Wieża widokowa na Chełmcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wieża widokowa na Chełmcu
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Szczawno-Zdrój[1]
Typ budynku wieża widokowa
Ukończenie budowy 1888
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Wieża widokowa na Chełmcu
Wieża widokowa na Chełmcu
Ziemia50°46′45″N 16°12′37″E/50,779167 16,210278

Wieża widokowa na Chełmcu – wybudowana w 1888 r. na Chełmcu.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieża znajduje się na Chełmcu, szczycie górskim o wysokości 851 m n.p.m., wchodzącym w skład Masywu Chełmca, będącym wzniesieniem Gór Wałbrzyskich (Sudety Środkowe), wznoszącym się bezpośrednio nad Wałbrzychem. Zbudowany z permskich porfirów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tablica pamiątkowa na ścianie wieży widokowej na Chełmcu

W latach 80. XIX wieku na szczyt poprowadzono dwie drogi gruntowe, wycinając las na jednym zboczu oraz wierzchołku, celem udostępnienia góry ruchowi turystycznemu. W 1888 r. zbudowano kamienną wieżę widokową o wysokości 22 m (do dziś istniejącą) w kształcie zamkowej pseudobaszty. W latach 20. i 30. XX wieku odbywały się rajdy samochodowe na trasie Boguszów – szczyt Chełmca. Po II wojnie światowej wybudowano budynek, gdzie obecnie znajduje się RTON Chełmiec. W budynku tym zabudowano nadajniki zagłuszające Radia Wolna Europa[2]. Nadajniki pracowały na falach średnich i krótkich. Anteny były zabudowane na drewnianych masztach wkoło obiektu. Cały teren był ogrodzony podwójnym osiatkowanym płotem. Do dziś można znaleźć resztki słupów betonowych ogrodzenia oraz betonowe postumenty odciągów anten. Po likwidacji zagłuszarek obiekt był wykorzystywany przez krótki czas jako ośrodek kolonijny. W latach 60. zabudowano prosty przemiennik TV, który retransmitował program ze Ślęży. Kolejna już poważna inwestycja miała miejsce w 1973, kiedy założono tam Radiowo-Telewizyjny Ośrodek Nadawczy (RTON) i zbudowano maszt telekomunikacyjny o wysokości 69 m[3][2]. Obecnie maszt wykorzystywany jest przez telewizję, telefonię komórkową, nadajniki radiowe i służby cywilne. W 2012 wybudowano nowy maszt, na którym mają być zabudowane nowe anteny, a stary ma być rozebrany. Budynek wieży widokowej po wojnie wykorzystywany był do celów turystycznych oraz na obiekcie zabudowane były przemienniki Pogotowia Ratunkowego, Gazownictwa, Energetyki, Górnictwa itd. Aktualnie wieża wykorzystywana jest do celów turystycznych.

Po lewej stronie od wieży widokowej znajduje się 45-metrowy krzyż wzniesiony przez Społeczny Zespół Budowy Krzyża. Nocą jest oświetlany dużymi reflektorami. Poświęcenie krzyża-pomnika odbyło się 23 września 2000 r. przez biskupa Tadeusza Rybaka. Budowa krzyża wzbudziła wiele kontrowersji ze względu na ochronę środowiska, zniszczenie naturalnego piękna góry oraz wysokich kosztów i braku racjonalnego uzasadnienia dla tego projektu[4]. Wszystkie budowle Chełmca, a zwłaszcza wieża RTV, są widoczne z kilkudziesięciu kilometrów przy dobrej pogodzie. Obszar przy milenijnym krzyżu na Chełmcu jest miejscem uroczystości religijnych (msze polowe, lokalne pielgrzymki) organizowanych przez instytucje kościelne diecezji świdnickiej i zakonne, czasem przy współudziale instytucji świeckich[5][6][7].

Transmitowane programy[edytuj | edytuj kod]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[8].

Programy radiowe[edytuj | edytuj kod]

LP Program Właściciel Częstotliwość Moc promieniowana nadajnika Polaryzacja
1 Muzyczne Radio Muzyczne Radio 90,90 MHz 5 kW pozioma
2 Radio Złote Przeboje 91,8 FM Grupa Radiowa Agory Sp. z o.o. 91,80 MHz 0,2 kW pionowa
3 Muzyczne Radio Muzyczne Radio 106,70 MHz 0,8 kW pionowa

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Chełmiec - Szczawno Zdrój (pol.). szczawnozdroj.pl. [dostęp 2014-02-15].
  2. a b Jacek Serdeczny: „Elektroturystyka" po wałbrzysku (pol.). wiadomosciwalbrzyskie.pl. [dostęp 2011-07-22].
  3. Janusz Czerwiński: Sudety. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 241. ISBN 83-7079-677-X.
  4. kontrowersje dot. budowy krzyża na Chełmcu
  5. Romuald Brudnowski: Do Jubileuszowego Krzyża na Chełmcu (pol.). Niedziela on-line. [dostęp 2012-04-30].
  6. Pielgrzymka młodzieży (pol.). wałbrzychfakty.pl. [dostęp 2012-04-30].
  7. Pielgrzymka na Chełmiec (pol.). Wiadomości Wałbrzyskie, 11.05.2009. [dostęp 2012-04-30].
  8. Dane obiektu w serwisie RadioPolska (pol.). radiopolska.pl. [dostęp 2014-02-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]