Wieża ciśnień Na Grobli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wieża ciśnień Na Grobli
Obiekt zabytkowy nr rej. A/4226/208 z 30 grudnia 1970[1]
Ilustracja
Wieża ciśnień Na Grobli (2012)
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Miejscowość Wrocław
Adres ul. Na Grobli
Typ budynku wieża ciśnień
Styl architektoniczny historyzm
Architekt Carl Johann Christian Zimmermann
Wysokość do dachu 40 m
Rozpoczęcie budowy 1866
Ukończenie budowy 1871
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, plisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień Na Grobli”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień Na Grobli”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień Na Grobli”
Ziemia51°06′16,4″N 17°03′28,2″E/51,104556 17,057833

Wieża ciśnień przy ul. Na Grobliwieża ciśnień o wysokości całkowitej 40 m, zlokalizowana we Wrocławiu, będąca jednym z najstarszych obiektów technicznej infrastruktury miasta. Wieża powstała jako kluczowy element projektu Johna Moore'a zaopatrzenia 200 tysięcy mieszkańców w wodę, skorygowana i ubrana w historyzującą szatę przez miejskiego radcę budowlanego (architekta miejskiego) Johanna Christiana Zimmermanna.

Wybudowana w latach 1866-1871 kosztem 3 mln marek, uruchomiona 1 sierpnia 1871, ze stalowym nitowanym zbiornikiem wieżowym w środku oraz maszynownią. W 1902 dobudowano drugi zbiornik, żelbetowy, i łączna ich pojemność wynosiła wówczas 4150 m³. W maszynowni od 1879 pracowały najpierw agregaty pompowo-parowe systemu Woolfa wykonane we wrocławskim Ruffer G. H., Maschinen-Bauanstalt według projektu inż. Thometzka, a potem ich rolę przejęła w 1924 turbina parowa systemu Zoelly. Do dziś zachowała się w wieży najstarsza z suwnic, jeszcze z 1871 roku.

Urządzenia te pracowały aż do wyłączenia zbiorników z eksploatacji w latach 60. XX w. Obecnie obiekty te, wciąż nie zdemontowane, wraz z licznymi XIX-wiecznymi detalami architektonicznymi (np. najwyższe w Polsce, bogato dekorowane, spiralne schody żeliwne) dokumentują historię światowej techniki.

W latach 90. XX w. powstał pomysł urządzenia tutaj Otwartego Muzeum Techniki, ale inicjatywa nie powiodła się. Od kwietnia 2000 do 2005, należąca wciąż do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK), była wykorzystywana przez teatralną Grupę Artystyczną "Ad Spectatores" Pod Wezwaniem Calderóna, która wystawiała tam swoje spektakle.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]