej Ewaldowi Christianowi von Kleistowi (1715-1759), śmiertelnie rannemu podczas bitwy pod Kunowicami.

Na dole wieży prosperowała restauracja o nazwie „Kleisthöhe”, obok stały stoliki kawiarniane i drewniana huśtawka. W czasie, gdy lokal był otwarty, na szczycie wieży powiewała flaga (głównie III Rzeszy). Liczba klientów i turystów mocno wzrosła po 1927 roku, kiedy to w okolice stadionu i wieży docierała linia tramwajowa nr 2. Ze szczytu wieży można było obserwować okolicę, w tym w szczególności kompleks ówczesnego Ostmarkstadion (obecnie stadion SOSiR). Budowla została wysadzona 20 lutego 1945 roku przez żołnierzy niemieckich wycofujących się w kierunku Berlina.

Pozostałości po wieży

Współcześnie po wieży pozostały ruiny. Odbudowa wieży Kleista stała się jednym z celów „Strategii Rozwoju Gminy Słubice na lata 2007–2013”[1]. W 2008 roku Rada Miejska w Słubicach podjęła uchwałę intencyjną w tej sprawie, zobowiązując burmistrza Gminy do podjęcia odbudowy obiektu, jednak po protestach mieszkańców jeden ze słubickich radnych stwierdził, że miało to być tylko symboliczne upamiętnienie miejsca w którym wieża stała[2]. W czerwcu 2012 roku w ramach projektu „Ścieżka edukacyjna po historycznych miejscach Słubic” w okolicach stadionu SOSiR pojawiła się tablica informacyjna opisująca historię wieży Kleista. W 2014 roku poinformowano o sumie 6 mln zł, które Słubice wydadzą na budowę wieży[3]. W 2017 roku przedstawiono wizualizacje budowli, które potwierdziły, że nowa wieża nie będzie w żaden sposób nawiązywała architektonicznie do pierwowzoru, będzie od niego wyższa o 9 metrów oraz będzie stała w nieco innym miejscu – co potwierdziło, że jest to zupełnie nowy projekt architektoniczny, a nie odbudowa wieży w jej pierwotnym kształcie[4]. W marcu 2018 roku podpisano umowę na dofinansowanie budowy wieży Kleista[5]. W listopadzie 2019 roku odbył się przetarg, który wygrała firma, mająca wybudować wieżę. Przeznaczono na budowę ponad 7 mln złotych, mimo, że początkowo zakładano sumę 4,82 mln (85% środków miała pokryć Unia Europejska) na inwestycję, jednak żadne przedsiębiorstwo nie było zainteresowane realizacją inwestycji za taką sumę. W maju 2020 roku ruszyła budowa obiektu[6]. W kwietniu 2022 roku budowa wieży została przerwana[7].

Od początku plan odbudowy wieży budził kontrowersje wśród mieszkańców, ale także i wśród samych radnych. Po ogłoszeniu przez miasto podjęcia decyzji o budowie wieży, inwestycje blokowali mieszkańcy okolicznego osiedla Leśnego, którzy założyli stowarzyszenie[8], a społeczność miasta zarzucała gminie rozrzutność na niepotrzebne inwestycje kosztem tych oczekiwanych przez obywateli jak m.in. obwodnica, szkodliwość dla środowiska i degradację parku w którym wieża stanie[2]. Przede wszystkim jednak kontrowersje wzbudził sam patron, który był doświadczonym pruskim oficerem, mimo napisania licznych utworów poetyckich, nie związanym ze Słubicami, a tym bardziej nową wieżą, która nie nawiązuje do historycznej, co wytykali mieszkańcy[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina Słubice: Strategia rozwoju Gminy Słubice na lata 2007–2013 (pol.). slubice.pl, 28 grudnia 2007. [dostęp 2018-04-08].
  2. a b Beata Bielecka: Wieża Kleista nadal dzieli słubiczan (pol.). Gazeta Lubuska.pl, 4 listopada 2014. [dostęp 2018-04-08].
  3. 6 mln zł wydadzą Słubice na odbudowę Wieży Kleista (pol.). gazetalubuska.pl, 8 sierpnia 2014. [dostęp 2018-04-08].
  4. Słubice24.pl: Tak będzie wyglądać Wieża Kleista – mamy wizualizacje (pol.). slubice.pl, 13 marca 2017. [dostęp 2018-04-08].
  5. Słubice24.pl: Umowa na dofinansowanie wieży Kleista podpisana (pol.). slubice.pl, 23 marca 2018. [dostęp 2018-04-08].
  6. Redakcja: Lada moment ruszą prace przy budowie Wieży Kleista. Inwestycja wzbudza wiele kontrowersji (pol.). slubice.naszemiasto.pl, 29 kwietnia 2020. [dostęp 2022-07-25].
  7. Redakcja: Budowa wieży Kleista stanęła. Pytamy gminę Słubice, co dalej z inwestycją (pol.). Słubice24.pl, 9 maja 2022. [dostęp 2022-07-25].
  8. Beata Bielecka: Komu ma służyć wieża Kleista, którą odbudują slubiczanie? (pol.). Gazeta Lubuska.pl, 23 września 2014. [dostęp 2022-07-25].
  9. Renata Hryniewicz: Wieża Kleista, czyli poety czy nazisty? (pol.). slubice.naszemiasto.pl, 17 lipca 2017. [dostęp 2018-04-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Frankfurt nad Odrą i Słubice. Plan miast 1:12 500. Zakł. Kartogr. Sygnatura, Zielona Góra. 2003., ISBN 83-87873-23-3.
  • Walter Hausdorf, Siegrid Noack: Słubice – Ulice, drogi i place a ich rozwój historyczny, we: Frankfurter Jahrbuch 2005, ISBN 3-933416-61-2.
  • Monika Kilian, Ulrich Knefelkamp (red.): Frankfurt Oder Slubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgescichte, Berlin 2003.
  • Jörg Kotterba, Frank Mangelsdorf (wyd.): Einst und jetzt. Frankfurt (Oder) / Slubice, Culturcon Medien, 2010.
  • Sebastian Preiss/ Uta Hengelhaupt/ Sylwia Groblica/ Almut Wille/ Dominik Oramus: Słubice. Historia – topografia – rozwój, Słubice 2003.
  • Maria Rutowska (red.): Słubice 1945-1995, Słubice 1996.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]