Wieża ciśnień na Karłowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wieża ciśnień na Karłowicach
Obiekt zabytkowy nr rej. A/2655/407/Wm z dnia 18 lipca 1979 r.
Wieża ciśnień na Karłowicach
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres ul. Wacława Berenta 75
Typ budynku wieża ciśnień
Styl architektoniczny modernizm
Wysokość całkowita 46 m
Ukończenie budowy 1915
Właściciel Gmina Wrocław
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Wieża ciśnień na Karłowicach
Wieża ciśnień na Karłowicach
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wieża ciśnień na Karłowicach
Wieża ciśnień na Karłowicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wieża ciśnień na Karłowicach
Wieża ciśnień na Karłowicach
Ziemia51°08′18,0″N 17°03′36,6″E/51,138333 17,060167

Wieża ciśnień na Karłowicachwieża ciśnień znajdująca się przy pl. Daniłowskiego we Wrocławiu z nominalnym adresem ul. Berenta 75, zasilająca dawniej lokalny wodociąg osiedla Karłowice.

Wieża została wybudowana w latach 1914-15 na potrzeby lokalnego wodociągu zaopatrującego w wodę pitną podmiejskie miasto-ogród Karłowice. Wykonawcą robót była wrocławska firma budowlana Lolat Eisenbeton Breslau A.G. specjalizująca się w konstrukcjach żelbetowych. W roku 1930, po tym gdy dwa lata wcześniej Karłowice zostały przyłączone do Wrocławia, lokalny wodociąg został przejęty przez przedsiębiorstwo miejskie, a wieża zaczęła pełnić jedynie rolę zbiornika końcowego, regulującego ciśnienie w sieci. Wieża została wpisana do rejestru zabytków w 1979 roku. W roku 1985 została wyłączona z eksploatacji. Do 2004 dzierżawiła ją Sekcja Grotołazów Wrocław, wykorzystując jej wnętrze do treningów technik linowych. We wrześniu 2012 roku wieżę wraz z działką, na której się ona znajduje urząd miejski Wrocławia wystawił na sprzedaż[1]. W następnym roku został zakupiona przez Gminę Wrocław[2]. Obecnie wieże pełni jedynie funkcję masztu nadawczego dla sieci telefonii komórkowych, jej anteny są umieszczone na kondygnacji z tarasem.

Karłowicka wieża ciśnień została zaprojektowana w stylu kształtującego się wówczas modernizmu ze zredukowaną ilością ozdobnych historyzujących form. Bryła wieży podzielona jest na cztery części: podstawę mieszczącą magazyn techniczny, trzon wewnątrz którego umieszczono schody prowadzące do zbiornika wody, głowicę mieszczącą zbiornik oraz zwieńczony kopułą belweder z tarasem widokowym. Podstawa zbudowana jest na rzucie ośmiokąta, dwie wyższe na planie koła. elementami ozdobnymi bryły są gzymsy zaznaczające podziały na poszczególne kondygnacje oraz lizeny zdobiące trzon wieży. Belweder tworzy osiem kolumn wspierających spłaszczoną nieco kopułę oraz wypełniające przestrzeń między nimi wklęsłe łukowato ściany. Całość wieńczy umieszczony na kopule model sfery niebieskiej. Całkowita wysokość obiektu wynosi 46 m. Na wysokości 31 m znajduje się posadowiony na żelbetowym ruszcie nitowany zbiornik na wodę typu Intze o średnicy ok. 9 m i wysokości ok. 7,5 m[3].

Wieża ciśnień zajmuje centralne miejsce placu Daniłowskiego, przy którym zbiegają się promieniście osie komunikacyjne osiedla: al. Kasprowicza oraz ulice Berenta i Przybyszewskiego. Budowla do dziś stanowi architektoniczną dominantę okolicy placu jak i całego osiedla.

Przypisy

  1. Stulatka na sprzedaż za 1 200 000 złotych (pol.). TVN24.pl, 2012-09-09. [dostęp 2012-09-09].
  2. Miasto odkupiło od MPWiK wieżę ciśnień na Karłowicach (pol.). wroclaw.gazeta.pl, 2013-05-21. [dostęp 2015-06-15].
  3. Wieża ciśnień Wrocław - Karłowice. Koncepcja rewitalizacji obiektu (pol.). neogen.carbonmade.com. [dostęp 2015-06-15].

Bibliografia[edytuj]

  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.

Linki zewnętrzne[edytuj]