Wieczny szach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Wieczny szach przy ruchu czarnych

Wieczny szach – szczególny przypadek remisowego zakończenia partii szachów przez powtórzenie ruchów. Polega na tym, że jeden z graczy wymusza powtarzanie ruchów szachując króla przeciwnika.

W pozycji na diagramie białe mają przewagę skoczka i piona, teoretycznie wystarczającą do wygrania partii. Co więcej, czarny król jest w opałach. Białe grożą matem w następnym posunięciu: Hxg7#. Również Hc8+ prowadzi do mata (po jedynej odpowiedzi czarnych He8 nastąpi Hxe8#).

Mimo że ruch przypada na czarne, nie mogą one jednocześnie obronić dwóch pól g7 i c8 ani zasłonić króla. Partia jednak zakończy się remisem, ponieważ czarny hetman szachując króla na przemian z pól e1 i e2 nie wypuści go z narożnika. Biały król ma do dyspozycji cztery pola: h1, h2, g1, g2, jednak pola f1 i f2 są szachowane przez hetmana. Białe nie są w stanie przeszkodzić czarnemu hetmanowi w wiecznym szachu.

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Szalona wieża

Wściekła wieża[edytuj | edytuj kod]

Drugi diagram ilustruje znany motyw, zwany wściekłą wieżą. Czarne mają dużą przewagę materialną, ale ze względu na niefortunne ustawienie swoich wież, nie mogą osiągnąć zwycięstwa. Biała wieża samobójczo atakuje czarnego króla Wb7+! W rzeczywistości jest nietykalna – jeśli czarny król zabije wieżę K:b7? biały znajdzie się w pacie, co natychmiast kończy grę remisem. Uciec od wieży też nie ma sposobu. Na Ka6 białe odpowiedzą Wb6+!, na Ka8Wb8+!. Czarny król może jedynie przemieszczać się w górę i w dół w skrajnej kolumnie, prześladowany przez wściekłą wieżę, a pozostałe czarne bierki – biernie się przyglądać.

Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Post – Nimzowitsch, 1905
pozycja po ruchu 59. ... Wh4+

Ostatnie ruchy partii Post – Nimzowitsch, 1905:

60.Kg5 W:f3 61.K:h4 Wf4+ 62.Kg3 Wf3+ 63.Kg4 Wf4+ 64.Kg5 Wf5+ 65.Kg6 Wf6+ 66.Kg7 Wg6+ 67.Kh8 Wg8+ 68.Kh7 Wh8+ 69.Kg6 Wh6+ 70.Kf5 Wf6+ 71.Kg5 Wf5+ 72.Kg6 Wf6+ 73.Kg7 Wg6+ 74.Kh8 Wg8+ 75.Kh7 Wh8+ 76.Kg6 Wh6+ 77.Kg5 Wg6+ 78.Kf4 Wg4+ 79.Kf3 Wf4+ 80.Ke2 W:e4+ 81.Kd1 We1+ 82.Kc2 Wc1+ 83.Kd3 Wc3+ 84.Kd4 Wc4+ 85.Kd5 Wc5+ 86.Kd6 Wc6+ 87.Kd7 Wb6 88.Wc7 Wb2 89.Wd4 Wb8 90.Wcc4 Wa8 91.Wb4 Wa6 92.Ke7 Wa7+ 93.Ke6 Wa6+ 94.Ke5 Wa5+ 95.Ke4 Wa6 96.Kd3 Wa8 97.Kc2 Wc8+ 98.Kb1 Wb8 i zgodzono się na remis.

Wieczny szach występuje również w innych grach spokrewnionych z szachami, chociaż reguły mogą się znacznie różnić, np. w shōgi wieczny szach jest zabroniony.

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło wieczny szach w Wikisłowniku